Λουλουδιάσαμε!

Εβδομάς Ανθέων.jpg

Εβδομάς ανθέων 1940 2
29 Απριλίου 1940

Η Αθήνα του ’40 γιόρτασε τον ερχομό του Μάη σε όλες τις γειτονιές και παραδοσιακά στη Νέα Φιλαδέλφεια. Ήταν η τελευταία ξένοιαστη Πρωτομαγιά πριν από την Κατοχή και τον Εμφύλιο.

Εβδομάς ανθέων 940
29 Απριλίου 1940

Εσένα, που έφτιαξες αυτό το καταπληκτικό σκίτσο, δηλαδή, πόσο δύσκολο σου ήταν να το υπογράψεις;
Άλλος ένας καταπληκτικός ανώνυμος σκιτσογράφος!

 

 

Μεγάλη Παρασκευή

Τη νύχτα, μετά την ακολουθία της Μεγάλης Πέμπτης, κοπέλες και νέοι στολίζουν τον Επιτάφιο. Ο Επιτάφιος, ακόμα και στις πιο φτωχές ενορίες, είναι ένα θαυμάσιο έργο τέχνης και ευλάβειας, που θα κρατήσει 24 ώρες. Μετά το υποβλητικό πένθιμο χτύπημα της καμπάνας, την κατανυκτική ακολουθία της Μεγάλης Παρασκευής και τον σπαραγμό του επιτάφιου θρήνου, είναι ν’ απορεί κανείς πού βρισκόταν αυτή η μανία με την οποία το εκκλησίασμα τραβολογάει και ξηλώνει τον στολισμό, για να πάρει σπίτι του ευλογία, αφήνοντας πίσω του έναν γυμνό Επιτάφιο και τσαλαπατημένα λουλούδια στο δάπεδο του ναού.

Στη συνέχεια στοιχεία για τον ζωγράφο

Το μέγαρο Μελά

Το μέγαρο Μελά καταλαμβάνει το τετράγωνο μεταξύ των οδών Αιόλου-Σοφοκλέους-Στρέιτ-Κρατίνου. Το έχτισε ο Βασίλειος Μελάς, ηπειρωτικής καταγωγής, ομογενής από την Κωνσταντινούπολη και πλούσιος έμπορος στο Λονδίνο. Εμφανίστηκε δυναμικά στην ελληνική οικονομική σκηνή· επένδυσε τα κεφάλαιά του στα θειωρυχεία της Μήλου, αγόρασε μετοχές στα μεταλλεία του Λαυρίου, στους σιδηροδρόμους, σε τράπεζες, στο Αεριόφως Αθηνών και ακίνητα στην περιοχή μεταξύ Καπνικαρέας και Αγίας Ειρήνης.
Το 1873 αγόρασε τρία οικόπεδα στην πλατεία Λουδοβίκου, επιφάνειας 1.600 τετραγωνικών μέτρων και ανέθεσε στον Τσίλερ Διαβάστε τη συνέχεια

Με εφτά χρόνια διαφορά

21-4-1967 τανκς στην Πανεπιστημίου

21 Απριλίου 1967. Έχει μπει σ’ εφαρμογή το σχέδιο Προμηθεύς, που πρόβλεπε την ανάληψη της εξουσίας από τον στρατό σε περίπτωση κομμουνιστικής εξέγερσης. Τα τανκς κατεβαίνουν την Πανεπιστημίου και κατευθύνονται στην πλατεία Ομόνοιας. Θα περάσουν εφτά σκοτεινά χρόνια.

23 προς 24 Ιουλίου 1974

23 Ιουλίου 1974. Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη από το ίδιο σημείο απ’ όπου πέρασαν τα τανκς. Ο φωτογράφος στέκεται στην πλατεία Ομόνοιας και φωτογραφίζει προς την Πανεπιστημίου. Οι Αθηναίοι έχουν ξεχυθεί στους δρόμους και πανηγυρίζουν το τέλος της χούντας.

