Ο πιστός και αφοσιωμένος Ντικ. Ο σπαραγμός του για τον θάνατο του αφεντικού του συγκίνησε όλη την Αθήνα.

Ντικ 1938.jpg

Ο Γεώργιος Μπαλίδης ήταν διπλωμάτης και είχε υπηρετήσει ως πρόξενος της Ελλάδας στην Οδησσό. Αγαπούσε πολύ τα ζώα και ιδιαίτερα τα σκυλιά. Δεν είχε ούτε γυναίκα ούτε παιδιά και τα τελευταία δέκα χρόνια νοίκιαζε ένα δωμάτιο στο σπίτι της κυρα-Όλγας στην οδό Αριστίππου 22, στο Κολωνάκι. Ζούσε μόνος με τον πιστό του φίλο τον Ντίκ, ένα σκυλί που το είχε από κουτάβι. Ο Ντικ είχε μεγαλώσει με πολλή φροντίδα και αγάπη και ήταν αφοσιωμένος στον κύριό του. Όταν τα οικονομικά του στένεψαν, ο τέως πρόξενος προτιμούσε να αφαιρεί κάτι από το φαγητό του για να μην στερήσει τον Ντικ.
Ο σκύλος αγαπούσε τον κύριό του αδιαπραγμάτευτα και ανυστερόβουλα, όπως μόνον τα ζώα ξέρουν. Είχαν γεράσει πια και οι δύο και περνούσαν ήσυχα τις μέρες τους χαρίζοντας ο ένας στον άλλον γλυκιά συντροφιά και απέραντη αγάπη. Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Η οδός Μέρλιν, ο Σπύρος Μελάς, τα γλυκά και τα πικρά

Στο νούμερο 6 ενός χωματόδρομου της Αθήνας βρισκόταν ένα όμορφο νεοκλασικό, που η κακή του μοίρα θέλησε να γίνει κολαστήριο στον καιρό της Κατοχής. Σ’ αυτόν τον δρόμο, στην οδό Μέρλιν, στο νούμερο 4 υπήρχε προπολεμικά ένα εκλεκτό ζαχαροπλαστείο με εκλεκτούς πελάτες, το «Δεσποτικόν» του Αντώνη Ακζιώτη. Εκείνη την εποχή, στο κομψό Κολωνάκι, η οδός Πατριάρχου Ιωακείμ ήταν χωματόδρομος και από την οδό Πινδάρου ψηλά ο βοσκός και τα προβατάκια του αγνάντευαν την Αθήνα που μεγάλωνε.

Μετά τον πόλεμο σε μερικά κολωνακιώτικα σπίτια άκουγες κακαρίσματα. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που έβαζαν κότες στις ταράτσες και στις αυλές, για να παίρνουν τα δυναμωτικά αυγά τους. Διαβάστε τη συνέχεια

Ραντεβού στην Περιμπανού την Τετάρτη 18/10 στις 7.30 μ.μ.

Βούρλα_παρουσίαση στην Περιμπανού.jpg

Πριν κάνουμε την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου, παρουσιάζουμε για πρώτη φορά το θέμα «Βούρλα». Η παρουσίαση θα γίνει με ομιλία και προβολή εικόνων σ’ ένα αγαπητό στέκι, στην Περιμπανού.

χάρτης για Περιμπανού

 

Ο Μεβλεβί χανές της Θεσσαλονίκης-ο τεκές των περιστρεφόμενων δερβίσηδων

Στην παλιά Θεσσαλονίκη υπήρχαν τουλάχιστον τριάντα τεκέδες. Κάθε συνοικία είχε τον τεκέ της. Αναμεσά τους ο πανέμορφος Μεβλεβί χανές, ο τεκές Καντίρ Μπαμπά, ο Φετιγιέ, ο Ικί Λουλέ Περσεμπέ, ο Σαατλί, ο Παζάρ, ο Γκιούλμπαμπα κι ένας τεκές ωρυόμενων δερβίσηδων. Δεν σώζεται κανένας. Όμως, για τον Μεβλεβί χανέ έχουμε κάποιες πληροφορίες και μερικές απεικονίσεις.

