Σκυλολόι

Σκυλολόι.jpg
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη.

 

Σκυλολόι ήταν «όλη η συνομοταξία των εν συγκρούσει προς τον Ποινικόν Νόμον ζώντων ατόμων» και «όλοι συλλήβδην οι μάγκες».

Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη.

Μαντάμα

Μαντάμα
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη

 

Μαντάμα 2
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη

 

Η διευθύντρια (ή και ιδιοκτήτρια) του μπορντέλου λέγεται: μαντάμα ή πατρόνα ή ματρόνα ή αποδόχισσα. Πάντως οι πόρνες την αποκαλούν μαμά (καλέ, μαμά!)
Η μαντάμα κούρνιαζε πίσω απ’ το ταμείο της, που ήταν συνήθως πλάι στην εξώπορτα. Από κει διηύθυνε όλη τη δουλειά.
Οι κύριοι στόχοι της δουλειάς της μαντάμας ήσανε τρεις:
• εισέπραττε το τίμημα της συνουσίας, δίνοντας στην πόρνη την αντίστοιχη μάρκα
• παρότρυνε τους πελάτες να διαλέξουν ένα κορίτσι
• επέβαλε την τάξη και την ευπρέπεια.

Από «Το μπουρδέλο» του Ηλία Πετρόπουλου, Εκδόσεις Γράμματα, 1980

Μικιμάου

Ο Μίκυ Μάους ήταν γνωστός διεθνώς από τις ταινίες κινουμένων σχεδίων που είχαν μαγέψει μικρούς και μεγάλους. Στην Ελλάδα της δύσκολης δεκαετίας του 1930 (με την κρίση, την ανεργία, την πείνα, την κρατική αυθαιρεσία, τη χρεοκοπία, την άνοδο του φασισμού και την απειλή του πολέμου) το καινούργιο είδος θεάματος με τα κινούμενα σχέδια που καταργούσαν όλους τους φυσικούς νόμους, ελευθέρωναν τη φαντασία κι έδιναν χαρά, είχε αποκτήσει θαυμαστές όλων των ηλικιών. Κι επιπλέον η τρίτη ταινία είχε ήχο· ο κινηματογράφος δεν ήταν πια βουβός.

 

Ο Μίκυ Μάους από το πανί πέρασε στο χαρτί. Αυτά στην Αμερική όπου αμέσως μετά την τρίτη ταινία άρχισε να δημοσιεύεται κόμικ στριπ. Στην Ελλάδα έδωσε έμπνευση τους γελοιογράφους των εφημερίδων, αλλά χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να περάσει στο χαρτί.

 

Οι έντυπες ιστορίες του Μίκυ και άλλων ηρώων της εταιρείας Ντίσνεϊ ήρθαν στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Πεχλιβανίδη, που τρία χρόνια πριν είχαν φέρει την αμερικάνικη σειρά Classics Illustrated, τα Κλασσικά Εικονογραφημένα.
Η παραπάνω ασπρόμαυρη διαφήμιση, με ημερομηνία 26 Φεβρουαρίου 1954, δίνει την εντύπωση ότι κυκλοφορούσε περιοδικό με τίτλο Μίκυ Μάους. Στην πραγματικότητα διαφημίζει τους χαρακτήρες της Ντίσνεϊ, που αποκαλούνταν όλοι Μίκυ Μάους, παίρνοντας το όνομά τους από τον πιο διάσημο εκπρόσωπο. Οι ιστορίες δημοσιεύονταν στο περιοδικό Γέλιο και Χαρά. Το πρώτο τεύχος βγήκε στις 28 Φεβρουαρίου του 1954. Ήταν τετράχρωμο, με 26 σελίδες και σε διάσταση 18×25. Κυκλοφορούσε ανελλιπώς κάθε Κυριακή μέχρι το 1958. Τότε οι εκδόσεις Πεχλιβανίδη διέκοψαν την κυκλοφορία του για δύο χρόνια εξαιτίας κάποιας διαμάχης με την Ντίσνεϊ.
Οι ήρωες της Ντίσνεϊ ξαναγύρισαν το καλοκαίρι του 1960, όταν ξανακυκλοφόρησε το Γέλιο και Χαρά. Το 1966 άλλαξαν εκδότη και μέγεθος.

Η εταιρεία Τερζόπουλος πήρε τα δικαιώματα από την Ντίσνεϊ κι έβγαλε το περιοδικό Μίκυ Μάους στα πρότυπα του Τοπολίνο, του ιταλικού Μίκυ Μάους: μικρότερη διάσταση και τα σαλόνια εναλλάξ έγχρωμα και ασπρόμαυρα.

