Ο τελευταίος ανεμόμυλος της Αθήνας

Το εντυπωσιακό δεν είναι ότι είχε η Αθήνα ανεμόμυλο. Κάπου θ’ άλεθαν το στάρι τους οι Αθηνιώτες. Ο συγκεκριμένος γύριζε και κροτούσε στον λόφο του Αρδηττού, στο Μετς. Το εντυπωσιακό είναι ότι ο ανεμόμυλος αυτός, ο μοναδικός που είχε απομείνει, αφού επέζησε απ’ όσα συγκλόνισαν την πόλη –από τουρκοκρατία, βαυαροκρατία, πολέμους, Κατοχή, Δεκεμβριανά (στις μάχες της Αθήνας έχασε την σκεπή του), αντιπαροχές, εργολάβους, χούντα– κατεδαφίστηκε από τον ιδιοκτήτη του το ειρηνικό, δημοκρατικό και ασφαλές έτος 1986, παρ’ όλες τις διαμαρτυρίες των γειτόνων και όσων υποστήριζαν ότι έπρεπε να χαρακτηριστεί διατηρητέος.
Ήταν ο ανεμόμυλος του Γιωργάκη Αργυρίου, που είχε χτιστεί τον 18ο αιώνα και άλεθε μέχρι το 1880. Μέχρι την κατεδάφισή του χρησιμοποιούταν ως κατοικία.

Και κάτι ακόμα…

Advertisements

Ο Ελαιώνας που είχαμε

Αστεροσκοπείο 1860 πίσω ο Ελαιώνας
Το Αστεροσκοπείο και στο βάθος ο Ελαιώνας, 1860.

«Πυκνός, βαθύς, σκιερός, πού μεν μαύρος, πού δε πρασινίζων, με τας πυκνάς συστάδας των δένδρων του, με τα φαλακρά και αμπελόσπαρτα μέρη του, με τας οφιοειδείς οδούς του, τας μη στερουμένας ποιήσεως γεφύρας του, τους κατεσπαρμένους εδώ κι εκεί μανοσπόρους* αγροτικούς οικίσκους του, εξετείνετο ο γηραιός Ελαιών, το ωραίον αυτό συμπλήρωμα της μοναδικής των ορέων στεφάνης, η πτωχή αύτη, αλλ’ ειλικρινής απάντησις της στείρας Αττικής γης εις το θείον των ανθρώπων έργον, την Ακρόπολιν.

Ακρόπολη, προπύλαια, στο βάθος Αστεροσκοπείο και ο Ελαιώνας
Τα Προπύλαια, το Αστεροσκοπείο και στο βάθος ο Ελαιώνας.

Η πρωία ήταν γλυκυτάτη, καίτοι ήτο ήδη 6 Δεκεμβρίου. Ωραίος ήλιος κατεφώτιζε το δάσος, εθέρμαινε δια των αδυνάτων ακτίνων του και έδιδε εύθυμον χροιάν εις τα δένδρα, τους ανθρώπους, τας οικίας. Πνοή ανέμου δεν ετάρασσε την ανάπαυσιν της φύσεως και το έδαφος ξηρόν και απολιθωθέν κατόπιν ισχυροτάτου βορρά επελθόντος μετά ραγδαίαν βροχήν αντήχει ιδιαιτέρως το ποδοβολητόν των ίππων και είχεν εις τον ύπατον βαθμόν την τόσον προσιδιάζουσα εις το αττικόν έδαφος ελαστικότητα».

θέα από το Αστεροσκοπείο Kuhn, J 1870
Θέα από το Αστεροσκοπείο, 1870. Στο βάθος ο Ελαιώνας.

*μανόσπορος: ο αραιά σπαρμένος


Απόσπασμα από το κεφάλαιο «Στον Ελαιώνα», από το βιβλίο του Ν. Ι. Σπανδωνή Η Αθήνα μας, Εκδοτικόν Κατάστημα Γεωργίου Δ. Φέξη, 1893

Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους οι Έλληνες κατέστρεψαν 72 παμπάλαιες εκκλησίες – Ένα χρονικό λεηλασιών και ξεπουλημάτων

Τις προάλλες μιλήσαμε για τον Άγιο Ασώματο στα Σκαλιά (ή πιο σωστά: στα Σκαλία), ένα εκκλησάκι στο Μοναστηράκι, που κατεδαφίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, και αναφέραμε ότι είναι ένα από τα 72 παμπάλαια εκκλησάκια της Αθήνας, που κατέστρεψαν μετά την απελευθέρωσή τους από τον τουρκικό ζυγό, οι ίδιοι οι Έλληνες.

Μοναστηράκι Βιβλιοθήκη Αδριανού και οι Ασώματοι στα σκαλιά 1844
Ο Άγιος Ασώματος στα Σκαλιά γύρω στο 1844, λίγο πριν κατεδαφιστεί.

