Οβομαλτίνη σε κόμικ και κόμικ-στριπ

Έχουμε ξαναμιλήσει για την Οβομαλτίνη, κυρίως γιατί οι (εισαγόμενες) διαφημίσεις της ήταν σε μορφή κόμικς, πράγμα πρωτότυπο για τη δεκαετία του ’30.

1938

Το θέμα είναι ένα ανόρεχτο αγόρι, που συνεχώς χάνει βάρος και δυνάμεις απελπίζοντας τους δικούς του. Όλα αλλάζουν εντυπωσιακά, μόλις δοκιμάζει την Οβομαλτίνη.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η ανεπανάληπτη Αγγέλα Λυκιαρδοπούλου

Στο άρθρο για τα «αντρικά», είχα υποσχεθεί φωτογραφία της Αγγέλας Λυκιαρδοπούλου στη χαρακτηριστική και πρωτοποριακή για την εποχή εμφάνισή της με σμόκιν.
Ιδού η ανεπανάληπτη Αγγέλα και λίγα λόγια για τη ζωή της.

Η Αγγέλα Λυκιαρδοπούλου ήταν η πρώτη Ελληνίδα καλλιτέχνιδα που εμφανίστηκε επί σκηνής φορώντας σμόκιν. (Φωτογραφία από το αρχείο του Βαγγέλη Λυκιαρδόπουλου).

Συνεχίστε! Έχει κι άλλο…

Ο μπάρμπα Γιάννης ο κανατάς, ο τενόρος, το σουξέ και η πονηρή Κολούμπια

Ο μπάρμπα-Γιάννης ο κανατάς ήταν τύπος της Παλιάς Αθήνας. Οι παππούδες των παππούδων των σύγχρονων Γκάγκαρων μπορεί και να τον γνώρισαν προσωπικά. Οι υπόλοιποι γνώρισαν τη φήμη του και το τραγούδι που γράφτηκε γι’ αυτόν, περί το 1870, από τον αρχιμουσικό της Βασιλικής Φρουράς Ανδρέα Σάιλερ, που διασκεύασε μια ιταλική μελωδία.
Τα χρόνια πέρασαν, η Παλιά Αθήνα έσβησε και ο μπάρμπα-Γιάννης ξεχάστηκε. Ώσπου, το 1933, ο τενόρος και συνθέτης Πέτρος Επιτροπάκης ανέσυρε από τη λήθη το παλιό τραγούδι, το διασκεύασε και το τραγούδησε σε μία ανεπανάληπτη, λυρική και ταυτόχρονα χιουμοριστική, εκτέλεση. Σε χρόνο ρεκόρ έγινε τεράστια επιτυχία, σε σημείο να ξεπεράσει το αθάνατο «Γελεκάκι» του Ολλανδέζου.

Η παρτιτούρα του τραγουδιού εκδόθηκε από τον Μουσικό Οίκο Γαϊτάνου.
(Φωτογραφία από το αρχείο του ΕΛΙΑ).

Το έπαιζαν στο πιάνο οι κόρες των καλών οικογενειών, το τραγουδούσαν οι συντροφιές «στις μάντρες της αθηναϊκής γειτονιάς που λέγονται ταβέρνες», το έλεγαν οι κανταδόροι (που τους κυνηγούσε η αστυνομία, γιατί κάποιος σοφός νους είχε αποφασίσει ότι τα άσματα διατάρασσαν την τάξη), το έπαιζαν τα γραμμόφωνα. Γενικά, όλη η Αθήνα τραγουδούσε «μπάρμπα Γιάννη κανατά».
Σε λίγο, λόγω της επιτυχίας του τραγουδιού, οι εφημερίδες άρχισαν να γράφουν για τον ξεχασμένο τύπο της Παλιάς Αθήνας, που τον θυμήθηκε και τον ανάστησε η σύγχρονη.