Σημειωτέον ότι οι τεκέδες ήταν θρησκευτικοί χώροι, αντίστοιχοι με τα χριστιανικά μοναστήρια. Τα διάφορα τάγματα δερβίσηδων είχαν τους δικούς τους τεκέδες, που ήταν άσυλα ανεξάρτητα από το κράτος. Οι δερβίσηδες –οι μοναχοί, ας πούμε– ήταν πνευματικοί άνθρωποι, και ο σεΐχης –ο ηγούμενος– ήταν φωτισμένος άνθρωπος και πνευματικός οδηγός. Όλα τα τάγματα των δερβίσηδων είχαν δογματικές διαφορές από την επίσημη θρησκεία, ωστόσο η επιρροή που είχαν στους πιστούς μουσουλμάνους, οι οποίοι κατέφευγαν εκεί για πνευματική καθοδήγηση και συνδρομή, ήταν τόσο μεγάλη, ώστε η οθωμανική διοίκηση ευνοούσε τη δημιουργία τεκέδων.

Διαβάστε τη συνέχεια

«Κάτι να μείνει από μένα»-Πόρνες στα Βούρλα: το βιβλίο και η ραδιοφωνική εκπομπή

Βούρλα-εξώφυλλο εμπρός

Ίσως διαβάσατε την έρευνα που έκανα το καλοκαίρι για τα Βούρλα, το τεράστιο δημόσιο μπορντέλο στη Δραπετσώνα, που έφτιαξε ο δήμος του Πειραιά και που λειτούργησε εξήντα χρόνια υπό την προστασία του κράτους και την περιφρούρηση της αστυνομίας.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στη HuffPost, αναδημοσιεύτηκε στη Μηχανή του Χρόνου και τώρα με προσθήκη αδημοσίευτου υλικού θα κυκλοφορήσει σε βιβλίο από τις εκδόσεις Ars Libri.
Με τις εκδόσεις Ars Libri είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος. Το βιβλίο είναι ένας μικρός φόρος τιμής στις βασανισμένες υπάρξεις που εγκλείστηκαν στα Βούρλα και που η διπλή αντίληψη της ηθικής καταδίκασε να ξεχάσουν ότι είναι ανθρώπινα πλάσματα.

Την Τρίτη 19 Σεπτεμβρίου, στο Δεύτερο Πρόγραμμα, με τον Άγγελο Σταθόπουλο στην εκπομπή του «Στις αγορές του Δεύτερου-Στις αγορές του κόσμου» μιλήσαμε για τον άγνωστο κόσμο των Βούρλων.
Μπορείτε ν’ ακούσετε τη συνομιλία μας στο παρακάτω βίντεο.

Αν θέλετε ν’ ακούσετε ολόκληρη την εκπομπή με τα καταπληκτικά ρεμπέτικα που τη συνοδεύουν (όλα ένα κι ένα!), επισκεφθείτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

Τέτη Σώλου, «Στις αγορές του Δεύτερου-Στις αγορές του κόσμου», 19-9-2017

(Ενδεχομένως βγάζει μήνυμα ότι δεν μπορεί να σκανάρει το αρχείο για ιούς λόγω του μεγέθους του. Το έχω αποθηκεύσει στο Mydrive και είναι ασφαλές)

 


Δείτε σχετικά στη HuffPost
Η ιστορία για το δημόσιο πορνείο της Δραπετσώνας γίνεται βιβλίο

Το παραλιακό τείχος της Θεσσαλονίκης γκρεμίζεται και η πόλη ανασαίνει

Η πρόσφατη ανακάλυψη της φωτογραφίας του παραλιακού τείχους της Θεσσαλονίκης ήταν ένα σημαντικό γεγονός. Ποτέ πριν δεν είχαμε δει αυτήν την εικόνα της εντελώς περίκλειστης πόλης. Υπήρχε βέβαια η υδατογραφία του Σαλάκα, που αποτυπώνει την περιτειχισμένη πόλη το 1852, αλλά δεν είναι το ίδιο.
Στην ομάδα του fb Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης, που είχε την τιμή της ανακάλυψης και πρώτης ανάρτησης από τον Ζαχαρία Σεμερτζίδη, επικρατεί αναβρασμός στην προσπάθεια να αποκρυπτογραφηθεί η φωτογραφία. Η εντυπωσιακή ευκρίνειά της είναι δυνατός σύμμαχος. Αμέσως άρχισαν οι μεγεθύνσεις, οι συγκρίσεις κι έγιναν οι πρώτες εκτιμήσεις.

