«Κάτι να μείνει από μένα – Πόρνες στα Βούρλα», το θεατρικό – Ο… μαέστρος

Όταν της απευθύνομαι στο έργο, την αποκαλώ «μαέστρο».
Έχει κάνει την επιλογή τραγουδιών (όλα της περιόδου 1919 ώς 1938), την ενορχήστρωση και παίζει πιάνο επί σκηνής. Η Υβόνη Σιέμου!

Πώς συνδυάζονται το ρεμπέτικο και το πιάνο; Θα μας πει η ίδια:
«Στην πραγματικότητα έγινε μια μεταγραφή των επιλεγμένων ρεμπέτικων τραγουδιών για πιάνο. Απλά αλλάζει το ηχόχρωμα. Η μελωδία, ο στίχος και οι συνηχήσεις παραμένουν. Το όχημα αλλάζει.
Το πιάνο μπορεί να αναδείξει και να πλαισιώσει την ανθρώπινη φωνή, χωρίς διακρίσεις και διαχωρισμούς, σε λαϊκή, έντεχνη, κλασική… Άλλωστε πολλά ενδιαφέροντα πράγματα γεννήθηκαν μέσα από αντιθέσεις και καταστάσεις που θεωρούνταν αταίριαστες».

«Κάτι να μείνει από μένα – Πόρνες στα Βούρλα», το θεατρικό – Η γυναίκα με το δαχτυλίδι

Άκουσα για πρώτη φορά την Κατερίνα Σκορδαλάκη πριν από είκοσι χρόνια σε μια μουσική εκπομπή στο ραδιόφωνο. Εντυπωσιάστηκα. Τι φωνή! Τι χρώμα! Τι έκφραση, γνήσια λαϊκή!
Είκοσι χρόνια μετά έχω την αφάνταστη χαρά όχι μόνο να τη γνωρίζω από κοντά, αλλά και να συνεργάζομαι μαζί της. Η Κατερίνα δεν ερμηνεύει μόνον τραγούδια στην παράσταση, αλλά και ρόλο. Είναι συγκλονιστική και στα δύο!
Είναι μια αυθεντική φωνή, μια αυθεντική μορφή που βγαίνει από τη μάντρα των Βούρλων, διανύει τις δεκαετίες που μας χωρίζουν και φέρνει ένα κομμάτι της κρυμμένης ιστορίας, σπαρακτικό και ολοζώντανο, στο σήμερα.

«Κάτι να μείνει από μένα – Πόρνες στα Βούρλα» – Το κορίτσι με τη σπασμένη κούκλα

Δεκάχρονο παιδί σώθηκε από τη φωτιά της Σμύρνης κι έφτασε στον Πειραιά. Προσφυγοπούλα, μόνη, απροστάτευτη και τρομαγμένη. Ξένη σε ξένο τόπο. Πούλαγε σπίρτα. Πόσα σπίρτα να πουλήσει την κάθε μέρα για να βγει ένα κομμάτι ψωμί; Ύστερα ζητιάνεψε κι ύστερα έπεσε στα νύχια του σωματέμπορα κι ύστερα τη ρούφηξαν τα Βούρλα.
Η παιδική της ηλικία κάηκε στης Σμύρνης το γιαγκίνι, θαλασσοδάρθηκε στο Αιγαίο, κι ό,τι απόμεινε τσαλαπατήθηκε στη λάσπη των Βούρλων.
Όταν πήγε στην εκκλησία, ο παπάς την έδιωξε κι οι τίμιες την έφτυσαν κι ας ήταν αυτή η πιο αγνή.


Η φωτογραφία είναι από τις πρόβες. Το κορίτσι που κρατάει τη σπασμένη κούκλα είναι η Ρουμπίνη Χονδρουδάκη.

