«Η δε γυνή…» Το πάτημα του ποδιού και άλλα γαμήλια έθιμα

Δράμα καπνοφυτείες.jpg

Ο Σεραφείμ Δερμιτζόγλου, από τη Δράμα, είχε φτάσει τα 28 κι ήταν πια καιρός να παντρευτεί και ν’ ανοίξει σπίτι. Η Όλγα Αρτζόγλου, επίσης από τη Δράμα, είχε κλείσει τα 17 και είχε μπει σε ηλικία γάμου. Έγιναν τα προξενιά, συμπαθήθηκαν οι μελλόνυμφοι, συμφώνησαν οι οικογένειες, άλλαξαν δαχτυλίδια και όρισαν να γίνει ο γάμος την Κυριακή 11 Οκτωβρίου σε κάποιο κέντρο της πόλης. (Είμαστε στην εποχή πριν από τον πόλεμο, που οι γάμοι δεν γίνονταν στην εκκλησία, αλλά στο σπίτι ή σε κέντρο).

Το απόγευμα ήταν όλα έτοιμα. Στον δίσκο τα κουφέτα, που μετά το μυστήριο θα πάρουν οι ελεύθερες για να τα βάλουν κάτω από το μαξιλάρι τους και να δουν στον ύπνο τους τον άντρα που θα παντρευτούν. Έτοιμο και το ρύζι που θα πετάξουν στο ζευγάρι για να ριζώσει ο γάμος. Οι ανύπαντροι έχουν κανονίσει μεταξύ τους ποιοι θα πιούν το κρασί που θα περισσέψει από το μυστήριο, για να καλοπαντρευτούν γρήγορα.
Η νύφη έχει γράψει στις σόλες των νυφιάτικων παπουτσιών της τα ονόματα των ανύπαντρων φιλενάδων της. Έφτασε με βήμα σερνάμενο, γιατί σύμφωνα με το έθιμο τα ονόματα έπρεπε να συρθούν στο έδαφος, για να σύρει μαζί της στον γάμο τις φιλενάδες της.

Το μυστήριο άρχισε. Μόλις ο παπάς ξεστόμισε την περικοπή της προς Εφεσίους επιστολής του αποστόλου Παύλου «η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα» ξέσπασε η θύελλα.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα

Η δε γυνή-ταινία bw

Στις 28 Ιουνίου 1965 έκανε πρεμιέρα στους κινηματογράφους η ανεπανάληπτη ταινία «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα». Τα ’χει τα χρονάκια της, πενήντα τρία τον αριθμό, κι όμως παραμένει αγέραστη και φρέσκια και απολαυστική.
Χρωματίστηκε το 2016. Είναι καλύτερη χωρίς μακιγιάζ!

Η δε γυνή-ταινία

Όταν οι γάμοι γίνονταν στα σπίτια…

Μέχρι τον πόλεμο, στην περιφέρεια και στα αστικά κέντρα, οι γάμοι γίνονταν στα σπίτια. Συγκεντρώνονταν συγγενείς, φίλοι και γείτονες στη σάλα, στον εξώστη και στην αυλή για να παρακολουθήσουν το μυστήριο και να γλεντήσουν. Δεν ήταν λίγες οι φορές που ο γάμος είχε επεισοδιακή, ακόμα και τραγική κατάληξη, γιατί το δάπεδο του σπιτιού, που δεν ήταν φτιαγμένο να σηκώνει τόσο βάρος, υποχωρούσε. Γαμπρός, νύφη, παπάς, κουμπάρος, συμπεθέρια, συγγενείς και φίλοι παρασύρονταν μαζί με το πάτωμα και την οικοσκευή στο ισόγειο.

γάμος σε σπίτι 1933
1933

Στην περίπτωση της Βέροιας το πάτωμα βούλιαξε κι έπεσε μέσα στον στάβλο. Διαβάστε τη συνέχεια

Μασαλίας μεταξύ Σκουφά και Διδότου

Μασαλίας και Σκουφά γωνία.  Στη θέση του περιφραγμένου κήπου με τον φοίνικα έχει ανεγερθεί πολυκατοικία.
Μασαλίας 22. Το σπίτι με την κεραμοσκεπή και τη σοφίτα αναφέρεται ως οικία Δραγούμη, με εμφανή την επίδραση βορειοελλαδίτικων αρχοντικών, αλλά με άγνωστο τον αρχιτέκτονα, τη χρονολογία ανέγερσης και κατεδάφισης. Στη θέση του σήμερα υψώνεται το κτίριο της Ελληνοαμερικάνικης Ένωσης, που χτίστηκε σε σχέδια του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη.