Το πρώτο τεύχος του Τερζόπουλου
Το εξώφυλλο του πρώτου ελληνικού τεύχους.

Το πρώτο ελληνικό τεύχος Μίκυ Μάους κυκλοφόρησε την Παρασκευή 1 Ιουλίου 1966. Μεσολάβησαν σαράντα επτά χρόνια και 2.461 τεύχη μέχρι την Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου 2013 που η εταιρεία κυκλοφόρησε το τελευταίο τεύχος.

Από τις 20 Ιουνίου 2014 το Μίκυ Μάους ξανακυκλοφορεί από άλλον εκδότη.

Οι ταινίες κινουμένων σχεδίων ταυτίστηκαν τόσο με την ταινία του Μίκυ Μάους, ώστε στην καθημερινή γλώσσα μικιμάους σήμαινε αυτό που λέμε σήμερα animation. Αντίστοιχα το περιοδικό Μίκυ Μάους ταυτίστηκε τόσο με τα κόμικς που χρειάστηκε πολύς καιρός μέχρι να σταματήσουν τα κόμικς ν’ αποκαλούνται μικιμάους. Όλοι οι κομιξάδες έχουν ακούσει την ερώτηση «Δηλαδή τι φτιάχνεις; Μικιμάου;». Προσοχή! Μην τους μπερδεύουμε με τους σκιτσογράφους· αυτοί φτιάχνουν καραγκιοζάκια.

Τέτη Σώλου
(φτιάχνει και μικιμάου και καραγκιοζάκια)
Ιούνιος 2017

 

Σοφοκλέους 6

Σοφοκλέους 6

1912. Το κτίριο του κεντρικού καταστήματος της Τράπεζας Ανατολής στην οδό Σοφοκλέους 6. Τα διπλανά κτίσματα κατεδαφίστηκαν το 1928 για ν’ ανεγερθεί το Χρηματιστήριο Αθηνών. Η Τράπεζα Ανατολής συγχωνεύτηκε το 1932 με την Εθνική Τράπεζα, στην οποία περιήλθε και το κτίριο.

 

 

Το κρυμμένο εκκλησάκι της οδού Γαλβάνη

Η κατεδάφιση μιας μονοκατοικίας στην οδό Γαλβάνη έκανε γνωστή την ύπαρξη μιας μικρής εκκλησίας, που μέχρι τώρα γνώριζαν μόνον οι ένοικοι των πίσω διαμερισμάτων του τετραγώνου Γαλβάνη-Νάξου-Κόντου-Δροσοπούλου. Η εκκλησία βρίσκεται στον ακάλυπτο μεταξύ των πολυκατοικιών. Προφανώς πρόκειται για ιδιωτική εκκλησία που ανήκε σε κάποιο μεγάλο κτήμα της περιοχής.

Τα Πατήσια ήταν προάστιο της προ αμνημονεύτων όμορφης Αθήνας και υπήρχαν εξοχικές κατοικίες που περιβάλλονταν από μεγάλα κτήματα, περιβόλια, ελαιώνες και ανθόκηπους. Χαρακτηριστικές είναι οι επαύλεις Δρακοπούλου και Κλωναρίδη, για ν’ αναφέρω τις πιο γνωστές. Πριν από τον μεσοπόλεμο και προτού ο πολιτισμός των εργολάβων και της αντιπαροχής αναπτύξει την περιοχή κατακόρυφα, αυτός που περπατούσε στην Πατησίων έβλεπε μπροστά του την Πάρνηθα, πίσω του την Ακρόπολη, δεξιά τον Λυκαβηττό και αριστερά του τον Σαρωνικό.

Λίγο πιο κάτω από το εκκλησάκι της οδού Γαλβάνη, στην πλατεία αγίας Παρασκευής δεξιά της οδού Καραβία υπάρχει το μεσαιωνικό εκκλησάκι της αγίας Παρασκευής. Η περιοχή ήταν άλλοτε το κτήμα Χρηστομάνου.

