Εγώ είμαι η νέα γυναίκα – το πρώτο ελληνικό φεμινιστικό τραγούδι

Ακόμα και όταν οι γυναίκες απόκτησαν πλήρες δικαίωμα ψήφου, στη δεκαετία του ’50, η χειραφετημένη γυναίκα ήταν μια… κοινωνική ανωμαλία. Πόσο μάλλον την εποχή που η εικοσάχρονη Μαρίκα Κοτοπούλη τραγούδησε τη «Νέα Γυναίκα», στην επιθεώρηση «Παναθήναια 1908», φορώντας κοντή φούστα, κολάρο, γραβάτα, σακάκι, ρεπούμπλικα και κρατώντας μαγκούρα.

Κοτοπούλη 1908
Πρώτη καθιστή από αριστερά είναι η Μαρίκα Κοτοπούλη. Η φωτογραφία είναι του 1908 και πιθανότατα παρουσιάζει τον θίασο της επιθεώρησης «Παναθήναια 1908».

Η «Νέα Γυναίκα» θεωρείται το πρώτο ελληνικό φεμινιστικό τραγούδι και γνώρισε διάφορες εκτελέσεις από σημαντικές πρωταγωνίστριες.

Άννα Καλουτά
Η Άννα Καλουτά σε σκηνή από την ταινία «Εκείνες που δεν πρέπει ν’ αγαπούν».

Απολαύστε το με τη φωνή της αστραφτερής Άννας Καλουτά. Στο πιάνο τη συνοδεύει ο Αντώνης Τσίχλας.

 

• Η φωτογραφία της Μαρίκας Κοτοπούλη με τον θίασο της επιθεώρησης «Παναθήναια 1908» και οι πληροφορίες για το νούμερο, είναι από τη σελίδα του fb Μαρίκα Κοτοπούλη – Marika Kotopouli [1887-1954]. ΕΔΩ μπορείτε να δείτε την ανάρτηση και περισσότερες πληροφορίες.
Advertisements

Η αξέχαστη Μαρίκα Νίνου

Φέτος συμπληρώνονται 62 χρόνια από τη νύχτα 22 προς 23 Φλεβάρη που σίγησε για πάντα η μοναδική φωνή της Μαρίκας Νίνου. Έφυγε νεότατη, μόλις 35 χρόνων. Τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό της, ο Ηλίας Πετρόπουλος έγραψε το παρακάτω κείμενο για να τιμήσει την αλησμόνητη τραγουδίστρια. Το αναδημοσιεύουμε στη μνήμη της.


Ακριβώς πριν τριάντα χρόνια ξεψύχησε η Μαρίκα Νίνου, μια από τις μεγαλύτερες φωνές που γέννησε η χώρα μας. Η θλιβερή επέτειος πέρασε, απ’ όσο ξέρω, απαρατήρητη. Γράφω αυτό το σημείωμα για να τιμήσω, από μακριά, την αλησμόνητη τραγουδίστρια που εξακολουθεί να μας δίνει κουράγιο.

Μαρίκα Νίνου

Και πρώτα-πρώτα, η Μαρίκα Νίνου δεν ήτο ελληνίδα. Η Μαρίκα Νίνου είχε αρμένικη καταγωγή. Οι γονείς της, Γκιούλα (Τριανταφυλλιά) και Οβανές (Γιάννης), ήσανε αρμένηδες της Σμύρνης, που, ως εκ θαύματος, γλιτώσανε από τη μεγάλη σφαγή. Η Μαρίκα Νίνου γεννήθηκε το 1922, πάνω στο βαπόρι Ευαγγελία, που έφερνε την οικογένεια Αταμιάν στον Πειραιά. Οι Αταμιάν κατέληξαν στην Κοκινιά. Ο πατέρας της Μαρίκας Νίνου, που ήτανε χύτης, έψαξε για δουλειά. Η οικογένεια πέρασε πολύ δύσκολα χρόνια. Διαβάστε τη συνέχεια

Από τους βοσκούς που κατέβηκαν απ’ τα Βαρδούσια κι έγιναν βιομήχανοι στην Αθήνα ξεκινήσαμε, στη Μαρία την Πενταγιώτισσα καταλήξαμε

