Οι μιναρέδες και οι χοντρέλες της Ομόνοιας

Ομόνοια με Μούσες 1

Το 1934 τοποθετήθηκαν περιμετρικά της στρογγυλής τότε πλατείας Ομόνοιας οκτώ ψηλές στήλες από μπετόν αρμέ. Κάλυπταν τις τρύπες εξαερισμού του υπόγειου σιδηροδρομικού σταθμού. Τα κουβούκλια στην πλατιά βάση τους έγιναν περίπτερα. Στην εξωτερική πλευρά αυτών των κουβουκλίων, με πρόσωπο στον δρόμο, τοποθετήθηκαν οκτώ αγάλματα γυναικείων μορφών. Υποτίθεται πως ήταν οι εννέα μούσες! Η Καλλιόπη δεν είδε ποτέ το φως του ήλιου. Τοποθετήθηκε στο υπόγειο δίπλα στα ουρητήρια. Μούσες ήταν τα έξι από τα οκτώ αγάλματα της πλατείας. Τα άλλα δύο ήταν η Ηγεμόνη και η Αγλαΐα, δύο από τις τρεις Χάριτες. Συνεχίστε. Έχει κι άλλο…

Αντίο ντελ πατάτο

Είχα μάθει τον Τζογέ από το βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου Υπόκοσμος και Καραγκιόζης. Η Στήλη του Τζογέ, που έγραφε ο Σώτος Πετράς, δημοσιευόταν για πολλά χρόνια στη Βραδυνή. Χάρη στην ευκολία του διαδικτύου διάβασα πολλές στήλες του Τζογέ.

Βραδυνή 1-2-1931 Τζογές

Μου άρεσαν οι απόψεις, η γλώσσα, το πνεύμα και η ζωντάνια του. Ο Σώτος Πετράς δεν έγραφε απλώς· έφτιαχνε ζωντανές εικόνες! Κάποιες φορές με ξένισε ο τρόπος που αντιμετώπιζε ο Τζογές τις γυναίκες. Το πράγμα έχει την εξήγησή του: ήταν ο μπρούσκος τρόπος που τις αντιμετώπιζαν οι μάγκες. Το Κατινάκι είναι η επίσημη του Τζογέ. Φίλοι του είναι ο Λάθουρας, ο Χαμπλεχούρας, ο Μπρούτζος, ο Νίκουρδας, ο Γαρδούμπας… Άνθρωποι της φάρας, λάτρεις της ταβέρνας και βεβαίως γερά ποτήρια.
Ο Σώτος Πετράς γνώριζε τους μάγκες και τα στέκια τους. Αγαπούσε την ταβέρνα, το ζωντανό τραγούδι, τη μουσική, την Πλάκα, το Ψυρή, τη ζωή της αθηναϊκής γειτονιάς και κάθε τι αυθεντικό, που «τόσο προώρως επήρε ο χάρος του μοντερνισμού».
«Ήρθαν έτσι ζερβοδίμυτα τα πράματα και κανένας αφ’ τους λίγους παλιούς που ζούνε δεν αναγνωρίζουνε την παλιά και μοσκομυρισμένη Αθήνα. Αμάν, αρχαίο μου Ψυρρή».
Αναζήτησα και άλλα κείμενα του Σώτου Πετρά, εκτός του Τζογέ. Στο «Αντίο ντελ πατάτο» είναι σαν να παρακολουθούμε ένα νούμερο επιθεώρησης ή μια σκηνή από ταινία του παλιού αγαπημένου ελληνικού κινηματογράφου. Ζωντάνια, αμεσότητα, σάτιρα και πλήθος οι πληροφορίες που μπορούν να αντλήσουν οι εραστές του είδους, που βλέπουν ελληνικές ταινίες όχι μόνο για ψυχαγωγία.

Αν προτιμάτε το κείμενο πληκτρολογημένο, μπορείτε να το διαβάσετε ΕΔΩ.

Δημοσιεύτηκε στις 14 Ιανουαρίου 1932.


Ποιος ήταν αυτός ο Σώτος Πετράς που διάλεγε θέματα απλά και καθημερινά, που ήξερε να γράφει τόσο ζωντανά και που μπορούσε να ζωγραφίζει εικόνες με τις λέξεις, χωρίς να κουράζει με περιγραφές; Το ψάχνω χωρίς να βιάζομαι, για να είναι απολαυστικό. Ήταν δημοσιογράφος, άνθρωπος του θεάτρου κι έχει γράψει βιβλία για το θέατρο και τους ανθρώπους του. Θα τα αναζητήσω στο Μοναστηράκι. Και βάζω κι ένα στοίχημα ότι του άρεσε ο Σταμ. Σταμ.
Κομάν; 

Λυκαβηττού και Σκουφά

Λυκαβηττού και Σκουφά, 1932
Οικία Κοσμαδόπουλου, 1932

Λυκαβηττού και Σκουφά, 1932
Σήμερα στη θέση αυτής της μονοκατοικίας, ιδιοκτησίας οικογένειας Κοσμαδόπουλου, έχει ανεγερθεί πολυκατοικία. Από τις όμορφες πολυκατοικίες της Αθήνας με στρογγυλεμένα τα γωνιακά μπαλκόνια, με παράθυρα, με άνετους και καλοφωτισμένους εσωτερικούς χώρους.

