«Κάτι να μείνει από μένα»-Πόρνες στα Βούρλα

Βούρλα-εξώφυλλο εμπρός

Ίσως διαβάσατε την έρευνα που έκανα το καλοκαίρι για τα Βούρλα, το τεράστιο δημόσιο μπορντέλο στη Δραπετσώνα, που έφτιαξε ο δήμος του Πειραιά και που λειτούργησε εξήντα χρόνια υπό την προστασία του κράτους και την περιφρούρηση της αστυνομίας.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στη HuffPost, αναδημοσιεύτηκε στη Μηχανή του Χρόνου και τώρα με προσθήκη αδημοσίευτου υλικού θα κυκλοφορήσει σε βιβλίο από τις εκδόσεις Ars Libri.
Με τις εκδόσεις Ars Libri είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος. Το βιβλίο είναι ένας μικρός φόρος τιμής στις βασανισμένες υπάρξεις που εγκλείστηκαν στα Βούρλα και που η διπλή αντίληψη της ηθικής καταδίκασε να ξεχάσουν ότι είναι ανθρώπινα πλάσματα.

Απόψε στις 11 μ.μ. στο Δεύτερο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, μαζί με τον Άγγελο Σταθόπουλο, στην εκπομπή του «Στις αγορές του Δεύτερου-Στις αγορές του κόσμου», θα μιλήσουμε για τον άγνωστο κόσμο των Βούρλων.

Βούρλα-εκπομπή Σταθόπουλου.jpg


Δείτε σχετικά στη HuffPost
Η ιστορία για το δημόσιο πορνείο της Δραπετσώνας γίνεται βιβλίο

Advertisements

Τα στρατοδικεία

 

Κείμενο του Ηλία Πετρόπουλου από το βιβλίο Πτώματα, πτώματα, πτώματα…

Στή διάρκεια του Ἀνταρτοπολέμου τά στρατοδικεῖα τῆς Θεσσαλονίκης δουλεύανε ρολόι. Μέ τόν ἴδιο ρυθμό δουλεύανε καί τά ἐκτελεστικά ἀποσπάσματα. Οἱ ἐκτελέσεις γινόντουσαν πίσω ἀπό το Γεντί-Κουλέ. Τά πτώματα τά ἔθαβαν ἐπί τόπου. Ἐκείνη τήν ἐποχή πίσω ἀπό τό Γεντί-Κουλέ ἦταν μιά ἀπέραντη ἐρημιά. Τά κοντινότερα σπίτια (Συκιές μεριά) ἀπεῖχαν τουλάχιστον πεντακόσια μέτρα.

Τά μοναδικά πράγματα πού ἔβλεπες πίσω ἀπό το Γεντί-Κουλέ ἤσανε τό γκρεμισμένο μνῆμα του Μπαμπά, ἕνα μαρμαρένιο κολονάκι καί μιά κερασιά. Αὐτός ὁ Μπαμπάς ἤταν κάποιος ἅγιος δερβίσης. Στον τάφο του ἔκαιγε ἕνα ἀκοίμητο καντήλι, πού το τροφοδοτούσανε μέ λάδι οἱ τοῦρκοι προσκυνητές (ἐρχόντουσαν ἀπό τήν Ξάνθη καί τήν Κομοτινή), ἀλλά καί δικές μας γριοῦλες. Τό κολονάκι φαίνεται να ἦταν κατάλοιπο ἀπό κάποιο ἄλλο μνῆμα. Ὅσο γιά τήν κερασιά λέγανε πώς ἐκεῖ, ἀκριβῶς μπροστά της, ἔστηναν τούς μελλοθάνατους.

Διαβάστε τη συνέχεια

Τα τσιγάρα Ε του Καραβασίλη, ο καταπληκτικός σκιτσογράφος και μια σπόντα για το Μουσείο Σκίτσου που δεν έχουμε

Την εποχή που η φωτογραφία δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη, οι διαφημιστικές εταιρείες κατέφευγαν στους σκιτσογράφους. Η εταιρεία Γκρέκα αγαπούσε ιδιαίτερα το σκίτσο και κάποιες καταχωρίσεις της στον τύπο ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένες. Οι παρακάτω διαφημίσεις των τσιγάρων Β. Καραβασίλη, που δημοσιεύτηκαν το 1946 στις εφημερίδες, ήταν μια ανάλαφρη νότα μέσα στο μαύρο κλίμα της εποχής των στρατοδικείων, των θανατικών εκτελέσεων, των αποκηρύξεων, της νομιμοφροσύνης, του μίσους και του αίματος.