Παρόλο που πάνω από τη φωτογραφία αναγράφεται Vue de Salonique (άποψη της Θεσσαλονίκης), επειδή πολλές φορές οι λεζάντες των παλιών απεικονίσεων είναι λανθασμένες, εξετάστηκε το θέμα αν πραγματικά πρόκειται για τη Θεσσαλονίκη. Δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό. Το επιβεβαιώνουν οι όγκοι των βουνών και κάποια σημεία της φωτογραφίας, όπως το κτίριο του πρώτου τελωνείου στο αριστερό άκρο, και οι νοητές ευθείες που συνδέουν τον Λευκό Πύργο με τον μιναρέ του Σογιούκ Σου τζαμιού (Άγιοι Απόστολοι), του Χαμτζά μπέη τζαμιού (Αλκαζάρ) κ.λπ., κ.λπ.
Ο φωτογράφος ανέβηκε στον Λευκό Πύργο με θέα προς τα δυτικά. Για τη λήψη χρησιμοποίησε μικρό τηλεφακό. Το πλάνο αρχίζει περίπου από τη γωνία της Κορομηλά με τη Μορκεντάου.
Το παραλιακό τείχος ήταν θεμελιωμένο σε ασταθές έδαφος κι εκτεθειμένο στα κύματα. Το ύψος του δεν ξεπερνούσε το ύψος των διώροφων κατοικιών. Η φωτογραφία διασώζει την τελευταία εικόνα του τείχους στην ιστορική διαδρομή του· σαθρό ύστερα από καταστροφές, επιδιορθώσεις και αναδιαμορφώσεις πολλών αιώνων. Από τη χρήση των πυροβόλων όπλων και μετά, ελάχιστη ήταν η προσφορά του στην άμυνα της πόλης.

Μπροστά από τα τείχη υπήρχε μια στενή λωρίδα στεριάς. Εκεί πάνω, γύρω από ένα γκρέμισμα του τείχους που υπήρχε στο ύψος της οδού Αγίας Σοφίας, φτιάχτηκαν μικρές ψαροκαλύβες.  Τέτοια παραπήγματα υπήρχαν και προς τη μεριά του λιμανιού.
Κατά μήκος του τείχους υπήρχαν πύργοι και κάμποσες καπουτζίδες. Αυτά τα μικρά ανοίγματα βόλευαν για να κόψει κανείς δρόμο προς στη θάλασσα, αλλιώς έπρεπε να περάσει από την Πύλη του Γιαλού. Η σαθρότητα του τείχους ευνοούσε το άνοιγμα καπουτζίδων. Άλλωστε τέτοιες παράνομες πορτούλες υπήρχαν και στα στεριανά τείχη.
Η κατεδάφιση του παραλιακού τείχους ολοκληρώθηκε το 1873, όταν διοικητής της πόλης ήταν ο Μιδάτ πασάς. Αποτέλεσμα; Η κάτω πόλη ανάσανε.

Το παραλιακό τείχος γκρεμίζεται και η πόλη ανασαίνει
Οι περισσότεροι μουσουλμάνοι έμεναν στο  Μπαΐρι (στην Άνω Πόλη) κι εκεί τα πράγματα ήταν καλά. Άνεση και καθαρός αέρας. Οι χριστιανοί έμεναν πιο κάτω, κατά μήκος του ανατολικού τείχους. Από την Εγνατία και κάτω, στον Κάμπο, έμεναν οι εβραίοι. Οι εβραϊκοί μαχαλάδες βρίσκονταν πίσω από το παραλιακό τείχος. Τα σπίτια ήταν στριμωγμένα, μικρά και χωρίς αυλές.
Ο Ζαν Μπατίστ Σουσιέ, που έμεινε στη Θεσσαλονίκη από το 1733 ως το 1737, εντυπωσιάστηκε από την αθλιότητα στην οποία ζούσαν οι φτωχοί εβραίοι της Κάτω Πόλης. Σπίτια ανοιχτά που έμπαζαν κρύο, αέρα και βροχή απ’ όλες τις μεριές, έλλειψη καθαριότητας και στενότητα χώρου. Ήταν σπίτια πάμφτωχων εργατών, υφαντών και χαμάληδων. Οι δρόμοι ήταν κακοστρωμένοι και βρόμικοι –λάσπη, απόνερα από τα πλυσταριά, βρομόνερα από τα σπίτια, ψοφίμια, σκουπίδια και καβαλίνες. Ρέματα διέσχιζαν τους μαχαλάδες και χύνονταν στη θάλασσα. Στο εμπορικό κέντρο, Καπάνι και Μοδιάνο, μα και αλλού, οι δρόμοι ήταν στενοί και σκεπασμένοι με σανίδες, σκοτεινοί κι ανήλιαγοι όλο τον χρόνο, δροσεροί το καλοκαίρι, χωρίς όμως επαρκή εξαερισμό.
Τέτοιες συνθήκες ευνοούσαν τις συμφορές. Την περίοδο που βρισκόταν ο Σουσιέ στη Θεσσαλονίκη, ξέσπασε επιδημία πανούκλας που θέρισε 7.000 ανθρώπους (χριστιανούς και μουσουλμάνους, αλλά πιο πολλούς εβραίους), σε μια εποχή που ο πληθυσμός της πόλης αριθμούσε 40.000 κατοίκους.
Πριν γκρεμιστεί το παραλιακό τείχος και φυσήξει καθαρός αέρας από τη θάλασσα, όλη η περιοχή πίσω του αποτελούσε μια μεγάλη, μόνιμη και φοβερή εστία μόλυνσης.