«Κάτι να μείνει από μένα – Πόρνες στα Βούρλα» – Η αφίσα του έργου

Θεατρική Διασκευή-Σκηνοθεσία: Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου
Επιλογή τραγουδιών, ενορχηστρώσεις, πιάνο επί σκηνής: Υβόνη Σιέμου
Κορίτσια των Βούρλων-Παίζουν και τραγουδούν: Κατερίνα Σκορδαλάκη, Αμαλία Αυγουστάκη, Ρουμπίνη Χονδρουδάκη
Αφήγηση: Τέτη Σώλου

«Κάτι να μείνει από μένα – Πόρνες στα Βούρλα» έγινε θεατρικό και παίζεται στο «Αγγέλων Βήμα»

Είναι φορές που η πραγματικότητα ξεπερνάει αυτά που ονειρευτήκαμε ή δεν τολμήσαμε να ονειρευτούμε.
Το «Κάτι να μείνει από μένα – Πόρνες στα Βούρλα» είναι τίτλος βιβλίου. Το ξέρετε.

Τώρα πια είναι και τίτλος θεατρικού. Το έργο είναι ένα χρονικό μετά μουσικής αφιερωμένο με τρυφερότητα στη μνήμη των κοριτσιών που πέρασαν από το μπορντέλο των Βούρλων.

Ανεβαίνει στο «Αγγέλων Βήμα» (Σατωβριάνδου 36) για τρεις παραστάσεις σ’ αυτή τη σεζόν. Πρεμιέρα την Κυριακή 29 Μαΐου στις 20:30.

Θεατρική προσαρμογή-σκηνοθεσία: Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου
Επιλογή τραγουδιών, ενορχηστρώσεις, πιάνο επί σκηνής: Υβόνη Σιέμου
Κορίτσια των Βούρλων-Παίζουν και τραγουδούν: Κατερίνα Σκορδαλάκη, Αμαλία Αυγουστάκη, Ρουμπίνη Χονδρουδάκη

Είμαι κι εγώ εκεί. Είμαι η αφηγήτρια. Είμαι τα ίδια τα Βούρλα!


Θα είναι τιμή, χαρά και συγκίνηση να έρθετε και να μοιραστούμε τις ιστορίες των κοριτσιών των Βούρλων.

Βάζω το ΕΔΩ το λινκ του θεάτρου για να πάρετε τις απαραίτητες πληροφορίες.


Οι φωτογραφίες των κοριτσιών είναι της Ρουμπίνης Χονδρουδάκη

Μια απελπισμένη μάνα σκότωσε τα τρία παιδιά της, γιατί δεν μπορούσε να τα θρέψει

Γενάρης του 1933. Η κατάσταση στις πόλεις και στην ύπαιθρο της πτωχευμένης Ελλάδας είναι απελπιστική. Ανεργία, κατεστραμμένες σοδειές και απερίγραπτη φτώχεια. Οικογένειες περνάνε μέρες ολόκληρες χωρίς φαγητό, κάποιοι τρελαίνονται από την πείνα, κάποιοι πεθαίνουν από ασιτία και άλλοι αυτοκτονούν από την απόγνωση. Τα ζώα υποφέρουν μαζί με τους ανθρώπους και πεθαίνουν κι αυτά από πείνα. Κρατική πρόνοια δεν υπάρχει. Η κυβέρνηση βασανίζει τους ασθενέστερους πολίτες. Οι τοκογλύφοι, οι φοροεισπράκτορες και οι χωροφύλακες οργιάζουν. Οι αρρώστιες θερίζουν και η υγεία είναι προνόμιο των πλούσιων.

Οι τίτλοι από τις αθηναϊκές εφημερίδες του χειμώνα 1932-1933 δείχνουν ότι η φτώχεια και η δυστυχία στην Ελλάδα έχουν φτάσει στο κατακόρυφο. Τα φερέφωνα της κυβέρνησης Βενιζέλου μιλούν «ανερυθριάστως» για υπερβολές και ανακρίβειες.

