Μαρίκα Καναροπούλου – το Μαρικάκι η Τουρκαλίτσα

Μαρίκα Καναροπούλου

Στο άρθρο για τον Έλατο τον ξακουστό, ανέφερα ότι στο πάλκο του τραγούδησε η Μαρίκα η Τουρκαλίτσα. Κάποιος υποχρεωτικός αναγνώστης με πληροφόρησε ότι πρόκειται για τη Μαρίκα Καναροπούλου. Μου έστειλε μάλιστα και τον σχετικό σύνδεσμο του ρεμπέτικου φόρουμ. Εκεί είδα ότι πολύ λίγα πράγματα είναι γνωστά για τη ζωή της. Κι ακόμα πως κάποιος μεγάλος θαυμαστής της φωνής της αναζητά πληροφορίες – ένας παλιός γνώριμος, όχι μόνον δικός μου, αλλά και πολλών από μας, από τις εκπομπές του στην τηλεόραση. Ο Κώστας Λαδόπουλος.

Όταν οι πληροφορίες είναι ελάχιστες και η παραμικρή πληροφορία είναι πολύτιμη. Από τα αποκόμματα εφημερίδων που έχω συγκεντρώσει, προκύπτει ότι το Μαρικάκι τραγουδούσε στον Έλατο την περίοδο 1939-1940. Μάλιστα, έκανε έναρξη στις 20 Νοεμβρίου 1939.

Έλατος 19 Νοε 1939
19 Νοεμβρίου 1939

♫ ♫ Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Απαγωγές κοριτσιών για εξισλαμισμό από άρθρα εφημερίδων της παλιάς Θεσσαλονίκης – Πώς γινόταν ο εξισλαμισμός – Η ξεχωριστή περίπτωση της Κυράννας

Οι μουσουλμάνοι, ακόμα και μετά τον εκσυγχρονισμό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν σταμάτησαν να αρπάζουν κορίτσια για να τα εξισλαμίσουν με τη βία. Πολλές φορές τα κίνητρα ήταν ερωτικά. Πάντως, η προσχώρηση ενός χριστιανού στον ισλαμισμό αποτελούσε μεγάλο γεγονός της θρησκευτικής ζωής των μουσουλμάνων –αληθινή νίκη.
Ο απαγωγέας, αφού άρπαζε την κοπέλα, κάλυπτε το κεφάλι της με μουσουλμανική μαντίλα και τη μετέφερε στον τόπο όπου θα γινόταν ο εξισλαμισμός.
Οι γονείς κι οι συγγενείς φυσικά αναζητούσαν τα κορίτσια τους, απευθύνονταν στις αρχές και πολλές φορές κατόρθωναν να τα πάρουν πίσω – συνήθως με την παρέμβαση κάποιου αξιοσέβαστου προσώπου, όπως του μητροπολίτη. Μα και τότε, δεν ήταν λίγες οι φορές που η κοπέλα δεν πρόφταινε να γυρίσει στο σπίτι της. Ήταν θέμα τιμής για τον απαγωγέα να την αρπάξει ξανά.
Ο βαθμός επιτυχίας των προσπαθειών της οικογένειας ήταν αντιστρόφως ανάλογος της κοινωνικής και οικονομικής επιφάνειας του απαγωγέα. Με άλλα λόγια, όσο πιο ψηλά στεκόταν ο απαγωγέας, τόσο λιγότερες πιθανότητες είχε η κοπέλα να ξαναδεί το σπίτι της. Οι δράστες πολύ σπάνια τιμωρούνταν.

Διαβάστε τη συνέχεια

Ο Μεβλεβίδες, οι Αέρηδες και ο Έλγιν

Οι Αέρηδες, το Ωρολόγιο του Κυρρήστου, τον καιρό της τουρκοκρατίας ήταν τεκές του τάγματος των Μεβλεβίδων, των στροβιλιζόμενων δερβίσηδων. Τον καιρό που κατέφθαναν διάφοροι αρχαιολάτρες εξ Εσπερίας και καταλήστευαν τις ελληνικές αρχαιότητες, οι Μεβλεβίδες δερβίσηδες προστάτευαν το μνημείο ως ιερό χώρο. Χάρη στην παρουσία τους ματαιώθηκε το σχέδιο του Έλγιν, που ήταν να αρπάξει ολόκληρο το μνημείο και να το μεταφέρει στην Αγγλία.