Τα τελευταία εκατό χρόνια της τουρκοκρατίας η Αθήνα είχε εκατόν εβδομήντα οικοδομικά τετράγωνα και εκατόν τριάντα έξι εκκλησίες. Κάποιες από αυτές ήταν ωραία αρχιτεκτονικά δημιουργήματα της βυζαντινής εποχής των Αθηνών, οι περισσότερες όμως ήταν απλά και φτωχικά εκκλησάκια, χτισμένα κατά τους χρόνους της δουλείας, ανάλογα με την ψυχική και υλική κατάσταση των κατοίκων εκείνων των χρόνων. Ο Κώστας Μπίρης, που παραδίδει αυτές τις πληροφορίες, προσθέτει με συγκίνηση ότι οι εκκλησίες αυτές ήταν καντηλάκια, στα οποία έκαιγε χαμηλωμένη και ταπεινή η φλόγα της πίστης.

Οι Τούρκοι, ως δυνάστες μας επί τετρακόσια χρόνια, έχουν κατηγορηθεί για βαρβαρότητα ως προς τον τρόπο που αντιμετώπισαν το ζήτημα της θρησκείας των υπόδουλων. Το γεγονός όμως είναι πως επί τουρκοκρατίας η Αθήνα είχε εκατόν τριάντα έξι εκκλησίες. Ας δούμε πώς φέρθηκαν στις εκκλησίες αυτές οι ίδιοι οι Έλληνες μετά την απελευθέρωσή τους.

Διαβάστε τη συνέχεια

Το Εφετείο, το Αμπασαντέρ και η περιπετειώδης ζωή της κοντέσας Τζένης Θεοτόκη

Το Εφετείο Αθηνών, μέχρι το 2000 που μεταφέρθηκε στα σύγχρονα κτίρια της λεωφόρου Αλεξάνδρας, βρισκόταν στη περιοχή της Ομόνοιας, στην οδό Σωκράτους 65. Κάποιοι παλιοί δικηγόροι το αποκαλούσαν Αμπασαντέρ, γιατί το Εφετείο στεγαζόταν στο κτίριο του παλιού ξενοδοχείου Ambassadeur. Όταν όμως είχαν δίκη εκεί, δεν έλεγαν ποτέ «πάω στο Αμπασαντέρ», αλλά «έχω Εφετείο».
Είναι ένα οκταώροφο κτίριο, που χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’50, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Σπύρου Στάικου. Γνώρισε μέρες ακμής και πολυτέλειας ως κεντρικό ξενοδοχείο για πλούσιους αστούς, αλλά μετά ατύχησε και συνεχίζει να δυστυχεί, μια που εδώ και δεκαοχτώ χρόνια είναι ένα από τα άδεια και κλειστά κτίρια-φαντάσματα του κέντρου.

 

Στη θέση του βρισκόταν μέχρι το 1956 ένα από τα όμορφα μέγαρα της Αθήνας, Διαβάστε τη συνέχεια

Η Πανεπιστημίου αγνώριστη

 

Ένας φαρδύς δρόμος και ήσυχος χωματόδρομος με σκιερά δέντρα στην καρδιά της Αθήνας. Τα μόνα οχήματα είναι το τραμ και το κάρο. Το κάρο και οι άνθρωποι που κοιτάζουν τον φωτογράφο, στέκονται μπροστά από το σημερινό θέατρο Βρετάνια. Το τραμ μόλις έχει προσπεράσει το Ιλίου Μέλαθρον και κατευθύνεται προς Ομόνοια.
Ο κάθετος δρόμος, που διακρίνεται πίσω από το κάρο, είναι η οδός Αγχέσμου. Το 1913 θα μετονομαστεί σε Βουκουρεστίου. Στο τετράγωνο Βουκουρεστίου, Πανεπιστημίου, Αμερικής και Σταδίου βρίσκονταν οι βασιλικοί στάβλοι του Όθωνα. Θα κατεδαφιστούν για ν’ αρχίσει να οικοδομείται, το 1929, το μέγαρο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού.

 

 

Ο πύργος του Μαυρομιχάλη και το αρχοντικό του Καρατζά στην οδό Αλκιβιάδου

Ο Πύργος του Μαυρομιχάλη, Αλκιβιάδου 5
Φωτο: Φεβρουάριος 2017

Ο πύργος του Μαυρομιχάλη βρίσκεται στην οδό Αλκβιάδου αριθμός 5 και θυμίζει μανιάτικο πύργο. Χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα σε σχέδια του στρατιωτικού μηχανικού Αγαμέμνονα Πάλλη. Το 1993 κρίθηκε διατηρητέο και διατηρείται θαυμάσια.

Δίπλα του, στον αριθμό 3 της οδού Αλκιβιάδου, βρίσκεται το αρχοντικό του Καρατζά, ένα διώροφο νεοκλασικό, που χτίστηκε την ίδια περίοδο. Κρίθηκε διατηρητέο το 1993 και είναι άριστα συντηρημένο. Και τα δύο κτίρια ανήκουν στην Ευαγγελική Εκκλησία.