Το πουλί της χούντας, ο διαφημιστής του και η ιστορία μιας διαφημιστικής

Το έμβλημα της χούντας, ο φαντάρος μπροστά στον φοίνικα που αναγεννιέται, ήταν δημιούργημα του διορισμένου χουντικού δήμαρχου του Πειραιά Αριστείδη Σκυλίτση. Βρισκόταν παντού: σε δρόμους, σε πλατείες, σε κτίρια, σε γραφεία, σε σχολεία, σε σπιρτόκουτα, στην πόλη και στο ύπαιθρο.

Έμβλημα χούντας Πανεπιστημίου
Η πρόσοψη της Τράπεζας της Ελλάδος στην Πανεπιστημίου.

Υπήρχε κι ένας αυτοδίδακτος ζωγράφος και διαφημιστής, που ειδικευόταν στις γιγάντιες διαφημίσεις και στις τοιχογραφίες που κάλυπταν μια ολόκληρη πλευρά πολυκατοικίας.

Ο Παύλος Γκίκας, σκαρφαλωμένος σε σκαλωσιές ή αναβατόρια ζωγράφισε διαφημίσεις για την μπίρα και τα αναψυκτικά Φιξ, τη ρετσίνα Πλάκα, Διαβάστε τη συνέχεια

Η χειροκίνητη μηχανή του κιμά

η μηχανή του κιμά της γιαγιάς 1931
1931

Η χειροκίνητη μηχανή του κιμά, ίδια μ’ αυτήν κάτω αριστερά στη διαφήμιση, ήταν ένα από τα εργαλεία του νοικοκυριού που βρήκα στο σπίτι της γιαγιάς μου. Κόκκινη, μεταλλική, βαριά. Βιδωνόταν στον πάγκο της κουζίνας και, με το γύρισμα της μανιβέλας, άλεθε το κρέας «εις διάφορα χόνδρα». Όπως λέει η διαφήμιση άλεθε επίσης πουρέ, χορταρικά, φρούτα, αμύγδαλα κλπ. Η νοικοκυροσύνη της γιαγιάς μου δεν εμπιστεύτηκε ποτέ τα μύγδαλα στη μηχανή του κιμά. Τα μύγδαλα έπρεπε να κοπανηθούν στο χέρι.
Κάποιες άλλες παλιές νοικοκυρές δεν εμπιστεύονταν ούτε το κρέας στη μηχανή του κιμά. Το κρέας έπρεπε πρώτα να χτυπηθεί με το ειδικό σφυρί με τα δοντάκια για να μαλακώσει και να γίνει πλακέ. Ύστερα γινόταν κιμάς με δύο μακριά μαχαίρια, που διασταυρώνονταν με μεγάλη γρηγοράδα σχηματίζοντας μικρές τομές σε σχήμα Χ. Το θέαμα της νοικοκυράς, που χειριζόταν τα μαχαίρια με επιδεξιότητα σαμουράι, έδινε στην έκφραση «θα σε κάνω κιμά» μια πολύ τρομακτική διάσταση.

Οβομαλτίνη, τρίτη κι άγγιχτη

Έχουμε ξαναμιλήσει για την Οβομαλτίνη. Ξεχώρισα τις διαφημίσεις της, γιατί έχουν μορφή κόμικς, πράγμα πολύ πρωτότυπο για τη δεκαετία του ’30. Τα κόμικς έρχονται από το εξωτερικό, όπως άλλωστε και το προϊόν που διαφημίζουν.
Γίνεται ξεκάθαρο πως Οβομαλτίνη είναι προϊόν για παιδιά ανόρεχτα κι αδύναμα στις διαφημίσεις των τελευταίων χρόνων της δεκαετίας. Με τον Μίμη, που ήταν αδύνατος σαν μακαρόνι, έκανε το θαύμα της, γιατί είναι θρεπτική, διεγείρει την όρεξη, ευνοεί την ανάπτυξη, τονώνει τον οργανισμό και βελτιώνει τη διάθεση. Το ίδιο θαυματουργή είναι και στην περίπτωση του Τάκη. Το αδύναμο και άκεφο αγόρι στο τελευταίο καρέ έχει πάρει βάρος και είναι δυνατό, ζωηρό και ευδιάθετο, άξιο συγχαρητηρίων. Οι γονείς του παραδέχονται ότι αυτή τη δύναμη του την έδωσε η Οβομαλτίνη.

