Η Κατηφεδένια, το όραμα, η προφητεία, η φουφού, οι τηγανιτές μελιτζάνες και οι σπίθες στ’ άχυρα

Τον Οκτώβριο του 1931, ενώ η Θεσσαλονίκη ετοιμαζόταν να γιορτάσει πανηγυρικά τον άγιο Δημήτριο, οι εφημερίδες, με αφορμή την ίαση μιας κοπέλας που αποδόθηκε σε θαύμα του αγίου, επί μέρες έγραφαν για θαυματουργικές εμφανίσεις, ιάσεις και προρρήσεις.
Ένα από αυτά τα άρθρα παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα στο δεύτερο μέρος του, και το παρουσιάζουμε τώρα που συμπληρώνεται ένας χρόνος κι ένας αιώνας από τη φοβερή πυρκαγιά του 1917, γιατί αφηγείται πώς ξεκίνησε η συμφορά.
Ας δούμε το πρωτοσέλιδο των Μακεδονικών Νέων με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 1931.

Γράφει το άρθρο:
Στον περίβολο του παλιού βυζαντινού ναού του Αγίου Νικολάου του Ορφανού ήταν εγκατεστημένες μερικές οικογένειες προσφύγων από την Ανατολική Θράκη. Εκεί ζούσε και η Κατηφεδένια Στυλιανού, πρόσφυγας και ορφανή, που περιποιόταν τον ναό.

Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Η τυφλή που είδε, η μουγγή που μίλησε, ο χρυσοντυμένος καβαλάρης και ο αόμματος Μαντολάτος που έβλεπε πεντακάθαρα

Τον Οκτώβριο του 1931, παραμονές της γιορτής του αγίου Δημητρίου, συνέβη κάτι καταπληκτικό στην Πελαγία Δεδέογλου, ορφανή προσφυγοπούλα, που δούλευε υπηρέτρια σε μια εβραϊκή οικογένεια της Θεσσαλονίκης. Η Πελαγία σταδιακά έχασε την όρασή της από το δεξιό μάτι και σε λίγο άρχισε το ίδιο πρόβλημα στο αριστερό. Τα αφεντικά της την έστειλαν σε οφθαλμίατρο, ο οποίος σύστησε θεραπεία σε ειδική κλινική. Με τη μεσολάβηση κάποιων καλών ανθρώπων, η Πελαγία πήρε εισιτήριο για να εισαχθεί στην οφθαλμολογική κλινική του Δημοτικού Νοσοκομείου.

Δημοτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης
Το Δημοτικό Νοσοκομείο. Σήμερα λέγεται Γενικό Νοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος»

Την παραμονή της εισαγωγής της, είδε στον ύπνο της έναν χρυσοντυμένο καβαλάρη, που λουζόταν στο φως, ο οποίος της είπε να πάει πρωί πρωί στο σπίτι του και να προσευχηθεί. Το πρωί της άλλης μέρας, η Πελαγία, αντί να πάει στο νοσοκομείο, πήγε στον Άγιο Δημήτριο, οδηγούμενη από τον μικρό αδερφό της. Μπήκε στο κουβούκλιο, προσευχήθηκε και το θαύμα έγινε. Ανέβλεψε και από τα δύο μάτια! Διαβάστε τη συνέχεια

Ο πρόεδρος της Δεξαμενής

Ο πρόεδρος της Δεξαμενής

Λεγόταν Στέφανος Εμμανουήλ. Τον είχαν ανακηρύξει δια βοής πρόεδρο της Δεξαμενής – της Δεξαμενής που συγκέντρωνε μεγάλα ονόματα της πνευματικής ζωής του τόπου: Παπαδιαμάντη, Γαβριηλίδη, Βλαχογιάννη, Κονδυλάκη. Τους γνώριζε όλους και όλη η Δεξαμενή τον γνώριζε. Από γράμματα δεν ήξερε πολλά, αλλά αγαπούσε τη φιλολογία και η μεγάλη του ευχαρίστηση ήταν να βρίσκεται κοντά στους ανθρώπους του πνεύματος.
Τα βράδια που η Δεξαμενή είχε μεγάλη κίνηση και φασαρία, και ο Παπαδιαμάντης ήθελε να γράψει, ο πρόεδρος φώναζε στις παρέες:
— Να σιγήσουν οι όχλοι, είπα! Ο κύριος Αλέξανδρος γράφει!
Και γινόταν ησυχία, γιατί ήταν ο πρόεδρος και όλοι πειθαρχούσαν στις εντολές του.