Διαβάστε τη συνέχεια

Οι μαντινάδες και το βιτριόλι

Τις τελευταίες μέρες παρακολουθούμε τις εξελίξεις του δράματος της κοπέλας, που κάποια μαυροντυμένη γυναίκα, με μάσκα, την παραμόνεψε και της έριξε στο πρόσωπο βιτριόλι. Δώδεκα χρόνια πριν, το 2008, η Κωνσταντίνα Κούνεβα, λόγω της συνδικαλιστικής δράσης της, έπεφτε θύμα επίθεσης με βιτριόλι από άγνωστους, οι οποίοι δεν έχουν συλληφθεί ακόμα.
Στις εφημερίδες παλιότερων δεκαετιών βρίσκουμε αρκετές ειδήσεις επίθεσης με βιτριόλι. Οι συνηθέστερες ήταν από γυναίκες που εκδικούνταν τον άπιστο εραστή ή τον βάναυσο σύζυγο, όπως στην περίπτωση της Σωτηρίας Μπέλου. Οι επιθέσεις από γυναίκα σε γυναίκα ή από άντρα σε γυναίκα ήταν σπανιότερες.

Τον Οκτώβριο του 1939 οι εφημερίδες έγραψαν για την άγρια εκδίκηση μιας εγκαταλειφθείσης, που έριξε βιτριόλι στον εγκαταλείψαντα. Αποκαλύφθηκε όμως ότι η υπόθεση είχε και άλλες πτυχές, αφού η κοπέλα, με εγκαύματα στο πρόσωπο, υπέβαλλε μήνυση εναντίον του φίλου της, επειδή της έριξε βιτριόλι, αφού πρώτα την ξυλοκόπησε. Η κίνηση που έκανε για να προστατευτεί, όταν τον είδε να βγάζει το μπουκάλι με το οξύ, είχε σαν αποτέλεσμα το περισσότερο από το καυστικό υγρό να πέσει επάνω του.

Επίθεση από άντρα σε άντρα νομίζω ότι έχει καταγραφεί την τελευταία εικοσαετία και οι λόγοι δεν ήταν ερωτικοί.


Οι μαντινάδες και το βιτριόλι
Σ’ ένα χωριό έξω από το Ηράκλειο, δύο νέοι, η Αναστασία και ο Ηρακλής, ερωτεύτηκαν και τα έφτιαξαν. Αφού ολοκλήρωσαν τις σχέσεις τους, εκείνος δεν έδειχνε καμία διάθεση να πραγματοποιήσει τον γάμο που της είχε υποσχεθεί και στο τέλος την παράτησε. Η Αναστασία υπέβαλλε μήνυση εναντίον του, «την διέφθειρε και την εγκατέλειψε». Το Πλημμελειοδικείο Χανίων καταδίκασε τον Ηρακλή σε επτάμηνη φυλάκιση. Όταν αποφυλακίστηκε και γύρισε στο χωριό, για να εκδικηθεί την Αναστασία, την πείραζε συνεχώς. Σκάρωνε πειραχτικές μαντινάδες, που τις τραγουδούσε περνώντας προκλητικά έξω από το σπίτι της και στις μαζώξεις με τους φίλους του.
Σε κάποια γιορτή, που ήταν μαζεμένο όλο το χωριό και χόρευε και γλεντούσε, ο Ηρακλής με τη λύρα του τραγούδησε μπροστά σε όλους:

«Της Μαρωνιάς ο ποταμός,
βρέχει δε βρέχει, τρέχει,
ήκαμα εγώ το κέφι μου
κι ας σε χαρεί που σ’ έχει».

Διαβάστε τη συνέχεια

Δύο ζαχαροπλαστεία πολυτελείας, ένας ζαχαροπλάστης που δεν το ’βαζε κάτω και δυο χιλιάδες πιτσιρίκια

Είχαμε μιλήσει παλιότερα για το ζαχαροπλαστείο Δεσποτικό, που άνοιξε προπολεμικά ο Αντώνης Ακζιώτης στην οδό Μέρλιν στο Κολωνάκι, για τον άσχημο ρόλο του εκδότη Σαλίβερου, που του το άρπαξε μέσα απ’ τα χέρια, και για τον επίσης άσχημο ρόλο του Σπύρου Μελά, που παρασκηνιακά σιγοντάριζε το αφεντικό του. Το άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε ΕΔΩ. Επανερχόμαστε βάζοντας στο σκηνικό τον Τσελεμεντέ, την εξωφρενική απόφαση της κυβέρνησης Τσαλδάρη για υποχρεωτική κατανάλωση σταφιδόψωμου και μια φιλανθρωπία που σταμάτησε την κυκλοφορία στο κέντρο της Αθήνας.