Ας πω παρεμπιπτόντως ότι μέχρι στιγμής δεν έχω βρει διαφήμιση-κόμικς της Οβομαλτίνης που να πρωταγωνιστεί κορίτσι. Μόνον τα αγόρια είχαν προβλήματα; Ή μόνον τα προβλήματα των κανακάρηδων είχαν προτεραιότητα;

Διαβάστε τη συνέχεια

Χρόνια πολλά, μαντάμ Σουσού!

MadamSousou_Prosthiki.indd

Χρειάζονται συστάσεις για τη μαντάμ Σουσού; Περιττό, γιατί η μαντάμ Σουσού είναι πασίγνωστη. Αλλά κι αν χρειάζονται, εκείνη ξέρει να τις κάνει με τον δικό της μοναδικό τρόπο:
— Μαντάμ Σουσού. Σνομπαρία.

Η μαντάμ Σουσού είναι μια ηρωίδα φαινόμενο. Όχι μόνο διατηρεί τη φρεσκάδα της σε πείσμα του χρόνου, αλλά η επικαιρότητά της συνεχώς ανανεώνει το κοινό που την αγαπά.
Τρεις γενιές θαυμαστών δεν είναι μικρό πράγμα, ακόμα και για την ακατάδεχτη μαντάμ Σουσού.
Τον Απρίλη έχει τα γενέθλιά της. Φέτος γίνεται ογδόντα ενός χρόνων!

Η μαντάμ Σουσού γεννήθηκε στις σελίδες του δημοφιλούς περιοδικού Θησαυρός, από την πένα του Δημήτρη Ψαθά, τον Απρίλη του 1938. Αγαπήθηκε αμέσως. Λένε πως ο Ψαθάς εμπνεύστηκε την ηρωίδα του από τη φαντασμένη σύζυγο ενός γνωστού του δημοσιογράφου. Για δύο χρόνια ο «Βίος και πολιτεία της Μαντάμ Σουσούς» κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον και το κέφι των αναγνωστών του Θησαυρού. Τον Οκτώβρη του 1940 κυκλοφόρησε το βιβλίο «Μαντάμ Σουσού, η πυργοδέσποινα του Βούθουλα», από τις εκδόσεις Κασταλία. Εξώφυλλο και εικονογράφηση του Φωκίωνα Δημητριάδη. Η κήρυξη του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου δεν εμπόδισε την προέλαση της αγέρωχης μαντάμ Σουσούς. Η πρώτη έκδοση εξαντλήθηκε σ’ ένα μήνα.
Αμέσως έγινε μούσα. Ο Κώστας Μάνεσης και ο Κρέοντας Ρηγόπουλος έγραψαν τους στίχους και ο Λεό Ραπίτης τη μουσική του τραγουδιού «Μαντάμ Σουσού», που το ερμήνευσε ο Νίκος Γούναρης μαζί με τον Ρένο Τάλμα και τον Μπέμπη Βουγά και έγινε αμέσως μεγάλη επιτυχία. Αυτά δεν ήταν παρά μόνον η αρχή.
Από το περιοδικό στο βιβλίο, από το βιβλίο στην επιθεώρηση, στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση· η επιτυχία ακολουθεί τη θρυλική μαντάμ Σουσού σε κάθε της βήμα εδώ και ογδόντα χρόνια.