Ήταν μία σειρά διαφημίσεων που δημοσιεύτηκε από τις 12 μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου, μία διαφήμιση κάθε μέρα. Η σειρά ξεκινούσε με λίγο μυστήριο. Ο επιστήμονας, η αγρότισσα και ο εργάτης λένε: «Μας ανέθεσαν να σας ετοιμάσουμε κάτι το εξαιρετικό». Τι; Οι αναγνώστες έμαθαν την άλλη μέρα ότι επρόκειτο για τα καινούργια τσιγάρα Ε του Β. Καραβασίλη. Άφιλτρα, βέβαια. Το φίλτρο μπήκε αργότερα στη ζωή των Ελλήνων καπνιστών. Το μικρό πακέτο των 11 τσιγάρων έκανε 700 δραχμές και το κανονικό των 22 τσιγάρων έκανε 1.300 δραχμές.
Σε όλες τις διαφημίσεις της σειράς πρωταγωνιστούσαν αυτοί οι τρεις καλοσχεδιασμένοι και κεφάτοι χαρακτήρες.

Καραβασίλης Εμπρός 12-9-1946
12 Σεπτεμβρίου 1946

Δείτε και τις άλλες διαφημίσεις της σειράς

Εικόνες της Θεσσαλονίκης από τη φοβερή πυρκαγιά του 1917

η πυρκαγιά πίνακας του William T. Wood
Η Θεσσαλονίκη στις φλόγες, πίνακας του William T. Wood

Το μεσημέρι του Σαββάτου, στις 18 Αυγούστου (με το παλιό ημερολόγιο) ξέσπασε η μεγάλη πυρκαγιά του 1917. Την επομένη το βράδυ, στις 19 Αυγούστου, η εξάπλωσή της σταμάτησε, αφού κατέστρεψε κατοικίες, εκκλησίες, τζαμιά, συναγωγές, καφενεία, κινηματογράφους, γραφεία, καταστήματα, βιβλιοθήκες. Ένα μεγάλο μέρος της πανέμορφης Θεσσαλονίκης χάθηκε για πάντα και η μορφή της πόλης άλλαξε.

 


Το άρθρο «Η μεγάλη πυρκαγιά του 1917 που άλλαξε τη μορφή της Θεσσαλονίκης» δημοσιεύτηκε πέρσι στη Huffington Post και αναδημοσιεύτηκε με κάποιες διορθώσεις, που πρότειναν φίλοι Σαλονικιοί, ΕΔΩ στο Hellas Special. Σ’ αυτή την ανάρτηση συγκέντρωσα μερικές ακόμα εικόνες από το τραγικό γεγονός.

Δείτε τη συνέχεια

Το σκληρό ναυτάκι με το περλέ νυχάκι

Αυτή η διαφήμιση μας πληροφορεί ότι τα σκληρά πληρώματα του παλιού ναυτικού είχαν υψηλό και ανεπτυγμένο γούστο. Δεν νομίζω, αλλά δεν θα επιμείνω. Σύμφωνα με την αντίληψη του διαφημιστή, μια εικόνα αυτών των σκληρών αλλά καλόγουστων παλιών ναυτικών μπορούμε να πάρουμε βλέποντας μία ξανθιά με ροζ παντελόνι και λιμαρισμένο νύχι ροζ περλέ.
Και γιατί; Επειδή φοράει ναυτικό καπέλο, δηλαδή;

Μια ζωή Γκέισα

 

Μπρικ είναι τα αυγά του σολομού σαν ροζ χαντρούλες. Εντάξει, σολομούς δεν είχαμε στην Ελλάδα, οπότε εισάγαμε μπρικ, που είναι νηστίσιμο και θρεπτικό. Τώρα έχουμε σολομούς, αλλά είναι ιχθυοτροφείου κι έχουν βγάλει κακό όνομα, γιατί τους ταΐζουν αντιβιοτικά, υποκατάστατα και συνθετικές τροφές, για να μεγαλώσουν και να πάρουν ροζ χρώμα. Γιατί όμως εισάγαμε καβούρια και αχιβάδες; Δεν είχαμε;

 

Και καλά ο τόνος. Μέχρι το 1987, που άρχισε η συστηματική αλιεία του στην Ελλάδα, τόνο έτρωγαν λίγοι. Από το 1987 και μετά εξάγουμε το 80% της παραγωγής στην Ιαπωνία και κατόπιν εισάγουμε κονσέρβες Γκέισα με τόνο Ταϊλάνδης. Αλλά οι γαρίδες; Βέβαια, η διαφήμιση είναι του 1931, αλλά στην Κατοχή η γάμπαρη του Αμβρακικού χόρτασε πολύ κόσμο.

