Τα κουζουλά παπούτσια του καθηγητή

Ο Λέων Αντύπας (Δήμος Σταρένιος), σεβάσμιος και πάμφτωχος καθηγητής, πηγαίνει στον τσαγκάρη της γειτονιάς (Γιώργος Παπαζήσης) και του δίνει για επισκευή ένα ζευγάρι παπούτσια, καταταλαιπωρημένα και γεμάτα τρύπες. Ο καθηγητής μιλάει ντροπαλά και στην καθαρεύουσα και ο τσαγκάρης με κρητική προφορά. Η απολαυστική σκηνή είναι από την ταινία Ο Στρατής παραστράτησε, παραγωγή 1969.

— Τι κουζουλά παπούτσια είν’ αυτά, μωρέ δάσκαλε; Αυτά δεν είναι παπούτσια. Αυτά είν’ ένα μάτσο τρούπες δεμένες με πετσί.
— Βάλε τους, αγαπητέ μου, σόλες και τακούνια.
— Κι από πάνω, μωρέ, τι να τους βάλω; Σαντιγί;
— Εμβάλωσέ τα. Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Ο Άγιος Παντελεήμονας της Αχαρνών

Μεταξύ των σημερινών οδών Πιπίνου και Αγορακρίτου, πλάι στην οδό Αχαρνών, βρισκόταν ένα παλιό εκκλησάκι του Αγίου Παντελεήμονα. Όπως και άλλα εκκλησάκια της περιοχής, μαρτυράει και αυτό ότι εκεί κάποτε υπήρξε μια μεγάλη ιδιοκτησία, με σπίτι, υποστατικά και περιβόλι.

Άγιος Παντελεήμονας β 19ος τέλη.jpg
Ο Άγιος Παντελεήμονας στα τέλη του 19ου αιώνα. Χάρτης του Γιόχαν Άουγκουστ Κάουπερτ, από το Athens Open Museum.

Κοντά σ’ αυτό το εκκλησάκι, στις 12 Σεπτεμβρίου 1910 θεμελιώθηκε ο καινούργιος ναός του αγίου Παντελεήμονα, αυτός που σήμερα είναι ο μεγαλύτερος ναός της Ελλάδας και από τους μεγαλύτερους των Βαλκανίων. Η ανέγερση άρχισε δεκατρία χρόνια αργότερα, σε σχέδια του Ιωάννη Παπαδάκη. Διαβάστε τη συνέχεια

Είδομεν το φως το ηλεκτρικόν

Πριν από την ίδρυση της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού, το 1950, η μερικώς ηλεκτροδοτούμενη Ελλάδα έπαιρνε ρεύμα από διάφορες εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Μερικώς ηλεκτροδοτούμενη παρέμεινε η Ελλάδα και μετά την ίδρυση της ΔΕΗ. Ας μην φανταστεί κανείς μόνον απομακρυσμένα ορεινά χωριά ή νησιά της άγονης γραμμής. Και στο λεκανοπέδιο της Αττικής υπήρχαν σπίτια χωρίς ηλεκτρικό. Αλλά και στις ηλεκτροδοτημένες περιοχές, η παροχή του ρεύματος δεν ήταν διαρκής και τα σπερματσέτα δεν έλειπαν από κανένα σπίτι.

Τα πράγματα έφτιαξαν από το 1970 και μετά, όταν δημιουργήθηκε το εθνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης και το ηλεκτρικό ρεύμα έγινε κοινωνικό αγαθό για όλους.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η στάχτη και της γιαγιάς μου το μπουγαδοκόφινο

Στον τοίχο, πίσω από το μνημείο του Λυσικράτη, υπάρχει μία απροσδόκητη επιγραφή. Ας τη μεγαλώσουμε για να τη διαβάσουμε καθαρά.

Λοιπόν, το 1890 η στάχτη ήταν τόσο χρήσιμη, ώστε πουλιόταν χοντρικώς και λιανικώς, με εγγύηση για την ποιότητά της.
Τα παλιά νοικοκυριά χρησιμοποιούσαν στάχτη από φυσικό ξύλο στην κουζίνα, στο λουτρό, στο πλυσταριό, στον κήπο. Με στάχτη και νερό της βροχής φτιαχνόταν η αλισίβα ή σταχτόνερο, που εκτός των άλλων ήταν δυνατό καθαριστικό γενικής χρήσης και λευκαντικό των ασπρόρουχων. Οι νοικοκυρές που έφτιαχναν το δικό τους σαπούνι, χρησιμοποιούσαν αλισίβα για να φτιάξουν την ποτάσα, που ήταν απαραίτητο συστατικό του. Διαβάστε τη συνέχεια

