Από τους βοσκούς που κατέβηκαν απ’ τα Βαρδούσια κι έγιναν βιομήχανοι στην Αθήνα ξεκινήσαμε, στη Μαρία την Πενταγιώτισσα καταλήξαμε

Μαρία Πενταγιώτισσα λεπτ

Στα Πατήσια, κοντά στον Άγιο Λουκά, λειτουργούσε ένα βουστάσιο, που προμήθευε τα νοικοκυριά με φρέσκο γάλα, ανάδινε όμως και ανυπόφορες μυρωδιές. Ο Φιλίππου, που είχε το βουστάσιο, άνοιξε στο Λυσσιατρείο –τρεις στάσεις πιο κάτω– ένα γαλατάδικο, που απόχτησε τόσο μεγάλη φήμη, ώστε είχε πελάτες από διάφορες περιοχές της Αθήνας.
Έτσι ξεκίνησε η γαλακτοβιομηχανία ΦΑΓΕ: από έναν πρόγονο που ήταν βοσκός στα Βαρδούσια κι έστησε βουστάσιο και γαλατάδικο στην πρωτεύουσα.
Συμπτωματικά από τα Βαρδούσια κατέβηκε στην Αθήνα κι ένας άλλος βοσκός, ο Δασκαλόπουλος. Αυτός άνοιξε γαλατάδικο στα Εξάρχεια. Ήταν παππούς των Δασκαλόπουλων, που δημιούργησαν τη γαλακτοβιομηχανία ΔΕΛΤΑ (νυν Vivartia).
Το χωριό του Δασκαλόπουλου, η Γρανίτσα (σήμερα λέγεται Διακόπι), ήταν κοντά στους Πενταγιούς, το χωριό της Μαρίας της Πενταγιώτισσας, που στην ποδιά της σφάζονταν παλικάρια και που το επώνυμό της ήταν Δασκαλοπούλου. Διαβάστε τη συνέχεια

Χαίρε, Παλιά Στρατώνα ♫

Εκεί όπου η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε τη Στοά της Βιβλιοθήκης του Αδριανού, βρισκόταν τμήμα από το βοεβοδαλίκι, την έδρα του  Τούρκου διοικητή της Αθήνας, του αιμοσταγούς Χασεκή. Επί Βαυαροκρατίας το τούρκικο διοικητήριο έγινε στρατώνας και κατόπιν φυλακή, που όλοι την έλεγαν Παλιά Στρατώνα.

Παλιά Στρατώνα 1932
Μάρτιος του 1932, η κατεδάφιση έχει αρχίσει.

Το 1929 αποφασίστηκε η κατεδάφισή της, για να γίνουν οι ανασκαφές. Παρ’ όλο που η Παλιά Στρατώνα ήταν τρισάθλια φυλακή, θεωρούταν απομεινάρι μιας ωραίας εποχής της παλιάς Αθήνας, που οι «γηραιοί Αθηναίοι» του ’30 νοσταλγούσαν με συγκίνηση. Διαβάστε και ακούστε♫ τη συνέχεια

Στου Χατζηκώστα

Κατεβαίνοντας την οδό Πειραιώς, στη γωνία με τη Θερμοπυλών, συναντάμε μια εκκλησία, που μοιάζει με μεσαιωνική. Είναι ο Άγιος Γεώργιος που κάποτε βρισκόταν, μαζί με τους γύρω του πανύψηλους φοίνικες, στον περίβολο του ιδρύματος Χατζηκώνστα. Είναι το μόνο κτίσμα που απομένει σήμερα από το μεγαλόπρεπο οικοδόμημα.

Άγιος Γεώργιος Πειραιώς

Ο Γεώργιος Χατζηκώνστας, πλούσιος ηπειρώτης, άφησε 43.000 αργυρά ρούβλια και εντολή στους εκτελεστές της διαθήκης του να αποκαταστήσουν εν καλόν κατάστημα, όπου και όπως το εγκρίνουν εύλογον, προς όφελος των πτωχών.
Όρισε πληρεξούσιό του τον Γεώργιο Σταύρου, τον ιδρυτή της Τράπεζας της Ελλάδος, ο οποίος μαζί με τους εκτελεστές της διαθήκης αποφάσισε ν’ ανεγερθεί εντός του δήμου της πόλεως των Αθηνών ένα ορφανοτροφικό κατάστημα επ’ ονόματι Γεωργίου και Αικατερίνης Χατζηκώνστα προς περίθαλψιν και διατροφήν πτωχών και απόρων παίδων.
Η μέριμνα που ελήφθη ήταν μόνον για τ’ αγόρια. Το 1853 ο Όθωνας επικύρωσε με βασιλικό διάταγμα την ίδρυση και σε τρία χρόνια, το 1856, το ορφανοτροφείο δέχτηκε το πρώτο παιδί. Αρχικός πυρήνας του ήταν η οικία Βράνη επί της οδού Πειραιώς. Ακολούθησαν διάφορες δωρεές και αγορές γειτονικών οικοπέδων. Ανάμεσά τους ήταν και το σπίτι της δούκισσας της Πλακεντίας, στη Μυλλέρου και Πειραιώς, στο υπόγειο του οποίου κρατούσε το βαλσαμωμένο σώμα της κόρης της. Το σπίτι καταστράφηκε από τη φωτιά που ξέσπασε στο υπόγειο, το 1847.
Το 1870, το ορφανοτροφείο απέκτησε την οριστική του μορφή, καταλαμβάνοντας ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο του Μεταξουργείου, με πρόσοψη στην Πειραιώς.