Μασαλίας και Σκουφά
Μασαλίας από τη Σκουφά. Η γωνιακή πολυκατοικία και η Ελληνοαμερικάνικη Ένωση.

Μασαλίας και Διδότου γωνία. Το τριώροφο που διακρίνεται στην ασπρόμαυρη φωτογραφία, μετά από το σπίτι με τη σοφίτα, επιζεί και μάλιστα το πεζοδρόμιο μπροστά του παραμένει στρωμένο με τις ίδιες πλάκες.

Μασαλίας και Διδότου 2
Μασαλίας από τη Διδότου.

 

Το Εφετείο, το Αμπασαντέρ και η περιπετειώδης ζωή της κοντέσας Τζένης Θεοτόκη

Το Εφετείο Αθηνών, μέχρι το 2000 που μεταφέρθηκε στα σύγχρονα κτίρια της λεωφόρου Αλεξάνδρας, βρισκόταν στη περιοχή της Ομόνοιας, στην οδό Σωκράτους 65. Κάποιοι παλιοί δικηγόροι το αποκαλούσαν Αμπασαντέρ, γιατί το Εφετείο στεγαζόταν στο κτίριο του παλιού ξενοδοχείου Ambassadeur. Όταν όμως είχαν δίκη εκεί, δεν έλεγαν ποτέ «πάω στο Αμπασαντέρ», αλλά «έχω Εφετείο».
Είναι ένα οκταώροφο κτίριο, που χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’50, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Σπύρου Στάικου. Γνώρισε μέρες ακμής και πολυτέλειας ως κεντρικό ξενοδοχείο για πλούσιους αστούς, αλλά μετά ατύχησε και συνεχίζει να δυστυχεί, μια που εδώ και δεκαοχτώ χρόνια είναι ένα από τα άδεια και κλειστά κτίρια-φαντάσματα του κέντρου.

 

Στη θέση του βρισκόταν μέχρι το 1956 ένα από τα όμορφα μέγαρα της Αθήνας, Διαβάστε τη συνέχεια

Αθ Κορλός ΠαλΤερ και άλλα ακαταλαβίστικα

Οι ελληνικές επιγραφές είναι πηγή γέλιου και αντικείμενο σαρκασμού. Τον δρόμο άνοιξε ο Κυριάκος Ντελόπουλος, στις αρχές της δεκαετίας του ’70, με τα βιβλία «Στραβά κι Ανάποδα» και «Επιχείρησις Μαργαριτάρια».

Κωνλεως
Μεγάλη η λέξη, μικρή η ταμπέλα. Λύση το κουτσούρεμα.

Με την ευκολία του διαδικτύου τα μαργαριτάρια έχουν γίνει ολόκληρος θησαυρός. Ίσως έχετε δει τη φωτογραφία της επιγραφής ενός καταστήματος που κάνει Βιντεοσκοπ/σεις. Κάποιοι λένε ότι είναι φωτοσοπαρισμένη. Δεν αποκλείεται. Η φωτογραφία ΣΧΟΛΚΟΝ όμως είναι αυθεντική. Πρόκειται για ένα από τα μαργαριτάρια που μάζεψε ο Ντελόπουλος.

σχολκόν
Άραγε ο επιγραφοποιός ξέχασε να γράψει το γιώτα; Συντόμευσε τη λέξη για τη φέρει περασιά με το παράθυρο του λεωφορείου; Άγνωστο.