Λίγο ακόμα…

«Τον ερχομό σου πάντα περιμένω»

αγναντεύοντας τη Μακρόνησο
Λαύριο, μνημείο Μακρονήσου. «Είναι η μάνα, η αδελφή, η σύζυγος, η μνηστή, του Μακρονησιώτη κρατούμενου, που ατενίζει το νησί».

Πέρασε από τη λογοκρισία σαν ερωτικό τραγούδι. Στην πραγματικότητα μιλάει για την επιστροφή του πολιτικού κρατούμενου.

Ο Άγιος Ελευθέριος πλάι στη Μητρόπολη

Μητρόπολη και Άγιος Ελευθέριος 1880

Παλιά, όταν έβλεπαν κάποιον ψηλό μαζί με κάποιον κοντό… ή για να το πω πολιτικώς ορθά: Παλιά, όταν έβλεπαν ένα κάθετα προικισμένο άτομο μαζί με κάποιο άνισα προικισμένο σε κάθετο άξονα άτομο, έλεγαν «Είναι σαν τη Μητρόπολη με τον Άγιο Ελευθέριο». Αυτή η φωτογραφία του 1880 δείχνει πολύ καθαρά την αντίθεση ανάμεσα στους δύο ναούς.

Ο Άγιος Ελευθέριος χτίστηκε τον 12ο αιώνα και είναι κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από τα μάρμαρα διάφορων μνημείων. Οικοδομήθηκε στο σημείο όπου βρισκόταν ο αρχαίος ναός της Ειλείθυιας, της θεάς που βοηθούσε τις γυναίκες στη δύσκολη ώρα του τοκετού. Διαβάστε τη συνέχεια

Είδομεν το φως το ηλεκτρικόν

Πριν από την ίδρυση της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού, το 1950, η μερικώς ηλεκτροδοτούμενη Ελλάδα έπαιρνε ρεύμα από διάφορες εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Μερικώς ηλεκτροδοτούμενη παρέμεινε η Ελλάδα και μετά την ίδρυση της ΔΕΗ. Ας μην φανταστεί κανείς μόνον απομακρυσμένα ορεινά χωριά ή νησιά της άγονης γραμμής. Και στο λεκανοπέδιο της Αττικής υπήρχαν σπίτια χωρίς ηλεκτρικό. Αλλά και στις ηλεκτροδοτημένες περιοχές, η παροχή του ρεύματος δεν ήταν διαρκής και τα σπερματσέτα δεν έλειπαν από κανένα σπίτι.

Τα πράγματα έφτιαξαν από το 1970 και μετά, όταν δημιουργήθηκε το εθνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης και το ηλεκτρικό ρεύμα έγινε κοινωνικό αγαθό για όλους.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η απαγωγή της Στεφάνας και η σφαγή των προξένων στην παλιά Θεσσαλονίκη

Μια κοπέλα καλυμμένη με μουσουλμανική μαντίλα αποβιβάστηκε στο σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης. Έφτασε με συνοδεία για να ασπαστεί το ισλάμ. Τυχαίνει να είναι γνωστή η ακριβής ημερομηνία. 23 Απριλίου 1876 (με το παλιό ημερολόγιο), γιορτή του Αγίου Γεωργίου. Η κοπέλα ήταν η Στεφάνα Λάνσκοβα (Βελίκω σύμφωνα με άλλες πηγές), σλαβόφωνη χριστιανή, ορφανή από πατέρα, από το χωριό Μπόγκνταντσι κοντά στη Γευγελή. Πηγαίνοντας για νερό έπεσε θύμα απαγωγής από μια τούρκικη οικογένεια, που ήθελε να την προσφέρει ως σύζυγο σε κάποιον μπέη της Θεσσαλονίκης. Άλλοι, πάλι, λένε ότι οι λόγοι ήταν ερωτικοί και η απαγωγή εκούσια.

%cf%83%ce%b9%ce%b4%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%b8%ce%bc%cf%8c%cf%82
Ο παλιός σιδηροδρομικός σταθμός της Θεσσαλονίκης.

