Φαντασία και φουστανέλα

Το 1959 κυκλοφόρησε το περιοδικό «Φαντασία και αίσθημα» από τον Νίκο Μόσχο, που ήταν συγγραφέας και μεταφραστής. Το περιοδικό έβγαινε κάθε Τετάρτη και πουλιόταν δύο δραχμές. Η ύλη του ήταν φωτορομάντσα, ελληνικές και διεθνείς καλλιτεχνικές ειδήσεις, γελοιογραφίες, διηγήματα και μυθιστορήματα και η πρωτοτυπία του: στο εξώφυλλό του παρουσίαζε αποκλειστικά και μόνον Έλληνες καλλιτέχνες. Τα περισσότερα εξώφυλλα, βέβαια, τα έκανε η Αλίκη.
Στο εξώφυλλο του τεύχους για την 25η Μαρτίου 1961, η Άννα Φόνσου με φουστανέλα, τσαρούχι, φούντα, φέσι και φόντο την αρχαιότητα, συνδέει τον λαμπρό πολιτισμό με τους ένδοξους αγώνες. Τέλος πάντων!
Είναι η περίοδος που στον τίτλο δεν υπάρχει το «και αίσθημα» και τα τεύχη κυκλοφορούν χωρίς αρίθμηση.
Το περιοδικό ξεκίνησε στις 26 Αυγούστου 1959 με εξώφυλλο την Τζένη Καρέζη και ολοκλήρωσε τον κύκλο του, ύστερα από 313 τεύχη, στις 29 Ιανουαρίου 1966, με εξώφυλλο πάλι την Τζένη Καρέζη.

Αν θέλετε να δείτε εξώφυλλα του περιοδικού και λεπτομερή καταγραφή τους (ημερομηνία, αριθμός τεύχους, καλλιτέχνης), στο Retromaniax κάποιος έχει ασχοληθεί πολύ.

Φουστανελάδες, έντομα και γκαζιέρες

Η φουστανέλα πολλές φορές ταλαιπωρήθηκε στις παλιές διαφημίσεις. Το μάκρος της ανεβοκατέβηκε ανάλογα με τα γούστα, φορέθηκε από άντρες και γυναίκες, και κάποιες φορές συνδυάστηκε με ψηλοτάκουνη γόβα δίνοντας κιτς αποτελέσματα. Όμως, οι δύο παρακάτω διαφημίσεις είναι ευρήματα, γιατί τα σκίτσα έχουν φιλοτεχνηθεί από δύο σπουδαίους καλλιτέχνες.

εντομοκτόνο 1932
Σκίτσο του Αλή Ντίνο Μπέη, 1932

Οι φουστανελάδες με το φέσι με τη μακριά φούντα, που φλιτάρουν καθισμένοι και σκοτώνουν έντομα, έχουν την υπογραφή του Αλή Ντίνο Μπέη.

εντομοκτόνο 1930
Η αρχική μορφή της παραπάνω διαφήμισης έχει τη χρονολογία 1930 κάτω από την υπογραφή του Αλή Ντίνο Μπέη.

Πίτσος Γκαζιέρα 1948
Σκίτσο του Φωκίωνα Δημητριάδη, 1948

Ο φουστανελάς που ορθώνει το ανάστημά του μπροστά στις μεγάλες δυνάμεις, περήφανος για την γκαζιέρα Πίτσος, είναι σκίτσο του Φωκίωνα Δημητριάδη.

Φουστανέλα, φούντα στη γόβα, φέσι και φθορισμός

Μήπως δεν δείχνει αρκετά ελληνικό; Ρίξε και μια Ακρόπολη στο φόντο για σιγουριά!

λάμπα LUX 1955

Να ξέρεις τόσο καλό σχέδιο και να αποθεώνεις το κιτς; Γιατί, βρε ανώνυμε σκιτσογράφε; Γιατί;

Ραδιόφωνο Tesla

Ξεχώρισα αυτή τη διαφήμιση για το σκίτσο της. Ποιος είναι ο σκιτσογράφος της διαφημιστικής εταιρείας; Η υπογραφή του δεν φαίνεται πουθενά.
Βλαχόπουλα με μακριές φουστανέλες και βλαχοπούλες με τσεμπέρι χαιρετίζουν τη σύγχρονη τεχνολογία που φτάνει σε κάποια μακρινή γωνιά της ελληνικής υπαίθρου. Από τις καπνοδόχους των σπιτιών βγαίνει καθησυχαστικά καπνός (ασφάλεια και ζεστασιά που τόσο είχαν λείψει), αλλά το χωριό δεν μοιάζει και πολύ για ελληνικό. Ούτε και το έλκηθρο που φέρνει τα ραδιόφωνα είναι, αλλά ούτε και τα ραδιόφωνα. Γενικά υπάρχει ένα γιορτινό ελληνο-ευρωπαϊκό ανακάτεμα.
Είμαστε ακόμα στην εποχή που η λέξη σπίτι γράφεται και με ήτα και με γιώτα, όπως η λέξη πίτα, που γράφεται και πήτα, αλλά και πίττα. Η λέξη ξέρω γράφεται και ξαίρω και λοιπά, και λοιπά.
Η διαφήμιση έχει κάποιο λάθος, αλλά δεν είναι το σπίτι με ήτα. Είναι που πιστεύει ότι στην Ελλάδα του 1954 κάποιος είναι σε θέση να κάνει σε κάποιον άλλον ένα τόσο ακριβό δώρο.
Μόνον ο θείος από την Αμερική!