Τα βάρβαρα της αγιαβαρβάρας – ένα γλυκό έθιμο από το Σουφλί

Οι γιορτές της αγίας Βαρβάρας, του αγίου Σάββα και του αγίου Νικολάου, οι τρεις συνεχόμενες γιορτές την πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου, στις 4, 5 και 6 του μήνα, λέγονται Νικολοβάρβαρα. Είναι οι μέρες που χειμώνας αρχίζει να γίνεται βαρύς. «Απ’ τα Νικολοβάρβαρα αρχίζει ο χειμώνας» κατά την παροιμία.

Τα γενέθλια της μάνας μου πέφτανε της αγίας Βαρβάρας. Τα γιορτάζαμε με σπιτικούς λουκουμάδες. Η αγία Βαρβάρα είναι η προστάτιδα του πυροβολικού, οι λουκουμάδες πάλι είναι στρογγυλοί σαν τις μπάλες των κανονιών και παραδοσιακά οι λουκουμάδες είναι το γλυκό αυτής της γιορτής. Το 1829, στον πρώτο εορτασμό της αγίας Βαρβάρας ως προστάτιδας του πυροβολικού, προσφέρθηκαν λουκουμάδες στους επισκέπτες του Τάγματος Πυροβολιστών. Την επόμενη χρονιά επαναλήφθηκε το ίδιο και από τότε καθιερώθηκε. Οι λουκουμάδες που έφτιαχνε η μάνα μου έβγαιναν πλακέ σαν τηγανίτες.
Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Εμβαλάγια και γκροζέιγ

Η ΕΛΒΑ ήταν βιομηχανία αναψυκτικών στη Θεσσαλονίκη και είχε πρατήριο εργοστασίου στην Αθήνα. Το 1931 τα αναψυκτικά της πωλούνταν «εντός χαρτίνου εμβαλαγίου».
Όμως, τι ήταν το εμβαλάγιον;

αναψυκτικό Ακρόπολις 6-7-1938
1931

Διαβάστε τη συνέχεια

Ένα τετράδιο τιμωρίας που έγινε τετράδιο γλυκισμάτων και μία γλυκιά συνταγή

Ένα πρωινό πριν από μερικά χρόνια, στην κουζίνα της θείας Κροταλίας επικρατούσε μια χαρούμενη αναστάτωση. Πλησίαζε κάποια μεγάλη γιορτή και θα γινόταν οικογενειακό τραπέζι. Είχε αποφασίσει να φτιάξει το υπέροχο γλυκό με σιρόπι, που έφτιαχνε η μάνα της. Για να μην κάνει κανένα λάθος, συμβουλεύτηκε την αυθεντική συνταγή.
Παρουσίασε ένα μικρό τετράδιο, ταλαιπωρημένο από τη χρήση, γραμμένο με πένα, πριν από πολλές δεκαετίες.
Το τετράδιο αυτό έχει για μένα συναισθηματική αξία, μια και είναι γραμμένο από το χέρι της γιαγιάς μου. Όμως, το εκτίμησα και ως ενδιαφέρον εύρημα. Είναι ένα οικογενειακό κειμήλιο από αυτά που φυλάει κανείς για να μην πάθουν τίποτα και τα χρησιμοποιεί σπάνια, πάλι για να μην πάθουν τίποτα. Ταυτόχρονα είναι ένας μικρός τσελεμεντές με διατροφικές συνήθειες της μεσαίας τάξης άλλων εποχών. Οι συνταγές του δεν έχουν μόνο τερψιλαρύγγια αξία.

ce95cebecf8ecf86cf85cebbcebbcebf_ceb3cebbcf85cebaceb9ceacceb6cf89ceaeΟ αγαπημένος μου συγγραφέας είπε ότι η ιστορία γράφεται τόσο στα πεδία των μαχών όσο και στις μικρές αγγελίες των εφημερίδων.
«Γιατί όχι και σ’ ένα τετράδιο γλυκισμάτων;» σκέφτηκα.
Έτσι, αυτό το τετράδιο στάθηκε η αφορμή να φτιαχτεί το βιβλίο «Γλυκιά ζωή», ένα λεύκωμα μνήμης με φωτογραφίες και ιστορικές αναφορές, που αναπαριστά τη ζωή στο Σουφλί στις παραμονές του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2011 εκτός εμπορίου, σε αριθμημένα αντίτυπα και είναι εξαντλημένο.

Ας δούμε το τετράδιο.

Τετράδιο τιμωρίας
Το εξώφυλλο του τετραδίου τιμωρίας που έγινε Τετράδιο Γλυκισμάτων.

Έχει και συνέχεια

Το εσκαλόπ, το γκρίζο και το μαύρο

ΦΙΞ_Εμπρός 20-03-1954 copy
1954
Φιξ_Εμπρός 17-5-1958 copy
1958

Λοιπόν, έχουμε και λέμε: κρέας, αυγά και τηγάνισμα με βούτυρο. Ύστερα ζαμπόν, τυρί, ράντισμα με βούτυρο, ψήσιμο όλα μαζί κι έτοιμα τα εσκαλόπ. Γαρνίρισμα με πουρέ (που σημαίνει πατάτα, γάλα, βούτυρο) και σερβίρισμα με παγωμένη μπίρα.

Και ο αρχιμάγειρος Παπίδας πιστεύει ότι επειδή μ’ αυτό το φαγητό θα πιούμε μπίρα Φιξ που μας κάνει καλό, οι θερμίδες και η χοληστερίνη θα μείνουν εντός ορίων ελέγχου.
Παπίδα, σοβαρέψου! Δεν θα χωράμε να περάσουμε από τις πόρτες! Έχει και συνέχεια…

Ψάρια Ευρυδίκης

Ο εφοπλιστής Λασκαρίδης σπούδασε προπολεμικά στη Γερμανία υδροβιολογία, ιχθυολογία και εφαρμοσμένη αλιεία. Ο Παρασκευαΐδης είχε το πρώτο αλιευτικό σκάφος «Ευρυδίκη», το οποίο διέθετε και χώρους κατάψυξης. Όταν μετά τον Εμφύλιο ο Λασκαρίδης και ο Παρασκευαΐδης συνεργάστηκαν, μπήκαν στην ελληνική αγορά τα κατεψυγμένα ψάρια Ευρυδίκης, που –όπως λέει η διαφήμιση– καταψύχονταν πάνω στο πλοίο κι έτσι διατηρούσαν όλα τα προτερήματα των φρέσκων ψαριών.

Εντάξει τα ψάρια. Ο Ηλίας Τσιριμώκος, όμως, με τέτοιο παρελθόν, γιατί καταδέχτηκε το καλοκαίρι του 1965 να γίνει «πρωθυπουργός Ευρυδίκης» (σαν να λέμε Φρειδερίκης, της βασιλομήτορος ντε!) και να του κολλήσουν το παρατσούκλι «κατεψυγμένος» αυτό δεν χωνεύεται με τίποτα.

Ενδεχομένως όμως χωνεύεται η συνταγή της Χρύσας Παραδείση για κακαβιά Ευρυδίκης. Όσο για την άλλη συνταγή με τους κορμούς λυθρινιών… βλέπω πάστα αντζούγιας, αυγά, αλεύρια, γαλέτες και μπόλικο λάδι στο τηγάνι… νόστιμη θα είναι, αλλά αχώνευτη. Προτιμήστε μια συναγρίδα της Ευρυδίκης.

Συναγρίδα της Ευρυδίκης 4
Χτυποκάρδια στο θρανίο, 1963