Δύο ζαχαροπλαστεία πολυτελείας, ένας ζαχαροπλάστης που δεν το ’βαζε κάτω και δυο χιλιάδες πιτσιρίκια

Είχαμε μιλήσει παλιότερα για το ζαχαροπλαστείο Δεσποτικό, που άνοιξε προπολεμικά ο Αντώνης Ακζιώτης στην οδό Μέρλιν στο Κολωνάκι, για τον άσχημο ρόλο του εκδότη Σαλίβερου, που του το άρπαξε μέσα απ’ τα χέρια, και για τον επίσης άσχημο ρόλο του Σπύρου Μελά, που παρασκηνιακά σιγοντάριζε το αφεντικό του. Το άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε ΕΔΩ. Επανερχόμαστε βάζοντας στο σκηνικό τον Τσελεμεντέ, την εξωφρενική απόφαση της κυβέρνησης Τσαλδάρη για υποχρεωτική κατανάλωση σταφιδόψωμου και μια φιλανθρωπία που σταμάτησε την κυκλοφορία στο κέντρο της Αθήνας.

Η οδός Μέρλιν τη δεκαετία του ’30, όταν επί Κοτζιά γίνονταν έργα οδοποιίας. (Φωτογραφία από το αρχείο του ΕΛΙΑ)

Το 1932 ο Ακζιώτης είχε την ιδέα να ιδρύσει σχολή μέσα στο ζαχαροπλαστείο Δεσποτικό και να παραδίδει μαθήματα μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής. Η ιδέα του ήταν πρωτότυπη και τα μαθήματα είχαν μεγάλη επιτυχία. Τα παρακολούθησαν «περισσότεραι των χιλίων ατθίδων» – δεσποινίδες και κυρίες πλούσιων οικογενειών, που ήθελαν να βελτιώσουν τις γνώσεις τους και κρατούσαν σημειώσεις. Τα μαθήματα έμοιαζαν πιο πολύ με κοσμικές συγκεντρώσεις και όταν μάλιστα επρόκειτο να παρευρεθούν δημοσιογράφοι, η τουαλέτα και το παρφέν πήγαινε σύννεφο.

Διαβάστε τη συνέχεια

Τα βάρβαρα της αγιαβαρβάρας – ένα γλυκό έθιμο από το Σουφλί

Οι γιορτές της αγίας Βαρβάρας, του αγίου Σάββα και του αγίου Νικολάου, οι τρεις συνεχόμενες γιορτές την πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου, στις 4, 5 και 6 του μήνα, λέγονται Νικολοβάρβαρα. Είναι οι μέρες που χειμώνας αρχίζει να γίνεται βαρύς. «Απ’ τα Νικολοβάρβαρα αρχίζει ο χειμώνας» κατά την παροιμία.

Τα γενέθλια της μάνας μου πέφτανε της αγίας Βαρβάρας. Τα γιορτάζαμε με σπιτικούς λουκουμάδες.
Η αγία Βαρβάρα είναι η προστάτιδα του πυροβολικού, οι λουκουμάδες πάλι είναι στρογγυλοί σαν τις μπάλες των κανονιών και παραδοσιακά οι λουκουμάδες είναι το γλυκό αυτής της γιορτής. Το 1829, στον πρώτο εορτασμό της αγίας Βαρβάρας ως προστάτιδας του πυροβολικού, προσφέρθηκαν λουκουμάδες στους επισκέπτες του Τάγματος Πυροβολιστών. Την επόμενη χρονιά επαναλήφθηκε το ίδιο και από τότε καθιερώθηκε.
Οι λουκουμάδες που έφτιαχνε η μάνα μου έβγαιναν πλακέ σαν τηγανίτες.
Διαβάστε τη συνέχεια

Εμβαλάγια και γκροζέιγ

Η ΕΛΒΑ ήταν βιομηχανία αναψυκτικών στη Θεσσαλονίκη και είχε πρατήριο εργοστασίου στην Αθήνα. Το 1931 τα αναψυκτικά της πωλούνταν «εντός χαρτίνου εμβαλαγίου».
Όμως, τι ήταν το εμβαλάγιον;