Ο Έλατος ο ξακουστός

Ο Έλατος ήταν το πρώτο μαγαζί με δημοτική μουσική στην Αθήνα. Ναός της δημοτικής μουσικής όχι μόνον στην Αθήνα, αλλά σ’ ολόκληρη την Ελλάδα, κατά τον Πάνο Γεραμάνη. Φημισμένο κέντρο διασκέδασης, με ιστορία που ξεκίνησε το 1918 και κράτησε σχεδόν ενενήντα χρόνια.
Πρόσφερε φαγοπότι και παραδοσιακό γλέντι, σε μια εποχή που το δημοτικό τραγούδι δεν έβρισκε θέση στην πρωτεύουσα –ούτε στις ευρωπαϊκού τύπου διασκεδάσεις της αστικής τάξης ούτε στα στέκια της μαγκιάς ούτε στα μινόρε των συνοικισμών ούτε στης Πλάκας της ανηφοριές.
Οι πρώτοι που έμαθαν τον Έλατο ήταν οι εργάτες των μεταλλείων, που έπαιρναν το τρένο από τον σταθμό Λαυρίου. Όταν επέστρεφαν από το Λαύριο, σταματούσαν για μεζέ και κρασί μετά την κούραση της δουλειάς. Το ίδιο και οι εργάτες που γύριζαν από τον Πειραιά με τον σιδηρόδρομο Αθηνών-Πειραιώς. Ο Έλατος βρισκόταν σε κομβικό σημείο –στην πλατεία Λαυρίου, δυο βήματα από την Ομόνοια, οδός 3ης Σεπτεμβρίου αριθμός 16.
Τον αγάπησαν αμέσως οι επαρχιώτες, που είχαν έρθει στην πρωτεύουσα για να βρουν την τύχη τους. Λίγες ευκαιρίες είχαν ν’ ακούσουν τις αγαπημένες τους μουσικές· κυρίως στα γλέντια, που γίνονταν σε σπίτια με την ευκαιρία κάποιου αρραβώνα ή γάμου ή ονομαστικής γιορτής. Αν δεν υπήρχαν όργανα όλο και κάποιος βρισκόταν να φέρει ένα γραμμόφωνο και πλάκες με κλαρίνα.
Το ραδιοφωνικό πρόγραμμα είχε εκπομπές με δημοτική μουσική, αλλά κρατούσαν μόνον λίγα λεπτά. Εξάλλου το ραδιόφωνο ήταν μια ακριβή συσκευή και χρειάστηκε να περάσουν χρόνια μέχρι να γίνει προσιτή.

Γρήγορα η φήμη του υπόγειου μαγαζιού έφτασε εκεί όπου η ξενιτιά και η απόσταση έκαναν τη νοσταλγία δυνατότερη –στους Έλληνες της διασποράς.

Διαβάστε τη συνέχεια

Το σπίτι με τον πυργίσκο στη λεωφόρο Ηρακλείου

Ανεβαίνοντας τη γέφυρα της λεωφόρου Ηρακλείου με κατεύθυνση προς Αθήνα, πριν φτάσουμε στο Δεύτερο Νεκροταφείο, αριστερά ήταν ένα μακρόστενο κτίριο με κεραμοσκεπές, μπαλκόνια και πυργίσκο και μ’ έντονα τα σημάδια της εγκατάλειψης. Δεν ήταν έρημο. Κάποιος ζούσε εκεί. Τα βράδια το ακριανό παράθυρο του δεύτερου ορόφου φωτιζόταν από αμυδρό φως.
Το κτίριο λεγόταν βίλα Ακριβή και το είχε χτίσει ο Ιωάννης Ριζόπουλος, που έδωσε το όνομά του στη γύρω περιοχή. Ο Ριζόπουλος ήρθε στην Αθήνα από την Καρύταινα το 1902, δούλεψε σκληρά για μία εικοσαετία, έκανε περιουσία και κατόπιν έναν πλούσιο γάμο. Για ν’ αξιοποιήσει τα χρήματά του, αγόρασε την περιοχή, τη χώρισε σε οικόπεδα και τα πούλησε με ευκολίες πληρωμής και σημαντικό κέρδος. Έτσι φτιάχτηκε η Ριζούπολη.