 

Σαρδέλες περίφημες και σκουμπριά με ντομάτα εισαγωγής. Τελικά οι αδελφοί Νοζάκι, με τα κονσερβοποιημένα προϊόντα θαλάσσης, έκαναν χρυσές δουλειές με μεγάλη διάρκεια. Η εταιρεία είναι made in USA και ξεκίνησε το 1907 στον Σαν Φρανσίσκο. Εξάγει στην Ελλάδα από το 1931 (χρονολογία της παλιότερης διαφήμισης που έχω βρει μέχρι τώρα). Σήμερα κάποιοι Nozaki brothers είναι χαρακτήρες άνιμε και η φίρμα Geisha ανήκει στην ιαπωνική Kawasho Foods Corporation, η οποία εξακολουθεί να μας προμηθεύει σαρδέλες, σκουμπριά και τόνους σε κονσέρβα. Και όχι μόνον εμάς, αλλά όλη την Ευρώπη, την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Αμερική.
Τέτη Σώλου
Αύγουστος 2017

 

Μοσχολίβανο από το καλό, το προυσαλιό, και ο ηγούμενος που το μοίραζε στους τεκέδες της Δραπετσώνας

Ο πάτερ Δωσίθεος ήταν ηγούμενος στο μοναστήρι της Φανερωμένης στη Σαλαμίνα. Συχνά πυκνά πήγαινε στη Δραπετσώνα και στα Ταμπούρια. Από δρόμο σε δρόμο, από σπίτι σε σπίτι έδινε την ευλογία του στους πιστούς και σταματούσε σε κανένα καφενείο για να πάρει μια ανάσα από τον ποδαρόδρομο.
— Γυρίζει ο καημένος από εξομολογήσεις, τον συμπόνεσε ένα γραΐδιο.
Είχε γίνει περιζήτητος και άμα αργούσε να φανεί, ανυπομονούσαν.
— Δεν φάνηκε ακόμα ο παπάς.
Αυτοί που τον αναζητούσαν ήταν κυρίως τεκετζήδες και λοιποί χασισοπότες, γιατί ο πάτερ κουβαλούσε μέσα στο σακούλι του χασίσι Προύσας εξαιρετικό. Ήταν η εποχή που η Δραπετσώνα ήταν γεμάτη τεκέδες, που στεγάζονταν σε καφενεία, ουζάδικα και σπίτια. Ιδιοκτήτες και θαμώνες ήταν άνθρωποι της φάρας –σκύλοι μαύροι!

@παπα χασίς Ελεύθερος Άνθρω 4-2-1933 φωτο
Πάτερ Δωσίθεος

Έχει και συνέχεια…

Το σπίτι με τον πυργίσκο στη λεωφόρο Ηρακλείου

Ανεβαίνοντας τη γέφυρα της λεωφόρου Ηρακλείου με κατεύθυνση προς Αθήνα, πριν φτάσουμε στο Δεύτερο Νεκροταφείο, αριστερά ήταν ένα μακρόστενο κτίριο με κεραμοσκεπές, μπαλκόνια και πυργίσκο και μ’ έντονα τα σημάδια της εγκατάλειψης. Δεν ήταν έρημο. Κάποιος ζούσε εκεί. Τα βράδια το ακριανό παράθυρο του δεύτερου ορόφου φωτιζόταν από αμυδρό φως.
Το κτίριο λεγόταν βίλα Ακριβή και το είχε χτίσει ο Ιωάννης Ριζόπουλος, που έδωσε το όνομά του στη γύρω περιοχή. Ο Ριζόπουλος ήρθε στην Αθήνα από την Καρύταινα το 1902, δούλεψε σκληρά για μία εικοσαετία, έκανε περιουσία και κατόπιν έναν πλούσιο γάμο. Για ν’ αξιοποιήσει τα χρήματά του, αγόρασε την περιοχή, τη χώρισε σε οικόπεδα και τα πούλησε με ευκολίες πληρωμής και σημαντικό κέρδος. Έτσι φτιάχτηκε η Ριζούπολη.

Η φωτογραφία είναι από το Radio Aetos

Το 1924 ο Ριζόπουλος έχτισε τη βίλα Ακριβή για οικογενειακή κατοικία. Ο οκταγωνικός πυργίσκος δέσποζε. Δεν γνωρίζουμε αν όλο το στενόμακρο κτίριο χρησίμευε για ιδιωτική κατοικία. Οπωσδήποτε στο ισόγειο υπήρχαν καταστήματα. Μπροστά από το σπίτι περνούσε το θηρίο, μια που ήταν χτισμένο δίπλα στις γραμμές του τρένου.
Με το σεισμό του 1999 χαρακτηρίστηκε ακατάλληλο, εντούτοις δεν είχε εντελώς εγκαταλειφθεί. Το 2001 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων, αλλά η τελική απόφαση του υπουργείου πολιτισμού ήταν αντίθετη. Στις αρχές Νοεμβρίου 2002 η βίλα Ακριβή έγινε μπάζα.

Διαγώνια απέναντι είναι τα απομεινάρια της δισκογραφικής εταιρείας Columbia.