Στ’ αναμμένα κάρβουνα

Όταν η εκκλησία των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης έπιασε φωτιά, ακούστηκαν από μέσα οι φωνές των εικόνων να καλούν σε βοήθεια. Οι κάτοικοι χωρίς να λογαριάσουν τον κίνδυνο όρμησαν μέσα για να σώσουν εικόνες και κειμήλια. Με θαυματουργικό τρόπο κανένας δεν έπαθε τίποτα κι αυτό αποδόθηκε στους δύο αγίους. Έτσι θέλει ο θρύλος το ξεκίνημα των Αναστεναριών από το χωριό Κωστί της Ανατολικής Θράκης, που οφείλει το όνομά του στον προστάτη άγιό του. Στην πραγματικότητα το έθιμο έχει την απαρχή του στα αρχαία χρόνια.
Οι πρόσφυγες που έφυγαν από την Ανατολική Θράκη το 1914 περιπλανήθηκαν οκτώ χρόνια μέχρι να φτάσουν στη Μακεδονία. Έφεραν μαζί τους στην καινούργια πατρίδα και τ’ Αναστενάρια. Όμως, επί δύο δεκαετίες τουλάχιστον δεν υπήρξε καμία αναφορά για τέλεση του εθίμου, λες και είχε εξαφανιστεί. Διαβάστε τη συνέχεια

Οι μιναρέδες και οι χοντρέλες της Ομόνοιας

Ομόνοια με Μούσες 1

Το 1934 τοποθετήθηκαν περιμετρικά της στρογγυλής τότε πλατείας Ομόνοιας οκτώ ψηλές στήλες από μπετόν αρμέ. Κάλυπταν τις τρύπες εξαερισμού του υπόγειου σιδηροδρομικού σταθμού. Τα κουβούκλια στην πλατιά βάση τους έγιναν περίπτερα. Στην εξωτερική πλευρά αυτών των κουβουκλίων, με πρόσωπο στον δρόμο, τοποθετήθηκαν οκτώ αγάλματα γυναικείων μορφών. Υποτίθεται πως ήταν οι εννέα μούσες! Η Καλλιόπη δεν είδε ποτέ το φως του ήλιου. Τοποθετήθηκε στο υπόγειο δίπλα στα ουρητήρια. Μούσες ήταν τα έξι από τα οκτώ αγάλματα της πλατείας. Τα άλλα δύο ήταν η Ηγεμόνη και η Αγλαΐα, δύο από τις τρεις Χάριτες. Συνεχίστε. Έχει κι άλλο…

Άγιος Σώστης

Ελληνικό περίπτερο Παρίσι 1900_Χρωμολιθογραφη κάρτα
Παρίσι 1900. Το ελληνικό περίπτερο στη Διεθνή Έκθεση. 

 

Άγιος Σώστης Μάρτιος 2017
Αθήνα 2017. Ο ναός του αγίου Σώστη.

Για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Α’, το τάμα για τη διάσωσή του, για το ελληνικό περίπτερο στη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων, τη μεταφορά του στην Ελλάδα και τη συναρμολόγησή του για εκπλήρωση του τάματος μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ.

Η χρωμολιθογραφική κάρτα από τη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων 1900 προέρχεται από το αρχείο του Δημήτρη Παπαγεωργόπουλου. Τον ευχαριστώ που μου παραχώρησε την άδεια χρήσης.

Σόλωνος και Θεμιστοκλέους

Περνώντας από τη γωνία Σόλωνος και Θεμιστοκλέους παρατηρούσα το ζαχαροπλαστείο «Η αλήθεια». Ήταν παλιό κατάστημα κι ένα από τα τελευταία με χειρόγραφο λογότυπο παλιάς μόδας. Καμιά φορά σκεφτόμουν να μπω και ν’ αγοράσω κάτι, για να έχω το χαρτί περιτυλίγματος ή το κουτί με το λογότυπό του. Επαγγελματική διαστροφή. Χωρίς να περιφρονώ καθόλου τα γλυκά, κάθε φορά το ανέβαλα. Αναβολή στην αναβολή δεν μπήκα ποτέ. Την τελευταία δεκαετία το ζαχαροπλαστείο έκλεισε και η φίρμα κατέβηκε. Όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, τα γράμματα άφησαν ένα καθαρό αποτύπωμα πάνω στον μαυρισμένο τοίχο και μπορούσες να διαβάσεις καθαρά το όνομα «Η αλήθεια». Ύστερα άνοιξε άλλο κατάστημα (ζαχαροπλαστείο και πάλι) κι ύστερα άλλο κι ύστερα άλλο…
Με εξαίρεση τη χρήση καταστημάτων που άλλαξε, έναν φωτεινό σηματοδότη που προστέθηκε και τα λεωφορεία που εκσυγχρονίστηκαν κατά τα άλλα η εικόνα του σημείου αυτού σήμερα είναι ίδια όπως στην παραπάνω φωτογραφία της δεκαετίας του ’70.