Η είδηση ότι μια μάνα, σε απόγνωση από τη φτώχεια και την πείνα, σκότωσε τα τρία παιδιά της με τσεκούρι, γιατί δεν είχε να τα θρέψει, και στη συνέχεια προσπάθησε να βάλει τέρμα στη ζωή της ήταν σπαρακτική. Θύμιζε πιο πολύ ιστορία του Μεσαίωνα, παρά γεγονός του πολιτισμένου 20ού αιώνα. Τα ψίχουλα και μόνο από το τραπέζι μιας εύπορης οικογένειας θα μπορούσαν να σώσουν τη ζωή πέντε ανθρώπων.
Ας δούμε την ιστορία:

Ελληνικόν Μέλλον, 27 Ιανουαρίου 1933

Διαβάστε τη συνέχεια…

«Κάτι να μείνει από μένα» – Πόρνες στα Βούρλα, β’ έκδοση

Περάσαμε μπουνάτσες και καραντίνες μέχρι να φτάσουμε στο τυπογραφείο. Το βιβλίο ήταν εξαντλημένο πολύ καιρό. Τώρα κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Περίπλους, σε δεύτερη έκδοση, ελαφρώς επαυξημένη και βελτιωμένη και με νέο εξώφυλλο. Η φωτογραφία και αυτού του εξωφύλλου είναι μία από τις σπάνιες απεικονίσεις των Βούρλων που υπάρχουν.

Όσοι θέλετε να το διαβάσετε και δεν το βρίσκατε, τώρα θα το βρείτε εύκολα στα βιβλιοπωλεία.

Βάζω ΕΔΩ τον σύνδεσμο από τον ιστότοπο των Εκδόσεων Περίπλους,
με παρουσίαση του βιβλίου, απόσπασμα και βιογραφικό μου.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Πόρνες όλων των ηλικιών, αγαπητικοί, μαχαιρώματα, ναυάγια της ζωής, ναρκωτικά, αλκοόλ, εγκλεισμός, ξύλο, βρόμα, αστυνόμευση, αλλά και συμπόνια συνθέτουν το σκηνικό αυτού του μπορντέλου-στρατώνα. Από κει πέρασαν σαν αγαπητικοί μεγάλοι ρεμπέτες, όπως ο Μάρκος Βαμβακάρης και ο Ανέστης Δελιάς. Από τις ιστορίες των γυναικών άντλησε έμπνευση ο Νίκος Καββαδίας.
Το μπορντέλο των Βούρλων ήταν μια κερδοσκοπική επιχείρηση και ένα διαρκές έγκλημα κατά των έγκλειστων γυναικών. Εργολάβοι, επιχειρηματίες, πολιτικοί, τραπεζίτες, ο δήμος του Πειραιά και η αστυνομία ευθύνονται άμεσα ή έμμεσα για τη δημιουργία και τη διατήρηση αυτού του αίσχους επί εξήντα χρόνια.
Τα Βούρλα ήταν ο πάτος στην ιεραρχία του αγοραίου έρωτα. Πιο κάτω ήταν τα σλέπια, τα λαμαρινάδικα και ο θάνατος από την πείνα ή την παλιαρρώστια.
Το βιβλίο «Κάτι να μείνει από μένα»–Πόρνη στα Βούρλα προσπαθεί ν’ ανασυστήσει το σκηνικό των Βούρλων και του τρόπου λειτουργίας τους στη δεκαετία του ’30, μέσα από πληροφορίες, σχεδιαγράμματα, φωτογραφίες των εφημερίδων της εποχής και ιστορίες των έγκλειστων γυναικών.

Είναι ένας φόρος τιμής στις γυναίκες των Βούρλων, που η διπλή ηθική της κοινωνίας και της πολιτείας τις είχε καταδικάσει, με τον εγκλεισμό και την πορνεία, να ξεχάσουν ότι είναι ανθρώπινα πλάσματα. Ο καημός τους και η μεγάλη τους αγωνία ήταν κάτι να μείνει για να θυμίζει τη βασανισμένη τους ύπαρξη, όταν αυτές θα έχουν φύγει από τη ζωή.
Τέτη Σώλου
Απρίλιο 2022

Από τα Βούρλα στα σλέπια. Πιο χαμηλά δεν είχε!

