Είδομεν το φως το ηλεκτρικόν

Πριν από την ίδρυση της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού, το 1950, η μερικώς ηλεκτροδοτούμενη Ελλάδα έπαιρνε ρεύμα από διάφορες εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Μερικώς ηλεκτροδοτούμενη παρέμεινε η Ελλάδα και μετά την ίδρυση της ΔΕΗ. Ας μην φανταστεί κανείς μόνον απομακρυσμένα ορεινά χωριά ή νησιά της άγονης γραμμής. Και στο λεκανοπέδιο της Αττικής υπήρχαν σπίτια χωρίς ηλεκτρικό. Αλλά και στις ηλεκτροδοτημένες περιοχές, η παροχή του ρεύματος δεν ήταν διαρκής και τα σπερματσέτα δεν έλειπαν από κανένα σπίτι.

Τα πράγματα έφτιαξαν από το 1970 και μετά, όταν δημιουργήθηκε το εθνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης και το ηλεκτρικό ρεύμα έγινε κοινωνικό αγαθό για όλους.

Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Η στάχτη και της γιαγιάς μου το μπουγαδοκόφινο

Στον τοίχο, πίσω από το μνημείο του Λυσικράτη, υπάρχει μία απροσδόκητη επιγραφή. Ας τη μεγαλώσουμε για να τη διαβάσουμε καθαρά.

Λοιπόν, το 1890 η στάχτη ήταν τόσο χρήσιμη, ώστε πουλιόταν χοντρικώς και λιανικώς, με εγγύηση για την ποιότητά της.
Τα παλιά νοικοκυριά χρησιμοποιούσαν στάχτη από φυσικό ξύλο στην κουζίνα, στο λουτρό, στο πλυσταριό, στον κήπο. Με στάχτη και νερό της βροχής φτιαχνόταν η αλισίβα ή σταχτόνερο, που εκτός των άλλων ήταν δυνατό καθαριστικό γενικής χρήσης και λευκαντικό των ασπρόρουχων. Οι νοικοκυρές που έφτιαχναν το δικό τους σαπούνι, χρησιμοποιούσαν αλισίβα για να φτιάξουν την ποτάσα, που ήταν απαραίτητο συστατικό του. Διαβάστε τη συνέχεια

Ο Έλατος ο ξακουστός

Ο Έλατος ήταν το πρώτο μαγαζί με δημοτική μουσική στην Αθήνα. Ναός της δημοτικής μουσικής όχι μόνον στην Αθήνα, αλλά σ’ ολόκληρη την Ελλάδα, κατά τον Πάνο Γεραμάνη. Φημισμένο κέντρο διασκέδασης, με ιστορία που ξεκίνησε το 1918 και κράτησε σχεδόν ενενήντα χρόνια.
Πρόσφερε φαγοπότι και παραδοσιακό γλέντι, σε μια εποχή που το δημοτικό τραγούδι δεν έβρισκε θέση στην πρωτεύουσα –ούτε στις ευρωπαϊκού τύπου διασκεδάσεις της αστικής τάξης ούτε στα στέκια της μαγκιάς ούτε στα μινόρε των συνοικισμών ούτε στης Πλάκας της ανηφοριές.
Οι πρώτοι που έμαθαν τον Έλατο ήταν οι εργάτες των μεταλλείων, που έπαιρναν το τρένο από τον σταθμό Λαυρίου. Όταν επέστρεφαν από το Λαύριο, σταματούσαν για μεζέ και κρασί μετά την κούραση της δουλειάς. Το ίδιο και οι εργάτες που γύριζαν από τον Πειραιά με τον σιδηρόδρομο Αθηνών-Πειραιώς. Ο Έλατος βρισκόταν σε κομβικό σημείο –στην πλατεία Λαυρίου, δυο βήματα από την Ομόνοια, οδός 3ης Σεπτεμβρίου αριθμός 16.
Τον αγάπησαν αμέσως οι επαρχιώτες, που είχαν έρθει στην πρωτεύουσα για να βρουν την τύχη τους. Λίγες ευκαιρίες είχαν ν’ ακούσουν τις αγαπημένες τους μουσικές· κυρίως στα γλέντια, που γίνονταν σε σπίτια με την ευκαιρία κάποιου αρραβώνα ή γάμου ή ονομαστικής γιορτής. Αν δεν υπήρχαν όργανα όλο και κάποιος βρισκόταν να φέρει ένα γραμμόφωνο και πλάκες με κλαρίνα.
Το ραδιοφωνικό πρόγραμμα είχε εκπομπές με δημοτική μουσική, αλλά κρατούσαν μόνον λίγα λεπτά. Εξάλλου το ραδιόφωνο ήταν μια ακριβή συσκευή και χρειάστηκε να περάσουν χρόνια μέχρι να γίνει προσιτή.