Μαρία Πενταγιώτισσα λεπτ

Στα Πατήσια, κοντά στον Άγιο Λουκά, λειτουργούσε ένα βουστάσιο, που προμήθευε τα νοικοκυριά με φρέσκο γάλα, ανάδινε όμως και ανυπόφορες μυρωδιές. Ο Φιλίππου, που είχε το βουστάσιο, άνοιξε στο Λυσσιατρείο –τρεις στάσεις πιο κάτω– ένα γαλατάδικο, που απόχτησε τόσο μεγάλη φήμη, ώστε είχε πελάτες από διάφορες περιοχές της Αθήνας.
Έτσι ξεκίνησε η γαλακτοβιομηχανία ΦΑΓΕ: από έναν πρόγονο που ήταν βοσκός στα Βαρδούσια κι έστησε βουστάσιο και γαλατάδικο στην πρωτεύουσα.
Συμπτωματικά από τα Βαρδούσια κατέβηκε στην Αθήνα κι ένας άλλος βοσκός, ο Δασκαλόπουλος. Αυτός άνοιξε γαλατάδικο στα Εξάρχεια. Ήταν παππούς των Δασκαλόπουλων, που δημιούργησαν τη γαλακτοβιομηχανία ΔΕΛΤΑ (νυν Vivartia).
Το χωριό του Δασκαλόπουλου, η Γρανίτσα (σήμερα λέγεται Διακόπι), ήταν κοντά στους Πενταγιούς, το χωριό της Μαρίας της Πενταγιώτισσας, που στην ποδιά της σφάζονταν παλικάρια και που το επώνυμό της ήταν Δασκαλοπούλου. Διαβάστε τη συνέχεια

Στου Τζίμη του Χοντρού

Η φήμη της ταβέρνας του Τζίμη του Χοντρού έφτασε σ’ εκείνους που δεν την πρόλαβαν από τον δίσκο κυκλοφορίας 1977 «Η Μαρίκα Νίνου στου Τζίμη του Χοντρού», με τραγούδια που ηχογραφήθηκαν ερασιτεχνικά από κάποιον άγνωστο πελάτη μεταξύ 1951 και 1955. Η ταβέρνα βρισκόταν στην Αχαρνών 77, στο ύψος του ΟΤΕ της πλατείας Βικτωρίας, και από κει παρέλασαν μεγάλα ονόματα του λαϊκού τραγουδιού.

Μαρίκα Νίνου και Βασίλης Τσιτσάνης, που εμφανίζονταν εκεί όταν έγινε η ηχογράφηση, Σωτηρία Μπέλλου, Σεβάς Χανούμ, Απόστολος Χατζηχρήστος, Γιώργος Μητσάκης, Στέλλα Χασκίλ, Πόλυ Πάνου, Ευαγγελία Μαργαρώνη, Πάνος Γαβαλάς, Ρία Κούρτη, Σταύρος Τζουανάκος, Ρένα Ντάλια, Μπέμπα Μπλανς, Χρηστάκης, Δημήτρης Ευσταθίου, Πάνος Μιχαλόπουλος… είναι ελάχιστοι από τους καλλιτέχνες του λαϊκού τραγουδιού που εμφανίστηκαν στου Τζίμη του Χοντρού. Διαβάστε τη συνέχεια