Η οδός Μέρλιν τη δεκαετία του ’30, όταν επί Κοτζιά γίνονταν έργα οδοποιίας. (Φωτογραφία από το αρχείο του ΕΛΙΑ)

Το 1932 ο Ακζιώτης είχε την ιδέα να ιδρύσει σχολή μέσα στο ζαχαροπλαστείο Δεσποτικό και να παραδίδει μαθήματα μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής. Η ιδέα του ήταν πρωτότυπη και τα μαθήματα είχαν μεγάλη επιτυχία. Τα παρακολούθησαν «περισσότεραι των χιλίων ατθίδων» – δεσποινίδες και κυρίες πλούσιων οικογενειών, που ήθελαν να βελτιώσουν τις γνώσεις τους και κρατούσαν σημειώσεις. Τα μαθήματα έμοιαζαν πιο πολύ με κοσμικές συγκεντρώσεις και όταν μάλιστα επρόκειτο να παρευρεθούν δημοσιογράφοι, η τουαλέτα και το παρφέν πήγαινε σύννεφο.

Διαβάστε τη συνέχεια

Ερμής – ένα ελληνικό σαπούνι ογδόντα χρόνων

Ολοσέλιδη διαφήμιση σε γυναικείο περιοδικό, το καλοκαίρι του 1966.

Πώς έγινε και ο Ερμής έδωσε το όνομά του σε μάρκα σαπουνιού; Τα παιδιά μιας τάξης έδωσαν την απάντηση: «Ο Ερμής πλένεται συνέχεια για να είναι καθαρός, γιατί όλο βγαίνει έξω. Άμα πάμε βόλτα, πλενόμαστε».
Άραγε τι είχαν υπόψη τους οι Ντίκος και Βουτσινάς όταν ίδρυσαν στην Αθήνα τη αρωματική σαπωνοποιία Ερμής το 1924, με σήμα τον Ερμή;

Συνεχίστε το διάβασμα

Μασκαράδες και δικτάτορες

Σας γνωρίσαμε!

Μια Κολομπίνα είναι γυναίκα,
που όταν, βρε παιδιά, μας ερωτεύεται,
φοράει μάσκα πάντα η ζεβζέκα
κι αφού μας παντρευτεί, ξεμασκαρεύεται.
Τουτέστι, το οποίον,
πέφτει το προσωπείον!

Έχει δυο πρόσωπα κι αιώνιο καρναβάλι.
Ποιος τ’ όλπιζε βρε τέτοια ρεζιλίκια;
Δυο πρόσωπα, χωρίς όμως κεφάλι,
που κάνουν διαρκώς μασκαραλίκια!

Όλο το χρόνο είναι ίδια Κολομπίνα,
διαρκώς να μας χορεύει καταλήγει,
αλλά και δίχως να κρατάει σερπαντίνα,
με ψεύτικα λογάκια μας τυλίγει.

Μα τι παραπονιόμαστε και κλαίμε
και γράφουμε τραγούδια και νταλκάδες,
αφού ’μαστε, εδώ όπου τα λέμε,
κι οι άντρες στην αγάπη μασκαράδες.
Ο ΤΖΟΓΕΣ

Έχει και συνέχεια

Ησυχία, γυρίζουμε!

Οι πρώτες ταινίες γυρίστηκαν με μηχανή λήψης μικρή σαν βαλιτσάκι, που συνήθως έμενε ακίνητη στηριγμένη σε τρίποδο. Ο οπερατέρ γύριζε με το χέρι τη μανιβέλα κι έτσι βγήκε η έκφραση «γυρίζω ταινία».
Αυτή την πληροφορία τη δίνει η ταινία του 1964 «Τον παλιό εκείνο τον καιρό». Η συγκεκριμένη ταινία δεν είχε πολλά γυρίσματα, παρά μόνον τις σκηνές του παρουσιαστή, που γυρίστηκαν στο στούντιο με σύγχρονη κάμερα. Περιλάμβανε αποσπάσματα από τις πρώτες ελληνικές ταινίες, της δεκαετίας 1920-1930, που τα παρουσίαζε με χιούμορ ο πνευματώδης Αλέκος Σακελλάριος.

Η ταινία, παραγωγή του Κλέαρχου Κονιτσιώτη, ήταν φόρος τιμής «στους πρωτοπόρους και πρωτεργάτες του ελληνικού κινηματογράφου» και αποτελεί σημαντική πηγή πληροφοριών.
Απόσπασμά της υπάρχει στο διαδίκτυο και μπορείτε να το δείτε ΕΔΩ.