Γρήγορα η φήμη του υπόγειου μαγαζιού έφτασε εκεί όπου η ξενιτιά και η απόσταση έκαναν τη νοσταλγία δυνατότερη –στους Έλληνες της διασποράς.

Διαβάστε τη συνέχεια

Το σπίτι με τον πυργίσκο στη λεωφόρο Ηρακλείου

Ανεβαίνοντας τη γέφυρα της λεωφόρου Ηρακλείου με κατεύθυνση προς Αθήνα, πριν φτάσουμε στο Δεύτερο Νεκροταφείο, αριστερά ήταν ένα μακρόστενο κτίριο με κεραμοσκεπές, μπαλκόνια και πυργίσκο και μ’ έντονα τα σημάδια της εγκατάλειψης. Δεν ήταν έρημο. Κάποιος ζούσε εκεί. Τα βράδια το ακριανό παράθυρο του δεύτερου ορόφου φωτιζόταν από αμυδρό φως.
Το κτίριο λεγόταν βίλα Ακριβή και το είχε χτίσει ο Ιωάννης Ριζόπουλος, που έδωσε το όνομά του στη γύρω περιοχή. Ο Ριζόπουλος ήρθε στην Αθήνα από την Καρύταινα το 1902, δούλεψε σκληρά για μία εικοσαετία, έκανε περιουσία και κατόπιν έναν πλούσιο γάμο. Για ν’ αξιοποιήσει τα χρήματά του, αγόρασε την περιοχή, τη χώρισε σε οικόπεδα και τα πούλησε με ευκολίες πληρωμής και σημαντικό κέρδος. Έτσι φτιάχτηκε η Ριζούπολη.

Η φωτογραφία είναι από το Radio Aetos

Το 1924 ο Ριζόπουλος έχτισε τη βίλα Ακριβή για οικογενειακή κατοικία. Ο οκταγωνικός πυργίσκος δέσποζε. Δεν γνωρίζουμε αν όλο το στενόμακρο κτίριο χρησίμευε για ιδιωτική κατοικία. Οπωσδήποτε στο ισόγειο υπήρχαν καταστήματα. Μπροστά από το σπίτι περνούσε το θηρίο, μια που ήταν χτισμένο δίπλα στις γραμμές του τρένου.
Με το σεισμό του 1999 χαρακτηρίστηκε ακατάλληλο, εντούτοις δεν είχε εντελώς εγκαταλειφθεί. Το 2001 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων, αλλά η τελική απόφαση του υπουργείου πολιτισμού ήταν αντίθετη. Στις αρχές Νοεμβρίου 2002 η βίλα Ακριβή έγινε μπάζα.

Διαγώνια απέναντι είναι τα απομεινάρια της δισκογραφικής εταιρείας Columbia.

Ατλαντίς

%ce%b1%cf%84%ce%bb%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%cf%82_%ce%b6%ce%ae%ce%bb%ce%b5%ce%b9%ce%b1-1963_2
1963

Το ιστορικό βιβλιοπωλείο «Ατλαντίς» των αδελφών Πεχλιβανίδη, Κοραή 8, ήταν αγαπητό σε μεγάλους και μικρούς. Από τις εκδόσεις Πεχλιβανίδη είχαν κυκλοφορήσει εξαιρετικά βιβλία και βέβαια τα Κλασικά Εικονογραφημένα και αγαπημένα.
Το κτίριο που αντανακλάται στην τζαμαρία της Ατλαντίδας είναι η Εθνική Βιβλιοθήκη.

Μπατιρόσπορος

Μπατιρόσπορος.jpg

Ραντεβουδάκι στο πάρκο. Εκείνος της αγοράζει σπόρια σε χάρτινο χωνάκι. Ύστερα παγκάκι και τσακ, τσακ, φτου. Μπατιριλίκι!
Τελικά ποιος είναι ο μπατιρόσπορος; Ο πασατέμπος ή ο λιόσπορος;

%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%b9%cf%81%cf%8c%cf%83%cf%80%ce%bf%cf%81%ce%bf%cf%82-2
Η Τίνα Γαϊτάνου και ο Βαγγέλης Πλοιός σε σκηνές από την ταινία Το κορίτσι της αμαρτίας , 1958.