Πίσω από την πανύψηλη μάντρα και παρ’ όλη τη σκληρή ζωή τους, οι γυναίκες των Βούρλων αισθάνονταν ασφαλείς γιατί είχαν γλιτώσει από τους δύο τρομερούς μπαμπούλες, που τις παραμόνευαν στην κοινωνία. Σωματέμπορος και μαντάμα. Άθλιοι και οι δύο, εκμεταλλεύονταν χωρίς έλεος τις κοπέλες και τις κατέστρεφαν. Πολλές δεν πέρναγαν την Πορτάρα (το μοναδικό άνοιγμα στον έξω κόσμο) για να βγουν στον συνοικισμό, από τον φόβο μην πέσουν στα νύχια κανενός από τους δυο.


Τα χρόνια που περνούσαν έφερναν πιο κοντά τον τρόμο της έξωσης. Οι γυναίκες που είχαν περάσει τα σαράντα θεωρούνταν γριές. Στα πενήντα τους ήταν ξοφλημένες κι έπρεπε να φύγουν από τα Βούρλα. Τις πέταγαν στον δρόμο! Αυτός ήταν ο τρόπος με τον οποίο «συνταξιοδοτούσε» τις γυναίκες η κερδοσκοπική επιχείρηση που τις εκμεταλλεύτηκε επί δεκαετίες.

Διαβάστε τη συνέχεια…

Οι μέλισσες τον χειμώνα, ο φυσιοδίφης και ο αρχαιοκάπηλος

Ελληνική κυψέλη του 1676. Σχέδιο του Τζορτζ Γουίλερ (Sir George Wheler) από το βιβλίο του Ταξίδι στην Ελλάδα, που εκδόθηκε το 1682.
Οι ελληνικές κυψέλες έμοιαζαν με καλάθια χωρίς πάτο. Ήταν φτιαγμένες από λυγαριά ή ιτιά και ήταν επιχρισμένες με λάσπη. Στην ανοιχτή κορυφή οι μελισσοκόμοι τοποθετούσαν ράβδους κι έτσι μπορούσαν να επιθεωρούν και να αφαιρούν τις κερήθρες.
Οι ξύλινες κυψέλες σαν κουτιά εμφανίστηκαν το 1768.

Στον μικρόκοσμο της κυψέλης, τον χειμώνα, οι μέλισσες συγκεντρώνονται γύρω από τη βασίλισσα, σχηματίζοντας τη μελισσόσφαιρα. Όποια και αν είναι η εξωτερική θερμοκρασία, στο κέντρο της μελισσόσφαιρας είναι πάντα καλοκαίρι. Τα σώματα των μελισσών διατηρούν σταθερή θερμοκρασία 35 βαθμών, έτσι τα ωάρια της βασίλισσας και το σπέρμα που έχει αποθηκεύσει στο σώμα της ούτε αλλοιώνονται ούτε καταστρέφονται.
Οι μέλισσες προστατεύουν τη βασίλισσα και ο καλός μελισσοκόμος προστατεύει ολόκληρο το σμήνος. Έχει φροντίσει, προτού πιάσουν τα κρύα, να τοποθετήσει στις κυψέλες κηρόπανο και σε μία τρύπα, ακριβώς πάνω από τη μελισσόσφαιρα, να βάλει ζαχαροζύμαρο. Το κηρόπανο προστατεύει την κυψέλη από το κρύο και το ζαχαροζύμαρο δίνει στις μέλισσες την απαραίτητη ενέργεια, ώστε να μην χρειάζεται να εγκαταλείψουν τη θέση τους για ν’ αναζητήσουν τροφή σε ψυχρότερα τμήματα της κυψέλης. Οι μέλισσες καταναλώνουν πολλή ενέργεια για να διατηρήσουν σταθερή τη θερμοκρασία στη μελισσόσφαιρα και έχουν ανάγκη από δυναμωτική τροφή. Χωρίς το ζαχαροζύμαρο θα πέθαιναν από εξάντληση και χωρίς το κηρόπανο θα πέθαναν από το κρύο.

Έχει και συνέχεια… Ποιος ήταν και τι έκανε ο Τζορτζ Γουίλερ