Διαβάστε τη συνέχεια

«Μνήμη 58η – Με τον παπατζή» ένα δυνατό κείμενο του Άρη Σκιαδόπουλου

Άρης Σκιαδόπουλος 1.jpg
Ο Άρης Σκιαδόπουλος στον Νυχτερινό Επισκέπτη.

Τον καιρό που παρακολουθούσα τηλεόραση –στη χάση και στη φέξη, για να είμαι ειλικρινής– φρόντιζα να μη χάνω τον Νυχτερινό Επισκέπτη με τον Άρη Σκιαδόπουλο. Αργότερα, στη μεγάλη γειτονιά του διαδικτύου ήρθαμε σε επαφή και του εξέφρασα τα συγχαρητήριά μου. Νομίζω ότι, για ένα διάστημα, ήμουν η περίεργη που τον κυνηγούσε, μέσω του fb, να βγάλει από το αρχείο του τη συνέντευξη με τον ζωγράφο Κώστα Λούστα. Μία συνέντευξη που η αμεσότητα της συζήτησης και ο χειμαρρώδης λόγος με είχαν καθηλώσει. Την είχα γράψει στο βίντεο και πρόφτασα να τη δω μερικές φορές, προτού το μηχάνημα μασήσει ανεπανόρθωτα τη βιντεοκασέτα. Πίκρα!
Με τον Άρη Σκιαδόπουλο είμαστε φίλοι στο fb. Τα κείμενά του μου αρέσουν πολύ και παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον τις αναρτήσεις του. Ιδιαίτερα η σειρά με τις αριθμημένες μνήμες του με μαγεύει. Είναι ο τρόπος που γράφει, είναι τα θέματά του, είναι η αυθεντικότητά του· είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Μέχρι που έφτασε στη «Μνήμη 58η», για έναν παπατζή στο Μοναστηράκι. Είναι ένα κορυφαίο κείμενο, δυνατό, συγκλονιστικό, που δεν σ’ αφήνει να πάρεις ανάσα. Κατά την ταπεινή μου γνώμη, ένα από τα καλύτερά του.
Του ζήτησα την άδεια να το αναδημοσιεύσω στο Hellas Special. Μου την παραχώρησε αμέσως και πολύ ευγενικά.  Θα ήθελα να του εκφράσω και δημόσια τις θερμές ευχαριστίες μου.


Μνήμη 58η – Με τον παπατζή
του Άρη Σκιαδόπουλου

Μοναστηράκι για ρεπορτάζ:
Μαζεμένοι κάθε λογής τύποι γύρω από αναδιπλούμενο αυτοσχέδιο τραπέζι. Μαέστρος ένας τύπος χτικιάρης με μουστάκι νεωκόρου συνοικιακής ενορίας. Χαρακτηριστικά ξεπεσμένου νταβατζή και πορτιέρη τρίτης ποιότητας επαρχιώτικου σκυλάδικου. Κοντά του δυο «κράχτες» να συμμετέχουν με σικέ πονταρίσματα. Παρακολουθώ τις κινήσεις με την τράπουλα. Εντοπίζω τη φορά των δακτύλων και κάθε τόσο εντοπίζω που είναι ο παπάς, βοηθώντας τους παίχτες. Μια-δυο και μου την πέφτει ο ένας από τους δύο αβανταδόρους:
— Μάγκα, κόψε λάσπη!
— Γιατί; Ενοχλώ μήπως;
— Ρε, κόψε λάσπη που σου λέω! Έλα μην σε κάνω ένα με τη λάσπη!
Διαβάστε τη συνέχεια

Απαγωγές κοριτσιών για εξισλαμισμό από άρθρα εφημερίδων της παλιάς Θεσσαλονίκης – Πώς γινόταν ο εξισλαμισμός – Η ξεχωριστή περίπτωση της Κυράννας

