Με εφτά χρόνια διαφορά

21-4-1967 τανκς στην Πανεπιστημίου

21 Απριλίου 1967. Έχει μπει σ’ εφαρμογή το σχέδιο Προμηθεύς, που πρόβλεπε την ανάληψη της εξουσίας από τον στρατό σε περίπτωση κομμουνιστικής εξέγερσης. Τα τανκς κατεβαίνουν την Πανεπιστημίου και κατευθύνονται στην πλατεία Ομόνοιας. Θα περάσουν εφτά σκοτεινά χρόνια.

23 προς 24 Ιουλίου 1974

23 Ιουλίου 1974. Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη από το ίδιο σημείο απ’ όπου πέρασαν τα τανκς. Ο φωτογράφος στέκεται στην πλατεία Ομόνοιας και φωτογραφίζει προς την Πανεπιστημίου. Οι Αθηναίοι έχουν ξεχυθεί στους δρόμους και πανηγυρίζουν το τέλος της χούντας.

Advertisements

Η Θέμις ψάχνει στέγη – το μέγαρο και τα μεγαλόπνοα σχέδια, η μετακόμιση, η ταλαιπωρία και η επιστροφή

Στις αρχές της δεκαετίας του ’30, ήρθε στην επιφάνεια το ζήτημα της στέγασης των δικαστηρίων. Το κτίριο του Πρωτοδικείου στις οδούς Σανταρόζα-Σταδίου-Αρσάκη, ταλαιπωρημένο από τη μεγάλη χρήση και εντελώς ασυντήρητο, είχε γίνει σαράβαλο.
Η κυβέρνηση Βενιζέλου αποφάσισε να χτίσει νέο δικαστικό μέγαρο. Λεφτά δεν είχε, αλλά αυτό δεν φάνηκε να μπαίνει εμπόδιο στο όραμά της. Αποφάσισε να κατεδαφίσει το κτίριο Βάιλερ, το παλιό Στρατιωτικό Νοσοκομείο στου Μακρυγιάννη, και να ανεγείρει εκεί το νέο δικαστικό μέγαρο· κι επειδή ο χώρος δεν θα έφτανε, θα γίνονταν απαλλοτριώσεις των γύρω οικοπέδων. Μόνον η δαπάνη των απαλλοτριώσεων έφτανε τα 15 εκατομμύρια.
Η απόφαση αυτή, που πάρθηκε χωρίς ιδιαίτερη μελέτη και σχεδιασμό και χωρίς οι αρμόδιοι να συμβουλευτούν ή έστω να λάβουν υπόψη τούς άμεσα ενδιαφερόμενους, τους δικηγόρους, θα δημιουργούσε, εκτός των άλλων, απίστευτες ανακατατάξεις, μια και όλα τα δικηγορικά γραφεία και οι διάφορες υπηρεσίες βρίσκονταν στο κέντρο της πόλης.
Επίσης καταδίκαζε σε κατεδάφιση δύο ιστορικά κτίρια: το κτίριο του Πρωτοδικείου, το οποίο στεγαζόταν στο κτίριο του παλιού Βασιλικού Τυπογραφείου-Λιθογραφείου, που χτίστηκε το 1835, και το συνομήλικό του κτίριο Βάιλερ, το παλιό Στρατιωτικό Νοσοκομείο και πρώτο νοσοκομείο της Αθήνας, που σήμερα στεγάζει το Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως.
Το έχουμε ξαναπεί ότι οι νεοέλληνες απαξιώνουν την παλαιότητα στο όνομα αυτού που αποκαλούν εκσυγχρονισμό και πρόοδο, όπως οι μετεπαναστατικοί πρόγονοί μας την περιφρονούσαν μπροστά στην αρχαιοπληξία. Όσο για το συμφέρον, αυτό σπανίως περιφρονείται.

Στο νέο δικαστικό μέγαρο θα στεγάζονταν όλα τα δικαστήρια της πρωτεύουσας, Ειρηνοδικείο, Πρωτοδικείο, Εφετείο, Άρειος Πάγος. Θα μεταφερόταν επίσης το Υποθηκοφυλάκιο, θα στεγαζόταν το τμήμα Μεταγωγών και θα φτιάχνονταν κρατητήρια και μικρές φυλακές, για να μη μεταφέρονται οι υπόδικοι σε κάθε διακοπή της δίκης τους πίσω στο σωφρονιστικό κατάστημα. Και όλα αυτά θα γίνονταν μέσα σε τέσσερα χρόνια!
Διαβάστε τη συνέχεια

Η Πανεπιστημίου αγνώριστη

Ένας φαρδύς και ήσυχος χωματόδρομος με σκιερά δέντρα στην καρδιά της Αθήνας. Τα μόνα οχήματα είναι το τραμ και το κάρο. Το κάρο και οι άνθρωποι που κοιτάζουν τον φωτογράφο, στέκονται μπροστά από το σημερινό θέατρο Βρετάνια. Το τραμ μόλις έχει προσπεράσει το Ιλίου Μέλαθρον και κατευθύνεται προς Ομόνοια.
Ο κάθετος δρόμος, που διακρίνεται πίσω από το κάρο, είναι η οδός Αγχέσμου. Το 1913 θα μετονομαστεί σε Βουκουρεστίου. Στο τετράγωνο Βουκουρεστίου, Πανεπιστημίου, Αμερικής και Σταδίου βρίσκονταν οι βασιλικοί στάβλοι του Όθωνα. Θα κατεδαφιστούν για ν’ αρχίσει να οικοδομείται, το 1929, το μέγαρο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού.