Τα τέσσερα σκαλοπάτια

Τέσσερα σκαλοπάτια-αφίσα λεπτ

Είναι μια ταινία με πυκνό σενάριο, χωρίς μελοδραματισμούς, με έξυπνα ευρήματα, που βλέπεται ευχάριστα κι έχει ευτυχισμένο τέλος.
Η ταινία συγκεντρώνει τρεις πρωτιές: ήρθε πρώτη από τις 13 ταινίες που προβλήθηκαν τη σεζόν 1951-1952· για πρώτη φορά σε ελληνική ταινία μεταμφιέζεται γυναίκα σε άντρα και είναι η πρώτη κινηματογραφική εμφάνιση της Σμάρως Στεφανίδου.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Πρωτοπαίχτηκε στις 16 Ιανουαρίου 1951. Εμφανίζονται γνωστοί ηθοποιοί, όπως ο Νίκος Χατζίσκος, ο Μίμης Φωτόπουλος, ο Ντίνος Ηλιόπουλος, η Γεωργία Βασιλειάδου, και κάποιοι σημαντικοί, αλλά άγνωστοι σήμερα ηθοποιοί, που έπαιξαν κυρίως στο θέατρο και ελάχιστα στον κινηματογράφο.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Η Ρένα Δόξα, μια όμορφη κοπέλα με πολλά χαρίσματα, έχασε τους γονείς της όταν ήταν πολύ μικρή και από τότε ζει με την οικογένεια του θείου της, σε μια έπαυλη στην εξοχή. Παρ’ όλο που η μητέρα της Ρένας άφησε την περιουσία της για την ανατροφή της κόρης της, της συμπεριφέρονται σαν να είναι φτωχή συγγενής και της έχουν δώσει ρόλο οικιακής βοηθού. Ο θείος της Θωμάς Ασπροκότσυφας είναι τύπος αρχοντοχωριάτη, η γυναίκα του, η Λουκία (Σμάρω Στεφανίδου), παριστάνει τη μεγάλη κυρία και η κόρη τους, η Αφροδίτη (Άννα Κυριακού), είναι όμορφη και κακομαθημένη.
Διαβάστε τη συνέχεια

Ταξίδι με παλιό λεωφορείο, από κείνο με τη σκάλα και τον μουσαμά στη σχάρα

Σε κάποιο πρακτορείο υπεραστικών λεωφορείων, παλιά. Ο κόσμος που θα ταξιδέψει μαζεύεται κοντά στο λεωφορείο, για να παραδώσει τις αποσκευές. Βαλίτσες μονόχρωμες και καρό, βαλιτσάκια δερμάτινα, καλάθια με πεσκέσια που το άνοιγμα κλείνει με πανί ραμμένο με σακοράφα, καλαθούνες, μπόγοι, κούτες, σακιά, νταμιτζάνες, ντενεκέδες… τα είδη ταξιδιού της εποχής. Κάποιος έχει ανέβει τη σκάλα και περιμένει στον ουρανό του λεωφορείου και κάποιος άλλος παίρνει τα πράγματα που του δίνουν οι επιβάτες και αρχίζει το φόρτωμα. Ο ένας δίνει, ο άλλος παίρνει και συνεννοούνται με φωνές. Αυτός στην οροφή φορτώνει, ταχτοποιεί και δένει τις αποσκευές στη σχάρα. Όταν τελειώσει, ρίχνει από πάνω έναν μουσαμά για προστασία και κατεβαίνει.
Οι ταξιδιώτες επιβιβάζονται, η μηχανή μουγκρίζει, κάποιοι σταυροκοπιούνται και το ταξίδι ξεκινάει. Το παλιό υπεραστικό λεωφορείο δεν έχει καμία σχέση με τα σύγχρονα. Διαβάστε τη συνέχεια

Με το τραπέζι στα δόντια

Παραμονή Πρωτοχρονιάς 2018
Τι ρεβεγιόν και λούσα κάθεσαι και λες; Να ’τανε, λέει, να κατεβαίναμε στην Αχαρνών, στου Τζίμη του χοντρού, να ’τανε ο βλάχος με το μπουζούκι, να το κελάηδαγε η Μαρίκα (όλα εξόν από το «Τι σήμερα, τι αύριο, τι τώρα», μη μας κάνει την καρδιά αλοή, χρονιάρα μέρα), να σηκωνότανε ο μάγκας να χορέψει, να σήκωνε και το τραπέζι με τα δόντια και να ’φερνε τις βόλτες του. Να ’τανε κι η Γιωργία από μια μεριά και να του βαράγαμε ομού τα παλαμάκια.
Τότενες να σε φιλήσω, αδρεφέ μου, εγκαρδίως και να σου ευχηθώ «Ευτυχές το νέον έτος!»