Η Θεσσαλονίκη με το παραλιακό τείχος-μια εξαιρετικά σπάνια και ιστορική φωτογραφία

 

Στις 23 Σεπτεμβρίου έγινε γνωστή στην Ελλάδα μια ιστορική φωτογραφία που απεικονίζει τη Θεσσαλονίκη με το παραλιακό τείχος της. Η τιμή της ανακάλυψης ανήκει στον Ζαχαρία Σεμερτζίδη και στην ομάδα του fb Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης.
Η φωτογραφία περιλαμβάνεται στο λεύκωμα με τίτλο «Constantinople», που δημιούργησαν στη δεκαετία του 1860 οι αρμενικής καταγωγής φωτογράφοι αδελφοί Αμπντουλάχ (υπέγραφαν στα γαλλικά Abdullah Fréres και με αραβική γραφή Abdullah Biraderler), επίσημοι φωτογράφοι του σουλτάνου. Το λεύκωμα πιθανόν φτιάχτηκε ύστερα από παραγγελία της οθωμανικής διοίκησης στο πλαίσιο των προσπαθειών της για προβολή της οθωμανικής αυτοκρατορίας στην Ευρώπη. Παρουσιάστηκε στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού του 1867 και αγοράστηκε από την οικογένεια των Festetics, μελών της ουγγρικής αριστοκρατίας. Σήμερα ανήκει στο Εθνικό Αρχείο της Ουγγαρίας.

Το 1867 είναι η χρονιά που κατεδαφίστηκε το παραθαλάσσιο τείχος της Θεσσαλονίκης.


ΕΔΩ μπορείτε να δείτε φωτογραφίες από το λεύκωμα «Constantinople» από το Εθνικό Αρχείο της Ουγγαρίας και ΕΔΩ περισσότερες φωτογραφίες των αδελφών Αμπντουλάχ.

 

Τα στρατοδικεία

 

Κείμενο του Ηλία Πετρόπουλου από το βιβλίο Πτώματα, πτώματα, πτώματα…

Στή διάρκεια του Ἀνταρτοπολέμου τά στρατοδικεῖα τῆς Θεσσαλονίκης δουλεύανε ρολόι. Μέ τόν ἴδιο ρυθμό δουλεύανε καί τά ἐκτελεστικά ἀποσπάσματα. Οἱ ἐκτελέσεις γινόντουσαν πίσω ἀπό το Γεντί-Κουλέ. Τά πτώματα τά ἔθαβαν ἐπί τόπου. Ἐκείνη τήν ἐποχή πίσω ἀπό τό Γεντί-Κουλέ ἦταν μιά ἀπέραντη ἐρημιά. Τά κοντινότερα σπίτια (Συκιές μεριά) ἀπεῖχαν τουλάχιστον πεντακόσια μέτρα.