Δέαρ ιζ μορ/Echei ki allo

Αι γυμναστικαί επιδείξεις

Σφυρίχτρα, παραγγέλματα, φορεσιές στα εθνικά χρώματα, γυμναστικές ασκήσεις, επίδειξη ομαδικού πνεύματος, ευγενούς άμιλλας, πατριωτισμού και ικανοτήτων, μουσική από τα μεγάφωνα, εθνικοί χοροί, θεατρικά έργα, εθνικές ενδυμασίες, απαγγελίες, οι γονείς, οι συγγενείς, οι δάσκαλοι, ο παπάς, κάποιοι επίσημοι. Οι γυμναστικές επιδείξεις ήταν το τελευταίο άγχος της σχολικής χρονιάς. Καταργήθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του ’70. Σήμαιναν άγχος για τους μαθητές, παρ’ όλο που η προετοιμασία ήταν διασκέδαση, γιατί γλίτωναν ώρες μαθήματος. Άγχος είχαν και οι εκπαιδευτικοί, που όλη τη χρονιά δεν είχαν ασχοληθεί και πολύ με την καλλιέργεια του ομαδικού πνεύματος και κοίταζαν να τα μπαλώσουν όπως όπως μετά τις διακοπές του Πάσχα. Έπρεπε όλοι να κάνουν καλή εντύπωση και το σχολείο να βγει ασπροπρόσωπο. Μετά τις γυμναστικές επιδείξεις και τα ενδεικτικά, έκλεινε το σχολείο και άρχιζε επίσημα το καλοκαίρι.
Κάποιοι τις θυμούνται με νοσταλγία. Κάποιοι δεν θέλουν ούτε να τις θυμούνται.

Γυμν Επιδείξ-Σουφλί 1936-1939
Σουφλί μεταξύ 1936 και 1939. Χορευτική επίδειξη στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Μαθητές και μαθήτριες φοράνε ποδιές με άσπρα γιακαδάκια. Οι θεατές κάθονται σε θρανία που έχουν τοποθετηθεί περιμετρικά στο προαύλιο.

Διαβάστε τη συνέχεια

Τα τσιγάρα Μπάιρον και Ζαπάντι

Παπαστράτος BYRON
1966

Τα Μπάιρον του Παπαστράτου ήταν τσιγάρα με φίλτρο, σε μαλακό πακέτο. Ίσως η εταιρεία Παπαστράτος, που γνώρισε στην Ελλάδα τα καπνά Αγρινίου, θέλησε να τιμήσει τον λόρδο Βύρωνα και την προσφορά του στο μαρτυρικό Μεσολόγγι. Το Μπάιρον πιθανόν είναι το μόνο ελληνικό τσιγάρο που πήρε το όνομά του από κάποια προσωπικότητα και χρησιμοποίησε το πορτρέτο της ως σήμα του.

Διαβάστε τη συνέχεια

Ελληνικό σιγαρέττο Αύρα, τύπου μεντόλ

Κεράνης ΑΥΡΑ
1966

Δεν νομίζω ότι οι σοβαροί καπνιστές αγάπησαν ποτέ τα τσιγάρα μεντόλ, εγχώρια ή εισαγόμενα. Όχι γιατί ήταν ελαφριά, αλλά επειδή το «ευχάριστο δρόσισμα καθ’ όλην την διάρκειαν του καπνίσματος» ήταν μία περίεργη αίσθηση στο στόμα, που μεταβαλλόταν όσο θερμαινόταν το τσιγάρο. Επιπλέον το μεντόλ ερέθιζε τον λαιμό μέχρι  φαρυγγίτιδας.
Κράτησα αυτή τη διαφήμιση λόγω του σκίτσου της, που δυστυχώς είναι ανυπόγραφο, και της όμορφης διχρωμίας του πακέτου.

Διαβάστε τη συνέχεια

Καλοκαιρινό Άρωμα

Κεράνης Άρωμα ΕΛΕΥΘΕΡ 1960-6-08
1960

Μπορεί η λεζάντα να λέει «καλοκαιρινό χαρμάνι», γιατί ήρθε το καλοκαίρι και η καπνοβιομηχανία Κεράνης διαφήμιζε ανάλογα την παραγωγή της, όμως τα τσιγάρα Άρωμα είχαν σταθερή γεύση και ποιότητα, γι’ αυτό και παρέμειναν επί τέσσερις και πλέον δεκαετίες ψηλά στην προτίμηση των καπνιστών.