Κατά την αποβίβασή της δημιουργήθηκε ένταση και οχλαγωγία. Η μητέρα, στην αγωνιώδη προσπάθειά της να αποτρέψει τον εξισλαμισμό της κόρης της, την είχε ακολουθήσει στο ταξίδι και είχε τηλεγραφήσει από κάποιο σταθμό σε φίλους στη Θεσσαλονίκη ζητώντας βοήθεια. Διαβάστε τη συνέχεια

Το Κονάκι, οι λούστροι και τ’ αυγά του Ποζέλι

Tην εποχή του εκσυγχρονισμού της οθωμανικής αυτοκρατορίας έγιναν μεγάλες αλλαγές και μεγάλα έργα στη Θεσσαλονίκη: ανασχεδιασμός του κέντρου μετά την πυρκαγιά του 1890, καινούργιοι δρόμοι, νέες συνοικίες, μεγάλα κτίρια, φωτισμός με αεριόφως και κατόπιν με ηλεκτρισμό, δίκτυο ύδρευσης, τραμ, νέες σιδηροδρομικές γραμμές, επέκταση του λιμανιού, τελωνείο.
Τότε φτιάχτηκε και το Διοικητήριο, το Κονάκι. Χτίστηκε το 1891, κοντά στο παλιό κατεστραμμένο Κονάκι, για να στεγάσει την οθωμανική διοίκηση.

Σαατλί τζαμί δίπλα το παλιό Κονάκι το νέο θα χτιστεί σε τρία χρόνια
Η περιοχή του Διοικητηρίου πριν από το 1891. Φαίνεται καθαρά το Σαατλί τζαμί, όπου το 1876 διαδραματίστηκε το τραγικό γεγονός που πέρασε στην ιστορία ως «η σφαγή των προξένων».

Διαβάστε τη συνέχεια

Η λεωφόρος Κηφισιάς έφτανε μέχρι το Σύνταγμα και οι δρόμοι είχαν δεντροστοιχίες με πιπεριές

 

— Κηφισιᾶς 160.
[…]  Καί ἡ ἅμαξα κατά τό ἥμισυ ἀνοικτή τώρα ἐρρίφθη ταχεῖα πρός την όδόν Σταδίου.
Πρό ὀλίγου εἶχε παύσει ἡ βροχή καί εἰς τόν οὐρανόν ἔλαμπεν ἡ σελήνη. Ἡ ἀτμοσφαῖρα εἶχε τήν διαύγειαν τήν ὁποίαν μόνον εἰς τάς Ἀθήνας μέ τόν βορρᾶν ἠμπορεῖ ν’ ἀπαντήσῃ κανείς. Ὁ καιρός ὅμως ἦτο ψυχρότατος. Ἡ όδός Σταδίου ἐξετείνετο ἐρημος καί ποῦ καί ποῦ μόλις ἐφαίνετο μία σκιά διαβατική, σπεύδουσα νά προστατευθῇ ὑπό στέγην. Οἱ φρουροί ἀστυφύλακες χωσμένοι εἰς τάς παραστάδας τῶν θυρῶν, εἶχαν τόσην ἀκαμψίαν καί ἀκινησίαν ἀπό τό ψῦχος, ὥστε θά τούς ἐνόμιζε κανείς μαρμαρωμένους φύλακας ἀσφαλείας, τήν ὁποίαν κανείς δέν εἶχε τήν δύναμιν νά προσβάλῃ.
Ἡ ἅμαξα ἐπερνοῦσε τώρα πρό τῶν καφενείων τῆς πλατείας Συντάγματος, Διαβάστε τη συνέχεια

Η στάχτη και της γιαγιάς μου το μπουγαδοκόφινο

Στον τοίχο, πίσω από το μνημείο του Λυσικράτη, υπάρχει μία απροσδόκητη επιγραφή. Ας τη μεγαλώσουμε για να τη διαβάσουμε καθαρά.

Λοιπόν, το 1890 η στάχτη ήταν τόσο χρήσιμη, ώστε πουλιόταν χοντρικώς και λιανικώς, με εγγύηση για την ποιότητά της.
Τα παλιά νοικοκυριά χρησιμοποιούσαν στάχτη από φυσικό ξύλο στην κουζίνα, στο λουτρό, στο πλυσταριό, στον κήπο. Με στάχτη και νερό της βροχής φτιαχνόταν η αλισίβα ή σταχτόνερο, που εκτός των άλλων ήταν δυνατό καθαριστικό γενικής χρήσης και λευκαντικό των ασπρόρουχων. Οι νοικοκυρές που έφτιαχναν το δικό τους σαπούνι, χρησιμοποιούσαν αλισίβα για να φτιάξουν την ποτάσα, που ήταν απαραίτητο συστατικό του. Διαβάστε τη συνέχεια