Τά μοναδικά πράγματα πού ἔβλεπες πίσω ἀπό το Γεντί-Κουλέ ἤσανε τό γκρεμισμένο μνῆμα του Μπαμπά, ἕνα μαρμαρένιο κολονάκι καί μιά κερασιά. Αὐτός ὁ Μπαμπάς ἤταν κάποιος ἅγιος δερβίσης. Στον τάφο του ἔκαιγε ἕνα ἀκοίμητο καντήλι, πού το τροφοδοτούσανε μέ λάδι οἱ τοῦρκοι προσκυνητές (ἐρχόντουσαν ἀπό τήν Ξάνθη καί τήν Κομοτινή), ἀλλά καί δικές μας γριοῦλες. Τό κολονάκι φαίνεται να ἦταν κατάλοιπο ἀπό κάποιο ἄλλο μνῆμα. Ὅσο γιά τήν κερασιά λέγανε πώς ἐκεῖ, ἀκριβῶς μπροστά της, ἔστηναν τούς μελλοθάνατους.

Διαβάστε τη συνέχεια

Τα τσιγάρα Ε του Καραβασίλη, ο καταπληκτικός σκιτσογράφος και μια σπόντα για το Μουσείο Σκίτσου που δεν έχουμε

Την εποχή που η φωτογραφία δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη, οι διαφημιστικές εταιρείες κατέφευγαν στους σκιτσογράφους. Η εταιρεία Γκρέκα αγαπούσε ιδιαίτερα το σκίτσο και κάποιες καταχωρίσεις της στον τύπο ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένες. Οι παρακάτω διαφημίσεις των τσιγάρων Β. Καραβασίλη, που δημοσιεύτηκαν το 1946 στις εφημερίδες, ήταν μια ανάλαφρη νότα μέσα στο μαύρο κλίμα της εποχής των στρατοδικείων, των θανατικών εκτελέσεων, των αποκηρύξεων, της νομιμοφροσύνης, του μίσους και του αίματος.

Ήταν μία σειρά διαφημίσεων που δημοσιεύτηκε από τις 12 μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου, μία διαφήμιση κάθε μέρα. Η σειρά ξεκινούσε με λίγο μυστήριο. Ο επιστήμονας, η αγρότισσα και ο εργάτης λένε: «Μας ανέθεσαν να σας ετοιμάσουμε κάτι το εξαιρετικό». Τι; Οι αναγνώστες έμαθαν την άλλη μέρα ότι επρόκειτο για τα καινούργια τσιγάρα Ε του Β. Καραβασίλη. Άφιλτρα, βέβαια. Το φίλτρο μπήκε αργότερα στη ζωή των Ελλήνων καπνιστών. Το μικρό πακέτο των 11 τσιγάρων έκανε 700 δραχμές και το κανονικό των 22 τσιγάρων έκανε 1.300 δραχμές.
Σε όλες τις διαφημίσεις της σειράς πρωταγωνιστούσαν αυτοί οι τρεις καλοσχεδιασμένοι και κεφάτοι χαρακτήρες.

Καραβασίλης Εμπρός 12-9-1946
12 Σεπτεμβρίου 1946

Δείτε και τις άλλες διαφημίσεις της σειράς

Εικόνες της Θεσσαλονίκης από τη φοβερή πυρκαγιά του 1917

η πυρκαγιά πίνακας του William T. Wood
Η Θεσσαλονίκη στις φλόγες, πίνακας του William T. Wood

Το μεσημέρι του Σαββάτου, στις 18 Αυγούστου (με το παλιό ημερολόγιο) ξέσπασε η μεγάλη πυρκαγιά του 1917. Την επομένη το βράδυ, στις 19 Αυγούστου, η εξάπλωσή της σταμάτησε, αφού κατέστρεψε κατοικίες, εκκλησίες, τζαμιά, συναγωγές, καφενεία, κινηματογράφους, γραφεία, καταστήματα, βιβλιοθήκες. Ένα μεγάλο μέρος της πανέμορφης Θεσσαλονίκης χάθηκε για πάντα και η μορφή της πόλης άλλαξε.

 


Το άρθρο «Η μεγάλη πυρκαγιά του 1917 που άλλαξε τη μορφή της Θεσσαλονίκης» δημοσιεύτηκε πέρσι στη Huffington Post και αναδημοσιεύτηκε με κάποιες διορθώσεις, που πρότειναν φίλοι Σαλονικιοί, ΕΔΩ στο Hellas Special. Σ’ αυτή την ανάρτηση συγκέντρωσα μερικές ακόμα εικόνες από το τραγικό γεγονός.

Δείτε τη συνέχεια