Το παραλιακό τείχος της Θεσσαλονίκης γκρεμίζεται και η πόλη ανασαίνει

Η πρόσφατη ανακάλυψη της φωτογραφίας του παραλιακού τείχους της Θεσσαλονίκης ήταν ένα σημαντικό γεγονός. Ποτέ πριν δεν είχαμε δει αυτήν την εικόνα της εντελώς περίκλειστης πόλης. Υπήρχε βέβαια η υδατογραφία του Σάλακα, που αποτυπώνει την περιτειχισμένη πόλη το 1852, αλλά δεν είναι το ίδιο.
Στην ομάδα του fb Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης, που είχε την τιμή της ανακάλυψης και πρώτης ανάρτησης από τον Ζαχαρία Σεμερτζίδη, επικρατεί αναβρασμός στην προσπάθεια να αποκρυπτογραφηθεί η φωτογραφία. Η εντυπωσιακή ευκρίνειά της είναι δυνατός σύμμαχος. Αμέσως άρχισαν οι μεγεθύνσεις, οι συγκρίσεις κι έγιναν οι πρώτες εκτιμήσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η Θεσσαλονίκη με το παραλιακό τείχος-μια εξαιρετικά σπάνια και ιστορική φωτογραφία

 

Στις 23 Σεπτεμβρίου έγινε γνωστή στην Ελλάδα μια ιστορική φωτογραφία που απεικονίζει τη Θεσσαλονίκη με το παραλιακό τείχος της. Την ανακάλυψε ο Ζαχαρίας Σεμερτζίδης και αναρτήθηκε στην ομάδα του fb Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης.
Η φωτογραφία περιλαμβάνεται στο λεύκωμα με τίτλο «Constantinople», που δημιούργησαν στη δεκαετία του 1860 οι αρμενικής καταγωγής φωτογράφοι αδελφοί Αμπντουλάχ (υπέγραφαν στα γαλλικά Abdullah Fréres και με αραβική γραφή Abdullah Biraderler), επίσημοι φωτογράφοι του σουλτάνου. Το λεύκωμα πιθανόν φτιάχτηκε ύστερα από παραγγελία της οθωμανικής διοίκησης στο πλαίσιο των προσπαθειών της για προβολή της οθωμανικής αυτοκρατορίας στην Ευρώπη. Παρουσιάστηκε στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού του 1867 και αγοράστηκε από την οικογένεια των Festetics, μελών της ουγγρικής αριστοκρατίας. Σήμερα ανήκει στο Εθνικό Αρχείο της Ουγγαρίας.

Το 1867 είναι η χρονιά που κατεδαφίστηκε το παραθαλάσσιο τείχος της Θεσσαλονίκης.


ΕΔΩ μπορείτε να δείτε φωτογραφίες από το λεύκωμα «Constantinople» από το Εθνικό Αρχείο της Ουγγαρίας και ΕΔΩ περισσότερες φωτογραφίες των αδελφών Αμπντουλάχ.

 

Ελληνικόν Ωδείον, Φειδίου 3

 

Κατεβαίνοντας τη Γενναδίου βλέπουμε απέναντί μας στην οδό Φειδίου ένα από τα παλιότερα κτίρια της Αθήνας. Στην πολυκαιρισμένη επιγραφή αχνοφαίνονται οι λέξεις «Ελληνικόν Ωδείον». Αυτό το αφημένο στη φθορά κτίριο στέγαζε κάποτε το Ελληνικό Ωδείο και ήταν χώρος τέχνης και πολιτισμού.

Ελληνικόν Ωδείον-επιγραφή copy.jpg
Διαβάστε περισσότερα

Μια απόπειρα δολοφονίας, ένα τάμα και μια εκκλησία της Αθήνας που ταξίδεψε από το Παρίσι για να εγκατασταθεί στη θέση που βρίσκεται σήμερα

LE-PROGRES-ILLUSTRE-6-3-1898-768x1098 copy

Στις 14 Φεβρουαρίου του 1898 ο Γεώργιος ο Α΄ επέστρεφε από το Φάληρο, όπου είχε πάει για απογευματινό περίπατο με την κόρη του Μαρία και τους υπασπιστές του, όταν στην ιστορική περιοχή Ανάλατος δέχτηκε επίθεση από δύο άντρες που είχαν στήσει ενέδρα. Η απόπειρα απέτυχε και οι δράστες τράπηκαν σε φυγή.
Τις μέρες μετά την απόπειρα πραγματοποιήθηκαν διάφορες φιλοβασιλικές συγκεντρώσεις. Υποστηρίχτηκε ότι επρόκειτο περί συνωμοσίας αξιωματικών του γερμανικού επιτελείου, οι οποίοι αφενός καθοδήγησαν τους δράστες και αφετέρου διέδωσαν τα περί σκηνοθετημένης απόπειρας για παραπλάνηση. Όμως δεν ήταν λίγοι εκείνοι που υποστήριζαν ότι η απόπειρα ήταν σκηνοθετημένη για να ανακτήσει ο βασιλιάς τη δημοτικότητα που είχε χάσει μετά την ήττα στον ελληνοτουρικό πόλεμο του 1897. Διαβάστε περισσότερα