Διαβάστε τη συνέχεια

Μέγας αποκριάτικος χορός

Η γιαγιά και ο παππούς Τσατσούλη
Αποκριάτικος χορός σε επαρχιακή πόλη την εποχή του μεσοπολέμου. Είναι εντυπωσιακό ότι τόσοι άνθρωποι σταμάτησαν τη διασκέδασή τους και μαζεύτηκαν ο ένας κοντά στον άλλον για να χωρέσουν στον φακό του φωτογράφου, χωρίς να χάσουν το κέφι τους. Πόση ώρα, άραγε, χρειάστηκε μέχρι να τραβηχτεί η φωτογραφία και να ξαναρχίσει ο χορός;

Κάθε χρόνο, την εποχή της αποκριάς, όλοι οι σύλλογοι, σύνδεσμοι, σωματεία, αδελφότητες, ομοσπονδίες και λέσχες έδιναν τον μεγάλο ετήσιο χορό τους σε κάποιο θέατρο, ξενοδοχείο ή κέντρο. Με φράκα και τουαλέτες, με μεταμφιέσεις, με παραδοσιακές ενδυμασίες, με κοτιγιόν, με ατραξιόν, με λαχειοφόρους αγορές και διαγωνισμούς ομορφιάς, οι χοροεσπερίδες συνδύαζαν την ψυχαγωγία με τη φιλανθρωπία.
Το παλιό καρναβάλι με τα γλέντια στους δρόμους και στις γειτονιές το έσβησαν οι Βαλκανικοί και ο Πρώτος Παγκόσμιος.
Διαβάστε τη συνέχεια

Η εκτέλεση στο Γεντί Κουλέ – Οι τελευταίες στιγμές δύο θανατοποινιτών

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Docville τ. 63 της εφημερίδας Documento στις 28 Ιανουαρίου 2018. Το αναδημοσιεύω με προσθήκη τίτλων από τις εφημερίδες της εποχής και φωτογραφιών.

Τον Απρίλιο του 1929 ο Ταταράκης –33 χρόνων, από το Δογάν-κιοϊ της Ανατολικής Θράκης, κάτοικος Διδυμοτείχου– μαζί με τον γαμπρό του Σταυρακάκη μπήκαν στο σπίτι της μαμής Ντεντέ Σεντί Μολά στο Διδυμότειχο και αφού τη βασάνισαν με πυρακτωμένα σίδερα για να μαρτυρήσει πού είχε κρυμμένους τους θησαυρούς της, τη στραγγάλισαν κι έκλεψαν τα υπάρχοντά της.
Οι ίδιοι, μαζί με άλλους δυο, τον Μάιο μπήκαν νύχτα στο σπίτι της Λουτσίας Τακβοριάν με σκοπό να τη ληστέψουν. Εκείνη την ώρα βρισκόταν στο σπίτι και η Χουριέτ, χήρα του Γιουσούφ-μπεη. Οι ληστές τις βασάνισαν με τρόπο φρικιαστικό. Οι δύο γυναίκες έδωσαν στους ληστές όλα τα χρήματα και τα τιμαλφή τους, εκείνοι όμως τις στραγγάλισαν για να μην αποκαλυφθούν.
Ο Ταταράκης καταδικάστηκε από το κακουργιοδικείο Κομοτηνής δις εις θάνατον.

Ο Μιράν Νερσέζ Σαρουχανιάν –23 χρόνων, πρόσφυγας από την Αρμενία, εγκατεστημένος στη Νιγρίτα– ήταν μέλος της συμμορίας του λήσταρχου Ναζαρέτ Αϊβαζιάν, που δρούσε στην περιφέρεια των Σερρών. Στις 16 Οκτωβρίου 1926, έξω από ένα χωριό των Σερρών, σκότωσε έναν χωρικό για να τον ληστέψει. Τη νύχτα της 25ης Οκτωβρίου 1926, ο Μιράν με άλλους δύο της συμμορίας λήστεψαν οχτώ ανθρώπους στον δρόμο Νιγρίτας-Σερρών. Στις 26 Οκτωβρίου λήστεψε και σκότωσε έναν χωρικό και σκότωσε έναν χωροφύλακα. Την ίδια μέρα λήστεψε έναν χωρικό και σκότωσε έναν γεωργό κι έκλεψε το άλογό του.
Καταδικάστηκε από το κακουργιοδικείο Σερρών τρις εις θάνατον.