«Δάφνης και Χλόη», η πιο καλλιτεχνική ταινία του προπολεμικού ελληνικού κινηματογράφου και το πρώτο γυμνό του ευρωπαϊκού κινηματογράφου

Αναγγελία της ταινίας «Δάφνις και Χλόη» στον τύπο, 31 -1-1931

Στις 2 Φεβρουαρίου 1931 έκανε πρεμιέρα στον κινηματογράφο Αττικόν η ταινία «Δάφνις και Χλόη» της εταιρείας Άστρο Φιλμ.
Ήταν προχωρημένη ταινία για τη συντηρητική Ελλάδα του ’30, γιατί είχε μία γυμνή σκηνή – η πρώτη γυμνή σκηνή όχι μόνον του ελληνικού κινηματογράφου, αλλά και του ευρωπαϊκού. Κυρίως όμως ήταν μια πρωτοποριακή καλλιτεχνική ταινία.

Η γυμνή σκηνή της ταινίας ήταν σαν πίνακας ζωγραφικής και εντελώς αθώα, ωστόσο υπήρξαν αρκετοί που σκανδαλίστηκαν.

Διαβάστε τη συνέχεια

Έδισσον Βήχος – ο ηθοποιός με το ψευδώνυμο Απόλλων Μαρσύας που εντυπωσίασε με την κλασική ομορφιά του

«Ομορφιά αληθινά ελληνική. Κατατομή άριστη. Φωτογένεια καταπληκτική. Αληθινό εύρημα».
Αυτά έγραψε ο κριτικός κάποιας εφημερίδας για τον Απόλλωνα Μαρσύα, πρωταγωνιστή της ταινίας «Δάφνις και Χλόη». Ας σημειώσουμε ότι η κριτική του τόσο για την ταινία όσο και για το ταλέντο των πρωταγωνιστών ήταν αρνητική. Η ομορφιά του πρωταγωνιστή όμως ήταν αδιαμφισβήτητη.

To πραγματικό όνομα του πρωταγωνιστή ήταν Έδισσον Βήχος.
Όταν ο πατέρας Βήχος έμαθε ότι ο δεκαοχτάχρονος γιος του θα έπαιζε στον κινηματογράφο, πρόβαλλε σθεναρές αντιρρήσεις και, απ’ ό,τι λέγεται έγιναν ομηρικοί καυγάδες με τον Λάσκο, μέχρι να δώσει την άδειά του. Η άδεια του πατέρα ήταν απαραίτητη, γιατί εκείνα τα χρόνια ο δεκαοχτάχρονος ήταν, σύμφωνα με τον νόμο, ανήλικος.
Ο Ορέστης Λάσκος, που εκτός από σεναριογράφος και σκηνοθέτης υπήρξε και ποιητής, στον νεαρό πρωτοεμφανιζόμενο ηθοποιό Έδισσον Βήχο, που έπαιξε τον ρόλο του Δάφνη, ένα ποιητικό καλλιτεχνικό ψευδώνυμο, εμπνευσμένο από τη μυθολογία. Απόλλων Μαρσύας. Γνωρίζοντας το φριχτό τέλος του Μαρσύα, είναι ν’ απορεί κανείς με την έμπνευσή του.
Ο Έδισσον Βήχος «υπήρξε μία πραγματική αποκάλυψις με την αρχαιοπρεπή κλασική ομορφιά του», αλλά δεν συνέχισε τον κινηματογράφο. Το 1933, δύο χρόνια μετά την πρώτη του επιτυχία, γύρισε την ταινία «Πρίγκηψ των αλητών», επίσης του Ορέστη Λάσκου, κι εγκατέλειψε την καριέρα του ηθοποιού.
Τα λίγα στοιχεία που έχουμε για τη ζωή του αναφέρουν ότι κατόπιν ασχολήθηκε με τη φωτογραφία. Το 1950 άνοιξε κατάστημα τέχνης σ’ ένα νεοκλασικό κτίριο της οδού Πατησίων κι εμπορευόταν πίνακες ζωγραφικής και κορνίζες.
Πέθανε στις 4 Ιουλίου του 1994, σε ηλικία 82 χρόνων.