«Τα Βούρλα», ντοκιμαντέρ της σειράς «Στέκια», που μεταδόθηκε από την ΕΡΤ2

Την Κυριακή 31 Μαρτίου,στις 7μ.μ. η ΕΡΤ2 παρουσίασε το πρώτο επεισόδιο του τέταρτου κύκλου της σειράς Στέκια, με τίτλο «Τα Βούρλα».

Ήταν εξαιρετικό ντοκιμαντέρ. Μια πολύ σοβαρή δουλειά, που έδωσε άφθονες πληροφορίες για το τεράστιο μπορντέλο της Δραπετσώνας, που έφτιαξε ο δήμος του Πειραιά και λειτούργησε επί εξήντα χρόνια, φρουρούμενο από την αστυνομία.
Mίλησαν διάφοροι μελετητές κι ερευνητές. Συμμετείχα κι εγώ με την ιδιότητα της συγγραφέα του βιβλίου «Κάτι να μείνει από μένα-Πόρνες στα Βούρλα».

Στέκια-Βούρλα  Τέτη βιβλίο.jpg

Αγαπητικοί, πελάτες, ρεμπέτες, ουσίες, τεκέδες, νοικοκυραίοι, χωροφύλακες, πολιτικά παιχνίδια και γυναίκες χωρίς όνομα και χωρίς μέλλον.

Οι γερμανοί κατακτητές μετέτρεψαν το κτιριακό συγκρότημα των Βούρλων σε φυλακή και ως φυλακή του ελληνικού κράτους τελείωσε τις μέρες του. Δεν μπορούσε να μη γίνει λόγος για την εκπληκτική απόδραση των 27 υπόδικων πολιτικών κρατούμενων, που έσκαψαν τούνελ από το κελί 13 μέχρι το εργοστάσιο Ντεστρέ, που βρισκόταν στην απέναντι πλευρά του δρόμου.

Αξίζουν συγχαρητήρια στους ομιλητές, που ασφαλώς αφιέρωσαν αμέτρητες ώρες στην έρευνα. Συγχαρητήρια επίσης στη Μαρίνα Δανέζη και την ομάδα της, που δούλεψαν με τέτοια επιμέλεια, για να φτιάξουν το επεισόδιο, καθώς και στην ΕΡΤ2 που παρουσίασε ένα θέμα, που παραμένει ταμπού.

Βούρλα-η μάντρα κι η σκοπιά σήμερα

Σήμερα εκεί που βρίσκονταν τα Βούρλα, τα «σπίτια» και αργότερα η φυλακή, έχουν χτιστεί σύγχρονες πολυκατοικίες. Το πιθανότερο είναι ότι οι ένοικοι αγνοούν τη βαριά ιστορία των οικοπέδων. Από την κατεδαφισμένη κόλαση των Βούρλων σώζεται ένα τμήμα από την πανύψηλη μάντρα και η σκοπιά. Δεν είναι ορατή από τον δρόμο, αλλά η Μαρίνα Δανέζη την ανακάλυψε και την αποτύπωσε στο ντοκιμαντέρ.

Στην ταινία «Η Αγνή του λιμανιού» φαίνεται η πορτάρα, η σκοπιά και μέρος του τείχους.

Ευχάριστη τηλεοπτική έκπληξη η ιστορική συνέχεια των Βούρλων και ο Γιάννης Φελέκης. Γνωστός από παλιά και όχι μόνον σ’ εμένα. Πάντα ο ίδιος, με το φουλάρι και τη μηχανή με το καλάθι. Μόνον που εδώ και χρόνια, στο καλάθι δεν κάθεται πια η Αράπω, το μεγαλόσωμο μαύρο σκυλί του, που τόσο αγαπήσαμε. Ο Φελέκης φυλακίστηκε στα Βούρλα. Όπως είπε ο ίδιος, ήταν φιλοξενούμενος του Πατακού και του Παπαδόπουλου. Μαύρη χούντα!

Δείτε το ντοκιμαντέρ «Τα Βούρλα»