Η φωτογραφία είναι από το Radio Aetos

Το 1924 ο Ριζόπουλος έχτισε τη βίλα Ακριβή για οικογενειακή κατοικία. Ο οκταγωνικός πυργίσκος δέσποζε. Δεν γνωρίζουμε αν όλο το στενόμακρο κτίριο χρησίμευε για ιδιωτική κατοικία. Οπωσδήποτε στο ισόγειο υπήρχαν καταστήματα. Μπροστά από το σπίτι περνούσε το θηρίο, μια που ήταν χτισμένο δίπλα στις γραμμές του τρένου.
Με το σεισμό του 1999 χαρακτηρίστηκε ακατάλληλο, εντούτοις δεν είχε εντελώς εγκαταλειφθεί. Το 2001 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων, αλλά η τελική απόφαση του υπουργείου πολιτισμού ήταν αντίθετη. Στις αρχές Νοεμβρίου 2002 η βίλα Ακριβή έγινε μπάζα.

Διαγώνια απέναντι είναι τα απομεινάρια της δισκογραφικής εταιρείας Columbia.

Ατλαντίς

%ce%b1%cf%84%ce%bb%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%cf%82_%ce%b6%ce%ae%ce%bb%ce%b5%ce%b9%ce%b1-1963_2
1963

Το ιστορικό βιβλιοπωλείο «Ατλαντίς» των αδελφών Πεχλιβανίδη, Κοραή 8, ήταν αγαπητό σε μεγάλους και μικρούς. Από τις εκδόσεις Πεχλιβανίδη είχαν κυκλοφορήσει εξαιρετικά βιβλία και βέβαια τα Κλασικά Εικονογραφημένα και αγαπημένα.
Το κτίριο που αντανακλάται στην τζαμαρία της Ατλαντίδας είναι η Εθνική Βιβλιοθήκη.

Μπατιρόσπορος

Μπατιρόσπορος.jpg

Ραντεβουδάκι στο πάρκο. Εκείνος της αγοράζει σπόρια σε χάρτινο χωνάκι. Ύστερα παγκάκι και τσακ, τσακ, φτου. Μπατιριλίκι!
Τελικά ποιος είναι ο μπατιρόσπορος; Ο πασατέμπος ή ο λιόσπορος;

%ce%bc%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%b9%cf%81%cf%8c%cf%83%cf%80%ce%bf%cf%81%ce%bf%cf%82-2
Η Τίνα Γαϊτάνου και ο Βαγγέλης Πλοιός σε σκηνές από την ταινία Το κορίτσι της αμαρτίας , 1958.

Λάσπες και ξελασπώματα

 

17122011271

Ένα ανώνυμο σπίτι που γλίτωσε την κατεδάφιση κάπου στην οδό Φυλής. Όπως τα περισσότερα άδεια σπίτια έχει χάσει κι αυτό τα μεταλλικά στοιχεία της εξώπορτας. Υπάρχει όμως ένα μεταλλικό στοιχείο που γλίτωσε, γιατί είναι τσιμεντωμένο στο πεζοδρόμιο. Φαίνεται στην κάτω δεξιά γωνία της φωτογραφίας. Απ’ όσο ξέρω είναι κι αυτό ανώνυμο.
Ξελασπωτήρι; Λασποκαθαριστήρι; Διαβάστε τη συνέχεια

Ματωμένα Χριστούγεννα

Μία ταινία με την Έλλη Λαμπέτη για την Κατοχή και την Αντίσταση. Δεν είναι πολύ γνωστή, αλλά είναι ένας μικρός θησαυρός.

vlcsnap-00031.jpg
Γυρίστηκε το 1951, εφτά χρόνια μετά την απελευθέρωση και αντανακλά περισσότερο από τις μεταγενέστερες –και ενδεχομένως τεχνικά πιο άρτιες ταινίες– την εικόνα των ανθρώπων και της καθημερινότητας. Οι μνήμες είναι νωπές και η ταλαιπωρία δεν έχει φύγει ολότελα από τα πρόσωπα.
Στην ταινία αποτυπώνεται η ερμηνεία σπουδαίων ηθοποιών που έκαναν κυρίως θέατρο και ελάχιστα κινηματογράφο. Τυχεροί όσοι τους απόλαυσαν στη σκηνή! Οι νεότεροι γνώρισαν τις ερμηνείες τους χάρη στο ραδιοφωνικό θέατρο και στο μικρό πέρασμά τους από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Οι περισσότεροι ηθοποιοί της ταινίας είναι θεατρικοί.

Ησυχία, το έργο αρχίζει!

Δείτε την ταινία φωτογραφία-φωτογραφία