αναψυκτικό Ακρόπολις 6-7-1938
1931

Διαβάστε τη συνέχεια

Ένα τετράδιο τιμωρίας που έγινε τετράδιο γλυκισμάτων και μία γλυκιά συνταγή

Ένα πρωινό πριν από μερικά χρόνια, στην κουζίνα της θείας Κροταλίας επικρατούσε μια χαρούμενη αναστάτωση. Πλησίαζε κάποια μεγάλη γιορτή και θα γινόταν οικογενειακό τραπέζι. Είχε αποφασίσει να φτιάξει το υπέροχο γλυκό με σιρόπι, που έφτιαχνε η μάνα της. Για να μην κάνει κανένα λάθος, συμβουλεύτηκε την αυθεντική συνταγή.
Παρουσίασε ένα μικρό τετράδιο, ταλαιπωρημένο από τη χρήση, γραμμένο με πένα, πριν από πολλές δεκαετίες.
Το τετράδιο αυτό έχει για μένα συναισθηματική αξία, μια και είναι γραμμένο από το χέρι της γιαγιάς μου. Όμως, το εκτίμησα και ως ενδιαφέρον εύρημα. Είναι ένα οικογενειακό κειμήλιο από αυτά που φυλάει κανείς για να μην πάθουν τίποτα και τα χρησιμοποιεί σπάνια, πάλι για να μην πάθουν τίποτα. Ταυτόχρονα είναι ένας μικρός τσελεμεντές με διατροφικές συνήθειες της μεσαίας τάξης άλλων εποχών. Οι συνταγές του δεν έχουν μόνο τερψιλαρύγγια αξία.

ce95cebecf8ecf86cf85cebbcebbcebf_ceb3cebbcf85cebaceb9ceacceb6cf89ceaeΟ αγαπημένος μου συγγραφέας είπε ότι η ιστορία γράφεται τόσο στα πεδία των μαχών όσο και στις μικρές αγγελίες των εφημερίδων.
«Γιατί όχι και σ’ ένα τετράδιο γλυκισμάτων;» σκέφτηκα.
Έτσι, αυτό το τετράδιο στάθηκε η αφορμή να φτιαχτεί το βιβλίο «Γλυκιά ζωή», ένα λεύκωμα μνήμης με φωτογραφίες και ιστορικές αναφορές, που αναπαριστά τη ζωή στο Σουφλί στις παραμονές του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2011 εκτός εμπορίου, σε αριθμημένα αντίτυπα και είναι εξαντλημένο.

Ας δούμε το τετράδιο.

Τετράδιο τιμωρίας
Το εξώφυλλο του τετραδίου τιμωρίας που έγινε Τετράδιο Γλυκισμάτων.

Έχει και συνέχεια

Το εσκαλόπ, το γκρίζο και το μαύρο

ΦΙΞ_Εμπρός 20-03-1954 copy
1954

Φιξ_Εμπρός 17-5-1958 copy
1958

Λοιπόν, έχουμε και λέμε: κρέας, αυγά και τηγάνισμα με βούτυρο. Ύστερα ζαμπόν, τυρί, ράντισμα με βούτυρο, ψήσιμο όλα μαζί κι έτοιμα τα εσκαλόπ. Γαρνίρισμα με πουρέ (που σημαίνει πατάτα, γάλα, βούτυρο) και σερβίρισμα με παγωμένη μπίρα.

Και ο αρχιμάγειρος Παπίδας πιστεύει ότι επειδή μ’ αυτό το φαγητό θα πιούμε μπίρα Φιξ που μας κάνει καλό, οι θερμίδες και η χοληστερίνη θα μείνουν εντός ορίων ελέγχου.
Παπίδα, σοβαρέψου! Δεν θα χωράμε να περάσουμε από τις πόρτες! Έχει και συνέχεια…

Ψάρια Ευρυδίκης

Ο εφοπλιστής Λασκαρίδης σπούδασε προπολεμικά στη Γερμανία υδροβιολογία, ιχθυολογία και εφαρμοσμένη αλιεία. Ο Παρασκευαΐδης είχε το πρώτο αλιευτικό σκάφος «Ευρυδίκη», το οποίο διέθετε και χώρους κατάψυξης. Όταν μετά τον Εμφύλιο ο Λασκαρίδης και ο Παρασκευαΐδης συνεργάστηκαν, μπήκαν στην ελληνική αγορά τα κατεψυγμένα ψάρια Ευρυδίκης, που –όπως λέει η διαφήμιση– καταψύχονταν πάνω στο πλοίο κι έτσι διατηρούσαν όλα τα προτερήματα των φρέσκων ψαριών.

Εντάξει τα ψάρια. Ο Ηλίας Τσιριμώκος, όμως, με τέτοιο παρελθόν, γιατί καταδέχτηκε το καλοκαίρι του 1965 να γίνει «πρωθυπουργός Ευρυδίκης» (σαν να λέμε Φρειδερίκης, της βασιλομήτορος ντε!) και να του κολλήσουν το παρατσούκλι «κατεψυγμένος» αυτό δεν χωνεύεται με τίποτα.

Ενδεχομένως όμως χωνεύεται η συνταγή της Χρύσας Παραδείση για κακαβιά Ευρυδίκης. Όσο για την άλλη συνταγή με τους κορμούς λυθρινιών… βλέπω πάστα αντζούγιας, αυγά, αλεύρια, γαλέτες και μπόλικο λάδι στο τηγάνι… νόστιμη θα είναι, αλλά αχώνευτη. Προτιμήστε μια συναγρίδα της Ευρυδίκης.

Συναγρίδα της Ευρυδίκης 4
Χτυποκάρδια στο θρανίο, 1963