Dimitris Kamaras Σκουφά 45 & Λυκαβηττού 19
Photo: Dimitris Kamaras

Οι Κοσμαδόπουλοι ήταν τραπεζίτες. Μετά τη διάλυση των τραπεζών του Βόλου η Τράπεζα Κοσμαδόπουλου συγκέντρωσε όλη την οικονομική ικμάδα του τόπου.

Κοσμαδόπουλος τράπεζα_Ταχυδρόμος Βόλου 22-1-1931
Ταχυδρόμος του Βόλου, Ιανουάριος 1931.

Από τα 118 εκατομμύρια καταθέσεων τα 85 ανήκαν σε Βολιώτες και Πηλιορείτες. Τον Ιανουάριο του 1932 η τράπεζα έκανε στάση πληρωμών και στη συνέχεια κήρυξε πτώχευση. Η δόλια χρεωκοπία της παρέσυρε και τις τράπεζες Λάρισας και Τρικάλων. Χαμός στη Θεσσαλία! Παραμονές της πτώχευσης οι Κοσμαδόπουλοι φρόντισαν να μεταβιβάσουν τις περιουσίες τους στις συζύγους τους. Η κυβέρνηση Βενιζέλου τους διευκόλυνε το κατά δύναμιν.

Ο Τζογές , το αθάνατο γελεκάκι και το καλλίγραμμο ναυτάκι

Το γελεκάκι
Η λαϊκή έμπνευση, η μούσα του λαουτζίκου, ρε Κατινάκι μου, εφέτος έβαλε τα γυαλιά στους μουσουργούς και ποιητάς που με ρούμπες, χαβάγιες και χίλια δυο άλλα νέα μουσικά είδη, μας σερβίρουν κάθε χρόνο ένα σωρό τραγούδια, που με δαύτα μας ξεκουφαίνουνε τα καβουρντιστήρια της μόδας που λέγονται γραμμόφωνα. Κάτω λοιπόν τα σαχλοτράγουδα κι οι ανοησίες και ζήτω το φετεινό μεγάλο μερακλοειδές «Ντούρου ντούρου», το νέο «Καλογεράκι», το «Γελεκάκι», ρε Κατινάκι μου, φρέσκο φρέσκο τραγούδι, μάγκικο τραγούδι που όλης της Αθήνας τα στόματα τραγουδάνε:

Το γελεκάκι που φορείς
εγώ το ’χω ραμμένο,
με πίκρες και με βάσανα
το ’χω φοδραρισμένο.

Όλοι σε λένε μέλισσα,
μα εγώ σε λέω σφήκα,
της σφήκας έχεις το κεντρί
της μέλισσας τη γλύκα.

Άντε ρε, το μαλώνω, το μαλώνω,
κι ύστερα το μετανιώνω.
Συνεχίστε, έχει κι άλλο

Όταν ξαναζωντάνεψε η παλιά αθηναϊκή αποκριά και κάηκε το πελεκούδι στην Πλάκα και στου Ψυρή

Μετά τους Βαλκανικούς και το Πρώτο Παγκόσμιο επικρατούσε μελαγχολία και κατήφεια. Η ανακωχή δεν έφερε πίσω ούτε το παλιό καρναβάλι ούτε την ευθυμία και το κέφι. Ο πόλεμος άφησε πολλή δυστυχία και φτώχεια. Από το 1920 και για μια δεκαετία δεν γινόταν καρναβάλι στην Αθήνα παρά μόνον αποκριάτικοι χοροί, που συνδύαζαν τη φιλανθρωπία με την ψυχαγωγία. Οι Αθηναίοι του μεσοπολέμου φορώντας φράκα και τουαλέτες το είχαν ρίξει στον χορό πάνω στα παρκέ και κόντευαν να ξεχάσουν τα γλέντια στους δρόμους και στις γειτονιές. Ώσπου το 1931 το Κομιτάτο της Αποκριάς είχε την ιδέα να αναβιώσει την παλιά αθηναϊκή αποκριά, όπως γιορταζόταν πριν έρθουν εξ Εσπερίας τα άρματα και οι μασκαράτες.
Ας την παρακολουθήσουμε!


Στην Παλιά Αθήνα, στις γειτονιές του Ψυρή και της Πλάκας, ξαναζωντανεύει η αποκριά του παλιού καιρού με φουστανέλες, σουραύλια, πίπιζες, ζουνάρια και φέσια καπετανέικα, λυχνάρια αθηνέικα με τα πέντε φιτίλια, με στολισμένες ταβέρνες να συναγωνίζονται ποια θα είναι η καλύτερη, Συνεχίστε το διάβασμα

Media Luz φινάλε

Ήθελα να γράψω για το Media Luz της Κυψέλης και σιγά σιγά συγκέντρωνα υλικό. Είχα μάθει το Media Luz από τους παλιούς Κυψελιώτες που διηγούνται την ιστορία της πάστας σεράνο και άλλα διάφορα και από τον δίσκο του Λουκιανού Κηλαηδόνη, που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην ίδια γειτονιά. Το πρωί διάβασα την ανακοίνωση της οικογένειάς του: «Ο Λουκιανός έφυγε σήμερα, 7 Φεβρουαρίου 2017, τα ξημερώματα από κοντά μας».
Αγιόκλημα και γιασεμιά στον δρόμο σου, αγαπημένε μας Λουκιανέ.