Ημερομηνία εκτέλεσης των δύο ορίστηκε η Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 1931, στις 7.30 το πρωί, και τόπος τα Χίλια Δέντρα, πίσω από το Γεντί Κουλέ.

τίτλος_Φεβρουάριος 1931 εκτέλεση ληστών 2
Διαβάστε τη συνέχεια

Ουζεΐρ-μπεη: ο αθλιότερος προσφυγικός συνοικισμός της Θεσσαλονίκης, ένα νεκροταφείο ψυχών

Αγνοούσα τον προσφυγικό συνοικισμό του Ουζεΐρ-μπεη της Θεσσαλονίκης, μέχρι που διάβασα την ανταπόκριση του Αντ. Θεοδωρίδη στην εφημερίδα Ακρόπολις. Παρόλο που για ένα μεγάλο διάστημα έμενα στην περιοχή όπου κατά πάσα πιθανότητα βρισκόταν αυτή η κόλαση (η ακριβής θέση είναι άγνωστη), δεν είχα ακούσει τίποτα από τους παλιούς κατοίκους. Η έρευνα που έκανε το Docville, προτού δημοσιεύσει το άρθρο μου, έδειξε ότι η ύπαρξη αυτού του συνοικισμού είναι μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας της πόλης. 
Το άρθρο για το Ουζεΐρ-μπεη εγκαινίασε τη συνεργασία μου με το Docville της εφημερίδας Documento και δημοσιεύτηκε στις 10-12-2017, τ. 56. Το αναδημοσιεύω.

Θεσσαλονίκη. Μεσοπόλεμος. Δίπλα στη συνοικία των πύργων και των όμορφων επαύλεων βρισκόταν ένας συνοικισμός με παράγκες από τσίγκο, στέγες από πισσόχαρτο και για πάτωμα το χώμα. Δίπλα στην πλούσια συνοικία των Εξοχών ή των Πύργων βρισκόταν ο άθλιος συνοικισμός Ουζεΐρ-μπεη, ένα νεκροταφείο ψυχών.

Διαβάστε τη συνέχεια

Όταν ξαναζωντάνεψε η παλιά αθηναϊκή αποκριά και κάηκε το πελεκούδι στην Πλάκα και στου Ψυρή

Μετά τους Βαλκανικούς και το Πρώτο Παγκόσμιο επικρατούσε μελαγχολία και κατήφεια. Η ανακωχή δεν έφερε πίσω ούτε το παλιό καρναβάλι ούτε την ευθυμία και το κέφι. Ο πόλεμος άφησε πολλή δυστυχία και φτώχεια. Από το 1920 και για μια δεκαετία δεν γινόταν καρναβάλι στην Αθήνα παρά μόνον αποκριάτικοι χοροί, που συνδύαζαν τη φιλανθρωπία με την ψυχαγωγία. Οι Αθηναίοι του μεσοπολέμου φορώντας φράκα και τουαλέτες το είχαν ρίξει στον χορό πάνω στα παρκέ και κόντευαν να ξεχάσουν τα γλέντια στους δρόμους και στις γειτονιές. Ώσπου το 1931 το Κομιτάτο της Αποκριάς είχε την ιδέα να αναβιώσει την παλιά αθηναϊκή αποκριά, όπως γιορταζόταν πριν έρθουν εξ Εσπερίας τα άρματα και οι μασκαράτες.
Ας την παρακολουθήσουμε!


Στην Παλιά Αθήνα, στις γειτονιές του Ψυρή και της Πλάκας, ξαναζωντανεύει η αποκριά του παλιού καιρού με φουστανέλες, σουραύλια, πίπιζες, ζουνάρια και φέσια καπετανέικα, λυχνάρια αθηνέικα με τα πέντε φιτίλια, με στολισμένες ταβέρνες να συναγωνίζονται ποια θα είναι η καλύτερη, Συνεχίστε το διάβασμα

Ίον το εύοσμον, ΙΟΝ η εύγευστος

 

Ιον 1961
Ολοσέλιδη διαφήμιση του 1961. Όλα τα προϊόντα της ΙΟΝ σε μενεξεδί φόντο.

Η ΙΟΝ είναι από τις παλιές βιομηχανίες της Ελλάδας, η πρώτη που έβγαλε σοκολάτα αμυγδάλου. Ιδρύθηκε το 1930 και παραμένει ακμαία, ελληνική (ακούς, Παυλίδη;) και εκτός χρηματιστηρίου. Καλές συστάσεις!

Δείτε τη συνέχεια