Τιτάνια

Τιτάνια.jpg

Το Τιτάνια βρισκόταν στον αριθμό 50 της οδού Πανεπιστημίου, δίπλα στο Ρεξ και το Σινεάκ. Την εκμετάλλευση είχε η Ελληνική Κινηματογραφική Ένωση. Ήταν χειμερινός κινηματογράφος 2.000 θέσεων με πλατεία και δύο εξώστες. Τα καθίσματα ήταν αναπαυτικά και ταπετσαρισμένα με βελούδο, όπως βελούδινη ήταν και η αυλαία του.

Εγκαινίασε τη λειτουργία του στις 17 Νοεμβρίου 1933 με το έργο Νινόν, της γερμανικής εταιρείας UFA, στο οποίο πρωταγωνιστούσε ο Ζαν Κιεπούρα.

Διαβάστε τη συνέχεια

Εξέλσιορ, Μπερνίτσας και Bravo

Πανεπιστημίου και Αιόλου γωνία.jpg

Το κτίριο στη γωνία της Πανεπιστημίου με την Πατησίων αριθμός 1, που αναπαλαιωμένο στεγάζει σήμερα την Εθνική Τράπεζα, ήταν το παλιό ξενοδοχείο Εξέλσιορ. Χτίστηκε στη θέση που βρισκόταν η έπαυλη Καυταντζόγλου, η οποία είχε χτιστεί σε τμήμα του οικοπέδου του Χάφτα. Από αυτόν τον Χάφτα πήραν το όνομά τους τα Χαφτεία. Ο δε Καυταντζόγλου είχε τουλάχιστον τρεις ιδιοκτησίες στην περιοχή: μία στη συμβολή Σταδίου με Αιόλου (το κτίριο του ξενοδοχείου Απόλλων),  μία στη γωνία Αγίου Κωνσταντίνου με πλατεία Ομονοίας και άλλη μία στη γωνία Πανεπιστημίου με Πατησίων.

Στο ισόγειο του παλιότερου κτίσματος στεγαζόταν το γαλακτοζαχαροπλαστείο του Μπερνίτσα και το καφενείο των Γερόντων. Ο Μπερνίτσας είχε δικό του βουστάσιο, έφτιαχνε εκλεκτά γλυκά και ήταν αυτός που γνώρισε στους Αθηναίους την κρέμα σαντιγί.
Στο καφενείο των Γερόντων μαζεύονταν διάφοροι συνταξιούχοι. Αργότερα μετανομάστηκε σε καφενείο των Εύ φρονούντων.
Καφενείον Ευ Φρονούντων
νύχτα μέρα συζητούντων
έγραψε ο Μπάμπης Άννινος το 1850.
Το καφενείο των Ευ Φρονούντων έκλεισε το 1886. Ο Μπερνίτσας έφυγε από κει στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν άρχισε να χτίζεται το ξενοδοχείο. Ο Μπερνίτσας επέστρεψε στην παλιά του θέση, όταν ολοκληρώθηκε το καινούργιο κτίριο, όπου στεγάστηκε το ξενοδοχείο Βικτώρια, που το 1929 μετονομάστηκε σε Εξέλσιορ.

Μπερνίτσας 1931
Η ΟΥΛΕΝ ταλαιπωρούσε συχνά τους Αθηναίους. Τον Ιανουάριο του 1931 έσπασε ένας αγωγός και μετέβαλε τα Χαφτεία σε λίμνη. Στη φωτογραφία το ζαχαροπλαστείο του Μπερνίτσα, στο ισόγειο του Εξέλσιορ.

 

Στο ισόγειο του Εξέλσιορ, Πατησίων 1, στεγάστηκαν διάφορα καταστήματα. Ανάμεσά τους και τα καφεκοπτεία Bravo (που επέμεναν να τον  λέμε ελληνικό).

Bravo-σκηνή ταινίας
Bravo, Πανεπιστημίου και Πατησίων, 1968

Το Σινεάκ και το Ρεξ

Το Σινεάκ είναι τρυφερή ανάμνηση των παιδικών χρόνων πολλών σημερινών γιαγιάδων και παππούδων που στην αίθουσά του είδαν κωμωδίες, καρτούν, μορφωτικές ταινίες, ντοκιμαντέρ, ελληνικά και παγκόσμια επίκαιρα. Όλα αυτά μαζί σ’ ένα πρόγραμμα που διαρκούσε δύο με τρεις ώρες και όποιος ήθελε μπορούσε ελεύθερα να καθίσει να το ξαναδεί. Δεν έδινε «ραντεβού τον Σεπτέμβρη» γιατί είχε ειδικά μηχανήματα ψύξης που του επέτρεπαν να λειτουργεί και το καλοκαίρι.

1946. Η ελονοσία θέριζε πριν και μετά τον πόλεμο. Θεραπευόταν με κινίνο από τη νοθεία του οποίου πλούτισαν διάφοροι ασυνείδητοι έμποροι και πολιτικοί.
1964. Ο θάνατος του βασιλιά Παύλου αναμενόταν από μέρα σε μέρα και κράτησε σε αγωνία τις εφημερίδες και τον κόσμο. Η κηδεία του με την παρουσία όλων των επισήμων και διάφορων γαλαζοαίματων που ήρθαν για να παραστούν ήταν ένα μεγαλειώδες θέαμα, το οποίο κάλυπταν τα κινηματογραφικά επίκαιρα, αφού το 1964 δεν υπήρχε τηλεόραση.

Συνεχίστε, έχει κι άλλο…