♫ Κι αν ο χρόνος κυλά, μας ενώνει το χτες και θα μείνουμε πάντα εραστές. ♫

Το Hellas Special σ’ αγαπάει από γεννησιμιού του, αφού στο βιντεάκι που το συστήνει ακούγεται η δική σου εκτέλεση του παλιού τραγουδιού «Βρες, αν μπορείς» από τον δίσκο σου «Αχ! Πατρίδα μου γλυκειά…».

Μαύρη, γλυκιά και υγιεινή

Όταν η Ελλάδα έγινε ανεξάρτητο κράτος, το μόνο πράγμα που είχε προς εξαγωγή ήταν η σταφίδα. Παράγαμε σταφίδες που τις αγόραζαν οι Άγγλοι για να φτιάχνουν πουτίγκες και όταν σταμάτησαν οι Άγγλοι να προτιμάνε τη σταφίδα μας, έπαθαν φυλλοξήρα τα γαλλικά αμπέλια και επί δέκα χρόνια στέλναμε σταφίδες στη Γαλλία για να φτιάχνουν κρασί. Αυτά μέχρι το 1890, που συνήλθαν τα αμπέλια της Γαλλίας κι εμείς «δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Οι εξαγωγές μας έπεσαν κατακόρυφα, το ίδιο και η τιμή της σταφίδας. Για να σώσει κάπως την κατάσταση το ελληνικό κράτος αγόραζε σταφίδες για να φτιάχνει οινόπνευμα.
Μετά το 1932 που ξαναπτωχεύσαμε, Συνεχίστε, έχει κι άλλο…

Το πραξικόπημα του Δελαπατρίδη – κατάληψη του υπουργείου, δικτατορία, αγγλικό δάνειο και ένα κατοστάρικο για τα έξοδα μεταφοράς

delapatridis

Ο Αρμάνδος Δελαπατρίδης, ο πληθωρικός αρχηγός του Κόμματος των Κυανολεύκων, που εκφωνούσε πολιτικούς λόγους στην πλατεία Συντάγματος και σχημάτιζε κυβερνήσεις στο φημισμένο καφενείο του Ζαχαράτου, ήταν μια ανεπανάληπτη φυσιογνωμία που έλαμψε στην Αθήνα του μεσοπολέμου. Δεν επρόκειτο για έναν γραφικό τύπο. Ήταν μια πνευματώδης, ζωντανή και διαρκής σάτιρα των εθνοσωτήρων της εποχής και των λαοσωτήριων πολιτικών τους.
Είναι απολαυστική η ιστορία για το πώς σατίρισε πανέξυπνα, σαν ζωντανή γελοιογραφία, το πραξικόπημα του Πλαστήρα και εξοικονόμησε επιδέξια ένα κατοστάρικο για «το μάσημα και την πλήρωση της κοιλίας» κάνοντας κατάληψη μόνος του στο υπουργείο Προνοίας. Όσο για οπαδούς; Όπου εμφανιζόταν έβρισκε πολλούς. Διαβάστε πώς έκανε το πραξικόπημα

Βίλλυ Φριτς – ο αστέρας του σινεμά και το γιαπράκι του αστυνομικού δελτίου

Το Μάρτιο του 1933 ήρθε στην Αθήνα ο Βίλλυ Φριτς, γόης της οθόνης και αγαπημένος των γυναικών. Τον έφερε ο Δαμασκηνός, διευθυντής της Κινηματογραφικής Ένωσης, και τον κινηματογραφούσε ο Γαζιάδης σε κάθε του βήμα.

1933

Έμεινε στη Μεγάλη Βρετανία, επισκέφθηκε την Ακρόπολη, το Σούνιο, τον Μαραθώνα, το Δαφνί, μίλησε με θαυμασμό για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, για τη σύγχρονη Αθήνα και τους ανθρώπους της, παρακολούθησε ταινίες στο Σπλέντιτ και στον Απόλλωνα μαζί με τους θαυμαστές του, υπέγραψε άπειρες φωτογραφίες του που πουλιόνταν στο ταμείο του Σπλέντιτ, επισκέφθηκε γραφεία εφημερίδων, γνώρισε τον Δελαπατρίδη, είδε Καραγκιόζη κι έφυγε έχοντας δημιουργήσει εξαιρετικές εντυπώσεις και ακόμα περισσότερους θαυμαστές.

Νέος, κομψός, περιποιημένος, συμπαθητικός, χαμογελαστός, ευγενικός και όμορφος σαν τον Βίλλυ Φριτς ήταν και ο δικός μας Βίλλυ Φριτς, το γιαπράκι του αστυνομικού δελτίου. Διαβάστε για τη δράση του