Πιάσαμε την καλή_Γεωργία Βασιλειάδου.jpg

Νυχτερινή περιπέτεια

Το Σάββατο ανακάλυψα μία παλιά ελληνική ταινία του 1954, τη «Νυχτερινή περιπέτεια». Λέω «ανακάλυψα» γιατί δεν την είχα δει ποτέ, αλλά ούτε και τη γνώριζα. Παίζουν παλιοί, γνωστοί και αγαπημένοι ηθοποιοί (Βασίλης Διαμαντόπουλος, Μαρία Αλκαίου, Ντίνος Ηλιόπουλος, Νίκος Τζόγιας), αλλά και ηθοποιοί της θεατρικής σκηνής και του ραδιοφωνικού θεάτρου που έχουν παίξει σε ελάχιστες ταινίες, όπως ο καταπληκτικός Μιχάλης Καλογιάννης και ο Γιάννης Αποστολίδης. Ανάμεσα σ’ αυτά τα μεγάλα και σπουδαία ονόματα ήταν και το όνομα της Νταίζης Μαυράκη, της σταρ Ελλάς των πρώτων μεταπολεμικών καλλιστείων, και μάλιστα σε πρωταγωνιστικό ρόλο.


Συμπτώσεις. Την επόμενη μέρα διάβασα ότι το πρωί του Σαββάτου έγινε η κηδεία της Νταίζης Μαυράκη, που πέθανε την Πέμπτη 20 Νοεμβρίου, πλήρης ημερών.


Νυχτερινή περιπέτεια-τίτλοι 6Η μουσική της ταινίας είναι του Μάνου Χατζιδάκι. Η ηχογράφηση έγινε ειδικά για την ταινία και στα δύο πιάνα έπαιζαν ο συνθέτης και ο Αργύρης Κουνάδης. Η έκπληξη ήταν ότι το σενάριο και τη σκηνοθεσία υπέγραψε ο Άγγελος Τερζάκης. Είχε παρακολουθήσει μαθήματα κινηματογράφου στην Ιταλία και η «Νυχτερινή περιπέτεια» ήταν η πρώτη και μοναδική του ταινία.

Διαβάστε τη συνέχεια

Ραδιόφωνα αγορασμένα και δηλωμένα

Telefunken ραδιόφωνο 5-1-1940
1940

Μιλήσαμε τις προάλλες για την Τελεφούνκεν και τον Ρολφ Μέρκελ, τον κατάσκοπο, δήθεν διευθυντή του ελληνικού παραρτήματος. Ας μείνουμε για λίγο ακόμα στο προπολεμικό ραδιοφωνικό κλίμα.
Όταν η κοπέλα της διαφήμισης λέει «Ένα Τελεφούνκεν» εννοεί ένα ραδιόφωνο αυτής της μάρκας. Το δώρο ήταν πράγματι ανέλπιστο, γιατί το ραδιόφωνο ήταν ακριβό και απλησίαστο για τους περισσότερους Έλληνες.
Κρίνοντας από τις διαφημίσεις των εφημερίδων, προπολεμικά κυκλοφορούσαν αρκετές μάρκες ραδιοφώνων, που έρχονταν από το εξωτερικό: Φίλιπς (η Φίλιπς ήταν η μόνη ξένη εταιρεία που γραφόταν και με ελληνικούς χαρακτήρες), RCA, Emerson, Pilot, His master’s voice, Lorenz. Διαβάστε τη συνέχεια

Οι οργισμένοι λόφοι και η γυμνόστηθη Μαρίτα

Το 1958 γυρίστηκε στην Ελλάδα η ταινία The Angry Hills (Οργισμένοι Λόφοι) με πρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Μίτσαμ. Η Μαρίτα Κωνσταντίνου έκανε μια σύντομη εμφάνιση στον ρόλο της Κλεοπάτρας. Τραγουδούσε και χόρευε γυμνόστηθη σκορπώντας απανωτά εγκεφαλικά.

Στιγμιότυπο οθόνης (1195)
Μαρίτα Κωνσταντίνου και Ρόμπερτ Μίτσαμ

Διαβάστε τη συνέχεια