Ένα τετράδιο τιμωρίας που έγινε τετράδιο γλυκισμάτων και μία γλυκιά συνταγή

Ένα πρωινό πριν από μερικά χρόνια, στην κουζίνα της θείας Κροταλίας επικρατούσε μια χαρούμενη αναστάτωση. Πλησίαζε κάποια μεγάλη γιορτή και θα γινόταν οικογενειακό τραπέζι. Είχε αποφασίσει να φτιάξει το υπέροχο γλυκό με σιρόπι, που έφτιαχνε η μάνα της. Για να μην κάνει κανένα λάθος, συμβουλεύτηκε την αυθεντική συνταγή.
Παρουσίασε ένα μικρό τετράδιο, ταλαιπωρημένο από τη χρήση, γραμμένο με πένα, πριν από πολλές δεκαετίες.
Το τετράδιο αυτό έχει για μένα συναισθηματική αξία, μια και είναι γραμμένο από το χέρι της γιαγιάς μου. Όμως, το εκτίμησα και ως ενδιαφέρον εύρημα. Είναι ένα οικογενειακό κειμήλιο από αυτά που φυλάει κανείς για να μην πάθουν τίποτα και τα χρησιμοποιεί σπάνια, πάλι για να μην πάθουν τίποτα. Ταυτόχρονα είναι ένας μικρός τσελεμεντές με διατροφικές συνήθειες της μεσαίας τάξης άλλων εποχών. Οι συνταγές του δεν έχουν μόνο τερψιλαρύγγια αξία.

ce95cebecf8ecf86cf85cebbcebbcebf_ceb3cebbcf85cebaceb9ceacceb6cf89ceaeΟ αγαπημένος μου συγγραφέας είπε ότι η ιστορία γράφεται τόσο στα πεδία των μαχών όσο και στις μικρές αγγελίες των εφημερίδων.
«Γιατί όχι και σ’ ένα τετράδιο γλυκισμάτων;» σκέφτηκα.
Έτσι, αυτό το τετράδιο στάθηκε η αφορμή να φτιαχτεί το βιβλίο «Γλυκιά ζωή», ένα λεύκωμα μνήμης με φωτογραφίες και ιστορικές αναφορές, που αναπαριστά τη ζωή στο Σουφλί στις παραμονές του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2011 εκτός εμπορίου, σε αριθμημένα αντίτυπα και είναι εξαντλημένο.

Ας δούμε το τετράδιο.

Τετράδιο τιμωρίας
Το εξώφυλλο του τετραδίου τιμωρίας που έγινε Τετράδιο Γλυκισμάτων.

Έχει και συνέχεια

Πάτερ Γυμνάσιος: Κομπογιαννίτης ή θεραπευτής; Εκμεταλλευτής ή ανιδιοτελής; Τσαρλατάνος ή βοτανολόγος;

Στη δεκαετία του ’30 ακούστηκε πολύ το όνομα του πατέρα Γυμνάσιου του Λαυριώτη, που αντιμετώπιζε τις αρρώστειες με βότανα και εναλλακτικές θεραπείες. Στις μέρες μας κυκλοφορεί ακόμα ένα αμφιλεγόμενο βιβλίο με θεραπευτικές συνταγές που αποδίδονται στον πάτερ Γυμνάσιο.

πάτερ Γυμνάσιος Ακρόπολις 20-2-1933 @
Πάτερ Γυμνάσιος ο Λαυριώτης, κατά κόσμον Γεώργιος Τζανετής.

Ο Γεώργιος Τζανετής έζησε ταπεινά την περιπέτεια της ζωής του που ξεκίνησε το 1865 από τον Θεολόγο της Θάσου, τον τόπο που γεννήθηκε, και που τον οδήγησε σε διάφορες πόλεις, στο εξωτερικό και στο Άγιο Όρος, όπου σε ηλικία 54 χρόνων εκάρη μοναχός στη μονή Μεγίστης Λαύρας και πήρε το όνομα Γυμνάσιος, και που ύστερα από ταλαιπωρίες τον επανέφερε στη Θάσο.
Δούλεψε ως υπηρέτης, μάγειρας, εργάτης και νοσοκόμος. Γνώριζε καλά τα βότανα και τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Από τη μητέρα του, που ήταν μαμή, πήρε τις πρώτες γνώσεις βοτανολογίας. Υπηρέτησε ανθρώπους που είχαν γνώσεις ιατρικής και βοτανολογίας: στην Ξάνθη ήταν στην υπηρεσία σπουδαίου βοτανολόγου, στην Αγγλία υπηρέτησε ως νοσοκόμος σε γιατρό και βοτανολόγο, έμαθε πολλά από έναν Άγγλο πρακτικό γιατρό και βοτανολόγο που είχε ζήσει στην Ινδία και είχε μάθει ντόπιες πρακτικές, Διαβάστε τη συνέχεια