Λάσπες και ξελασπώματα

 

17122011271

Ένα ανώνυμο σπίτι που γλίτωσε την κατεδάφιση κάπου στην οδό Φυλής. Όπως τα περισσότερα άδεια σπίτια έχει χάσει κι αυτό τα μεταλλικά στοιχεία της εξώπορτας. Υπάρχει όμως ένα μεταλλικό στοιχείο που γλίτωσε, γιατί είναι τσιμεντωμένο στο πεζοδρόμιο. Φαίνεται στην κάτω δεξιά γωνία της φωτογραφίας. Απ’ όσο ξέρω είναι κι αυτό ανώνυμο.
Ξελασπωτήρι; Λασποκαθαριστήρι; Διαβάστε τη συνέχεια

Ματωμένα Χριστούγεννα

Μία ταινία με την Έλλη Λαμπέτη για την Κατοχή και την Αντίσταση. Δεν είναι πολύ γνωστή, αλλά είναι ένας μικρός θησαυρός.

vlcsnap-00031.jpg
Γυρίστηκε το 1951, εφτά χρόνια μετά την απελευθέρωση και αντανακλά περισσότερο από τις μεταγενέστερες –και ενδεχομένως τεχνικά πιο άρτιες ταινίες– την εικόνα των ανθρώπων και της καθημερινότητας. Οι μνήμες είναι νωπές και η ταλαιπωρία δεν έχει φύγει ολότελα από τα πρόσωπα.
Στην ταινία αποτυπώνεται η ερμηνεία σπουδαίων ηθοποιών που έκαναν κυρίως θέατρο και ελάχιστα κινηματογράφο. Τυχεροί όσοι τους απόλαυσαν στη σκηνή! Οι νεότεροι γνώρισαν τις ερμηνείες τους χάρη στο ραδιοφωνικό θέατρο και στο μικρό πέρασμά τους από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Οι περισσότεροι ηθοποιοί της ταινίας είναι θεατρικοί.

Ησυχία, το έργο αρχίζει!

Δείτε την ταινία φωτογραφία-φωτογραφία

Όλα του γάμου δύσκολα – η προίκα, οι χωροφύλακες, το αγαρλίκι

Έχω γιο κι έχω χαρά
που θα γίνω πεθερά,
έχω κόρη κι έχω πίκρα
που θα γνέθω μέρα νύχτα.

Αυτό το νανούρισμα αποκοίμισε πολλά κοριτσάκια. Οι ελληνικές οικογένειες δεν δέχονταν τη γέννηση της κόρης με την ίδια χαρά που καλωσόριζαν το αρσενικό παιδί. Ένας λόγος ήταν η προίκα που έπρεπε να της δώσουν, όταν θα ερχόταν η ώρα της να παντρευτεί. Διαβάστε τη συνέχεια

Η Σαπφώ, ο Μάνος και η Τρούμπα

1982 Πορνογραφία.jpg
Πορνογραφία, 1982.

Το 1982 η Σαπφώ Νοταρά συναντήθηκε με τον Μάνο Χατζιδάκι στην Πορνογραφία. Μουσικό θέαμα σε δύο πράξεις με τραγουδιστές, ηθοποιούς, χορωδούς, χορευτές και μικρή ορχήστρα. Ήταν το κύκνειο άσμα της. Η παράσταση δεν είχε επιτυχία. Ανέβηκε στις 17 Οκτωβρίου και κατέβηκε στις 8 Δεκεμβρίου.
Η Σαπφώ τραγούδησε στίχους του Σαρτρ που απέδωσε στα ελληνικά ο Αλέξης Σολομός και η ξεχωριστή φωνή της έκανε την οδό του Μπλαμαντό αξέχαστη.
Η Πορνογραφία δεν έχει να κάνει με την Τρούμπα, την κακόφημη συνοικία του Πειραιά. Έχει όμως να κάνει η Σαπφώ. Το πραγματικό της επώνυμο ήταν Χανδάνου. Η οδός Νοταρά, όπου βρισκόταν η Δραματική Σχολή του Πειραϊκού Συνδέσμου που φοιτούσε, της πρόσφερε το καλλιτεχνικό της επώνυμο.
Η Τρούμπα βρίσκεται μεταξύ των οδών Νοταρά, Φίλωνος, Σκουζέ και Δευτέρας Μεραρχίας. Καμπαρέ, μπαρ, χορεύτριες, στριπτίζ, τζόγος, ξενοδοχεία, οίκοι ανοχής, ιερόδουλες, τσατσάδες, αγαπητικοί, ρουφιάνοι, μαχαιρώματα συνέθεταν ένα σκηνικό που κατέγραψε ο ελληνικός κινηματογράφος.
Η «Αγνή του λιμανιού» σε σενάριο και σκηνοθεσία του Γιώργου Τζαβέλλα γυρίστηκε στην Τρούμπα το 1951. Τη μουσική έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις. Σε κάποια σκηνή της ταινίας εμφανίζεται ο συνθέτης καθισμένος στο πιάνο του καμπαρέ. Είναι η πρώτη και μοναδική κινηματογραφική του εμφάνιση.