Κώστας Περρίκος – οραματιστής, πατριώτης και αγωνιστής. Με φλόγα, γενναιότητα και αυτοθυσία ως το εκτελεστικό απόσπασμα.

Ανατίναξη γραφείων ΕΣΠΟ

Το πρώτο μεγάλο σαμποτάζ σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη γίνεται στην Αθήνα, γωνία Πατησίων και Γλάδστωνος, στα γραφεία της δωσιλογικής ΕΣΠΟ. Το οργανώνει ο Κώστας Περρίκος και το εκτελεί μαζί με τον Ουλαμό Καταστροφών της ΠΕΑΝ.
Θα μιλήσουμε γι’ αυτό αύριο, που συμπληρώνονται 74 χρόνια από το ιστορικό γεγονός, σ’ ένα μεγάλο αφιέρωμα. Σήμερα θα πούμε λίγα λόγια για έναν ξεχωριστό άνθρωπο – τον ιδρυτή και ψυχή της ΠΕΑΝ, τον Κώστα Περρίκο.
Ο Περρίκος έχει τον βαθμό του υποσμηναγού της Πολεμικής Αεροπορίας. Πολιτικά είναι φίλος του Παναγιώτη Κανελλόπουλου και στέλεχος του Εθνικού Ενωτικού Κόμματος. Με άρθρο του στην εφημερίδα Εστία ασκεί κριτική στις ελλείψεις στην εκπαίδευση και συγκρότηση της Πολεμικής Αεροπορίας. Για την ενέργεια αυτή συλλαμβάνεται και δικάζεται. Παρόλο που αθωώνεται, αποτάσσεται με το κίνημα του ’35, χωρίς όμως να έχει σχέση με αυτό. Επανέρχεται στο σώμα ως εθελοντής και πολεμάει στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο.

Περρίκος.jpg

Όταν καταρρέει το μέτωπο της Αλβανίας, γυρίζει στην Αθήνα και τον Ιούνιο του 1941 ιδρύει τη Στρατιά Σκλαβωμένων  Νικητών.

ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΠΕΡΡΙΚΟΥ
Όταν γυρίσαμε από την Αλβανία, εκεί που είχαμε πολεμήσει με το χαμόγελο στα χείλη, είδα γύρω μου το χαμόγελο να ’χει χαθεί. Είδα πράγματα που δεν ήθελα να δω. Είδα μια Αθήνα αλλιώτικη. Μια Αθήνα σακατεμένη. Οι σκηνές στους δρόμους με αρρώσταιναν. Το ίδιο και τα πρόσωπα των ανθρώπων. Προπαντός τα πρόσωπα των παιδιών. Πλησίαζε η πρώτη επέτειος της Αλβανίας. Τότε τύπωσα και μοίρασα μια προκήρυξη. Για να θυμίσω στον εαυτό μου και στους άλλους γύρω μου ότι ο πόλεμος δεν είχε χαθεί. Ήμασταν οι σκλαβωμένοι νικητές. Κι έτσι μπήκαμε στη μεγάλη περιπέτεια.

Προκήρυξη Περρίκου.jpg

Η Στρατιά Σκλαβωμένων Νικητών διαλύεται. Ο Περρίκος ιδρύει την Πανελλήνια Ένωση Αγωνιζόμενων Νέων (ΠΕΑΝ).

ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΠΕΡΡΙΚΟΥ
Το καλοκαίρι του ’42 η Αθήνα ήταν μια μαραμένη πόλη. Μια πόλη που δεν ήξερες αν ήθελε να ζήσει ή να πεθάνει. Εμείς είχαμε κιόλας οργανώσει την ΠΕΑΝ. Μοιράζαμε προκηρύξεις, στέλναμε πληροφορίες έξω. Από τον Απρίλη τυπώναμε και μια εφημερίδα. Τη Δόξα. Είναι όμως αρκετά όλα αυτά; Αρκετά για να κρατήσεις όρθια την ψυχή ενός λαού; Έτσι άρχισα να δουλεύω μέσα μου την ιδέα μιας μεγάλης ανατίναξης. Μέσα στην καρδιά της Αθήνας. Αν μας πιάνανε, θα έπαιρνα την ευθύνη επάνω μου. Δεν ήθελα να χαθούνε άλλες ψυχές. Έφτανε η δική μου.Έτσι το αποφάσισα. Κι έτσι τινάξαμε στον αέρα την ΕΣΠΟ, γωνία Γλάδστωνος και Πατησίων.