Οι μουσουλμάνοι, ακόμα και μετά τον εκσυγχρονισμό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν σταμάτησαν να αρπάζουν κορίτσια για να τα εξισλαμίσουν με τη βία. Πολλές φορές τα κίνητρα ήταν ερωτικά. Πάντως, η προσχώρηση ενός χριστιανού στον ισλαμισμό αποτελούσε μεγάλο γεγονός της θρησκευτικής ζωής των μουσουλμάνων –αληθινή νίκη.
Ο απαγωγέας, αφού άρπαζε την κοπέλα, κάλυπτε το κεφάλι της με μουσουλμανική μαντίλα και τη μετέφερε στον τόπο όπου θα γινόταν ο εξισλαμισμός.
Οι γονείς κι οι συγγενείς φυσικά αναζητούσαν τα κορίτσια τους, απευθύνονταν στις αρχές και πολλές φορές κατόρθωναν να τα πάρουν πίσω – συνήθως με την παρέμβαση κάποιου αξιοσέβαστου προσώπου, όπως του μητροπολίτη. Μα και τότε, δεν ήταν λίγες οι φορές που η κοπέλα δεν πρόφταινε να γυρίσει στο σπίτι της. Ήταν θέμα τιμής για τον απαγωγέα να την αρπάξει ξανά.
Ο βαθμός επιτυχίας των προσπαθειών της οικογένειας ήταν αντιστρόφως ανάλογος της κοινωνικής και οικονομικής επιφάνειας του απαγωγέα. Με άλλα λόγια, όσο πιο ψηλά στεκόταν ο απαγωγέας, τόσο λιγότερες πιθανότητες είχε η κοπέλα να ξαναδεί το σπίτι της. Οι δράστες πολύ σπάνια τιμωρούνταν.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η εκτέλεση στο Γεντί Κουλέ – Οι τελευταίες στιγμές δύο θανατοποινιτών

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Docville τ. 63 της εφημερίδας Documento στις 28 Ιανουαρίου 2018. Το αναδημοσιεύω με προσθήκη τίτλων από τις εφημερίδες της εποχής και φωτογραφιών.

Τον Απρίλιο του 1929 ο Ταταράκης –33 χρόνων, από το Δογάν-κιοϊ της Ανατολικής Θράκης, κάτοικος Διδυμοτείχου– μαζί με τον γαμπρό του Σταυρακάκη μπήκαν στο σπίτι της μαμής Ντεντέ Σεντί Μολά στο Διδυμότειχο και αφού τη βασάνισαν με πυρακτωμένα σίδερα για να μαρτυρήσει πού είχε κρυμμένους τους θησαυρούς της, τη στραγγάλισαν κι έκλεψαν τα υπάρχοντά της.
Οι ίδιοι, μαζί με άλλους δυο, τον Μάιο μπήκαν νύχτα στο σπίτι της Λουτσίας Τακβοριάν με σκοπό να τη ληστέψουν. Εκείνη την ώρα βρισκόταν στο σπίτι και η Χουριέτ, χήρα του Γιουσούφ-μπεη. Οι ληστές τις βασάνισαν με τρόπο φρικιαστικό. Οι δύο γυναίκες έδωσαν στους ληστές όλα τα χρήματα και τα τιμαλφή τους, εκείνοι όμως τις στραγγάλισαν για να μην αποκαλυφθούν.
Ο Ταταράκης καταδικάστηκε από το κακουργιοδικείο Κομοτηνής δις εις θάνατον.

Ο Μιράν Νερσέζ Σαρουχανιάν –23 χρόνων, πρόσφυγας από την Αρμενία, εγκατεστημένος στη Νιγρίτα– ήταν μέλος της συμμορίας του λήσταρχου Ναζαρέτ Αϊβαζιάν, που δρούσε στην περιφέρεια των Σερρών. Στις 16 Οκτωβρίου 1926, έξω από ένα χωριό των Σερρών, σκότωσε έναν χωρικό για να τον ληστέψει. Τη νύχτα της 25ης Οκτωβρίου 1926, ο Μιράν με άλλους δύο της συμμορίας λήστεψαν οχτώ ανθρώπους στον δρόμο Νιγρίτας-Σερρών. Στις 26 Οκτωβρίου λήστεψε και σκότωσε έναν χωρικό και σκότωσε έναν χωροφύλακα. Την ίδια μέρα λήστεψε έναν χωρικό και σκότωσε έναν γεωργό κι έκλεψε το άλογό του.
Καταδικάστηκε από το κακουργιοδικείο Σερρών τρις εις θάνατον.

Ημερομηνία εκτέλεσης των δύο ορίστηκε η Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 1931, στις 7.30 το πρωί, και τόπος τα Χίλια Δέντρα, πίσω από το Γεντί Κουλέ.

τίτλος_Φεβρουάριος 1931 εκτέλεση ληστών 2
Διαβάστε τη συνέχεια