Τα γραφεία της ΕΣΠΟ αμέσως μετά την ανατίναξη.jpg
Πατησίων, τα γραφεία της ΕΣΠΟ αμέσως μετά την ανατίναξή τους από την ΠΕΑΝ.

Ο Περρίκος συλλαμβάνεται με προδοσία. Στις ανακρίσεις όχι μόνον αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του, αλλά προσπαθεί να πείσει ότι μόνος αυτός έκανε το σαμποτάζ για να γλιτώσει τους συντρόφους του. Στις 31 Δεκεμβρίου 1942 στην αίθουσα του Παρνασσού συνέρχεται το γερμανικό στρατοδικείο και τον καταδικάζει σε θάνατο. Στη διάρκεια της δίκης προσπαθεί να πείσει τους στρατοδίκες αυτός και μόνον είναι ο υπεύθυνος του σαμποτάζ. Είναι άνθρωπος σπάνιου ήθους και φέρει με υπερηφάνεια τον τίτλο του Έλληνα αξιωματικού, τον οποίο τιμά τηρώντας αυστηρό κώδικα τιμής.

Δύο σύντροφοί του που πήραν μέρος στην ανατίναξη της 20ης Σεπτεμβρίου λένε γι’ αυτόν:

ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΤΑΚΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ
Ήταν μπουρλοτιέρης ήξερε να εμπνέει και ήξερε να ορμάει. Απόδειξη κι ο θάνατός του. Τελείωσε μ’ εκείνη την απίθανη απολογία του στο στρατοδικείο. Είπε ότι είναι Έλληνας αξιωματικός και φέρει τις ευθύνες των πράξεών του.

ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ
Ο Περρίκος ήτανε φωτιά. Δυναμίτης. Δεν τον κρατούσες με τίποτα. Σίφουνας. Αυτός βρήκε τα εκρηκτικά, αυτός καθόριζε τους στόχους, αυτός έβρισκε χρήματα. Ήταν μαχητής. Ήταν στρατιώτης, δεν ήταν συνωμότης.

%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%82-%ce%b1%ce%b2%ce%ad%cf%81%cf%89%cf%86
Φυλακές Αβέρωφ

Οδηγείται πίσω στις φυλακές Αβέρωφ. Από το κελί 12 –το κελί των μελλοθανάτων–  γράφει στις 23 Ιανουαρίου 1943 στον γιό του Δημήτρη:

Αγαπημένο μου παιδί, Μίμη μου,
ο πατέρας σου έπεσε για τη λευτεριά της πατρίδας μας. Έφυγε απ’τον κόσμο με την ικανοποίηση πως αν δεν έκαμε το χρέος του όπως έπρεπε, πάντως το έκαμε όσο μπορούσε. Το χρέος αυτό δεν τελειώνει ποτέ. Αν ζούσε θα εξακολουθούσε τις προσπάθειές του και κατά την περίοδο της ειρήνης. Τον ρόλο αυτό επεφύλαξε η Μοίρα για σένα. Δούλεψε για να σταματήσουν οι πόλεμοι, να ευημερήσουν όλοι οι άνθρωποι, να ενωθούν τα κράτη της Ευρώπης, να ειρηνεύσει και να ευτυχήσει ο κόσμος. Δούλεψε για να καταργηθούν οι τεχνητοί φραγμοί που παρεμποδίζουν και σε άπειρες περιπτώσεις ματαιώνουν την πρόοδο των αξίων. Δούλεψε για την επικράτηση της Δημοκρατίας. Αφιέρωσε τη ζωή σου στην Ελλάδα και στην ανθρωπότητα.

Στις 4 Φεβρουαρίου 1943 τα χαράματα οδηγείται στην Καισαριανή. Λίγα λεπτά πριν από την εκτέλεσή του γράφει ένα γράμμα στα τρία παιδιά του, στο οποίο σημειώνει και την ώρα.

ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΠΕΡΡΙΚΟΥ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ
Μου μένουν ακόμα λίγα λεπτά ζωής. Εγκαταλείπω τον κόσμο χωρίς κανένα μίσος και χωρίς καμιά κακία. Αγωνίστηκα για την πατρίδα μου. Για την δικιά τους πατρίδα αγωνίστηκαν κι αυτοί που με καταδίκασαν. Θα ’θελα κάποτε το αίμα μου, το αίμα αυτό που θα χυθεί σε λίγα λεπτά, να μη μας χωρίσει, αλλά να μας ενώσει μια μέρα με τους σημερινούς μας αντιπάλους. Δουλέψτε για να σταματήσουν οι πόλεμοι, για να ενωθούν μια μέρα τα κράτη της Ευρώπης. Δουλέψτε για την ανθρωπότητα.
Ώρα 5.20
Κώστας Περρίκος

Μπροστά στο απόσπασμα ο Περρίκος απευθύνεται στους γερμανούς αξιωματικούς λέγοντας: «Δεν αισθάνομαι τίποτα εναντίον σας. Εσείς κάνετε το καθήκον σας. Ομοίως έκανα κι εγώ το δικό μου. Είμαι Έλληνας αξιωματικός της Αεροπορίας. Υποσμηναγός. Σας ευχαριστώ».
Οι γερμανοί αξιωματικοί χαιρετούν στρατιωτικά τον Έλληνα αξιωματικό και ύστερα ακούγεται η ομοβροντία. Οι τελευταίες του λέξεις είναι «Ζήτω η Ελλάς!».

%ce%b4%cf%8c%ce%be%ce%b1_%ce%b8%ce%ac%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%81%cf%81%ce%af%ce%ba%ce%bf%cf%85
Η ΔΟΞΑ, η παράνομη εφημερίδα που έβγαζε η ΠΕΑΝ, γράφει για την εκτέλεση του Κώστα Περρίκου.

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΠΕΡΡΙΚΟΣ ΣΗΜΕΡΑ

Στην έξοδο του πεζόδρομου της Γλάδστωνος στην Πατησίων έχει τοποθετηθεί προτομή του Κώστα Περρίκου.

%cf%80%ce%b5%cf%81%cf%81%ce%af%ce%ba%ce%bf%cf%82_%cf%84%cf%8c%cf%80%ce%bf%cf%82-%ce%bc%ce%bd%ce%ae%ce%bc%ce%b7%cf%82-%cf%80%ce%b5%ce%b1%ce%bd
Η οικογένεια Περρίκου έχει δωρίσει στον Τόπο Μνήμης της ΠΕΑΝ το γραφείο, τη βιβλιοθήκη, τη στολή και διάφορα προσωπικά αντικείμενά του, που εκτίθενται σε ιδιαίτερο χώρο.

Στη Νέα Φιλοθέη η μνήμη του Κώστα Περρίκου τιμάται με μία οδό που φέρει το όνομά του.

Στον τόπο καταγωγής του, στην Καλλιμασιά Χίου, υπάρχει προτομή του. Προς τιμήν του η εθελοντική ομάδα δασοπροστασίας του χωριού έχει πάρει το όνομά του.

Καλλιμασιά Χίου

Το σπίτι του Κώστα Περρίκου στην οδό Μιχαήλ Βόδα 137.

Τέτη Σώλου
Καλοκαίρι 2016


Οφείλουμε να τιμάμε τη μνήμη των αγωνιστών της Ελευθερίας χωρίς κομματικές προκαταλήψεις. Η λήθη και η μισαλλοδοξία καλλιεργούνται επιμελώς από την εξουσία. Η ιστορική μνήμη δίνει ακαταμάχητη δύναμη. 


Η φωτογραφία του Κώστα Περρίκου, του κτιρίου της ΕΣΠΟ μετά την ανατίναξη, της εφημερίδας ΔΟΞΑ και του γραφείου του Κώστα Περρίκου είναι εκθέματα του Τόπου Μνήμης της ΠΕΑΝ (Φιλαρέτου 108, Καλλιθέα). Ευχαριστώ θερμά για τη φιλοξενία και για την παραχώρηση της άδειας χρήσης τους.
Ευχαριστώ τον διαδικτυακό φίλο Κώστα Ζαφείρη για τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες από την Καλλιμασιά Χίου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s