Λόλα, να μία βούρτσα!

Άραγε ποια ανάγκη μας έκανε να εισάγουμε το 1953 βούρτσες για το πλύσιμο των κουζινικών από τη Γερμανία;
Η ίδια που μας έκανε να φέρνουμε σερπαντίνες από την Ιαπωνία;
Έτσι ρωτάω.

Ένα παλιό καφεκούτι

Το καφεκούτι του σπιτιού της γιαγιάς, ηλικίας τουλάχιστον μισού αιώνα.

Ανάμεσα στα πράγματα που βρήκα όταν πήγα να μείνω στο σπίτι του παππού και της γιαγιάς, ήταν ένα παλιό καφεκούτι. Ήταν μεταλλικό και στο καπάκι είχε μια ζωγραφιά του Λευκού Πύργου. Στις πλαϊνές επιφάνειες είχε ένα σχέδιο μετρητού κεντήματος. Το εσωτερικό του χωριζόταν, μ’ ένα μεταλλικό φύλλο, σε δύο θήκες, μία για τον καφέ και μία για τη ζάχαρη.

Διαβάστε τη συνέχεια

Σεντόνια, πετσέτες, μινιατούρες, βινύλια και βιβλία, όλα δώρα του Ρολ

ROL 1966
Ολοσέλιδη διαφήμιση του Ρολ σε γυναικείο περιοδικό, 1966

Το Ρολ ήταν spotless, γραφόταν στη διαφήμιση με ελληνικούς χαρακτήρες, γιατί ακόμα δεν ξέραμε καλά αγγλικά και επεξηγούσε ότι σπότλες είναι το λευκό χωρίς λεκέδες.

ROL δώρα
Λεπτομέρεια της παραπάνω διαφήμισης του Ρολ.

Διαβάστε τη συνέχεια

Πικρό, μικρό μου Τάιντ, αλλιώτικο απ’ τ’ άλλα

Το Tide, στη δεκαετία του ’50, διαφημιζόταν στην Αμερική με τετράχρωμη εικόνα. Στην Ελλάδα του 1959 με απλή διχρωμία, για λόγους οικονομίας.

Ήταν απορρυπαντικό σε σκόνη για πλύσιμο στο χέρι. Σκάφη, τρίψιμο, μπουγαδόνερα, σκύψιμο και ξεμέσιασμα. Η νοικοκυρά της ελληνικής διαφήμισης είναι μες στην καλή χαρά, γιατί δεν κόβεται η μέση της και δεν χαλάνε τα χέρια της.

Το Tide κυκλοφορούσε σε κουτί και σε φακελάκι. Αν δεν ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις της, η νοικοκυρά είχε το δικαίωμα να επιστρέψει όσο «πλυντικό μέσο» περίσσεψε και να πάρει πίσω τα λεφτά της διπλά. Πλυντικό μέσον, γιατί παρ’ όλο που το Tide διέθετε «απορρυπαντικότητα», όπως αναφέρει η διαφήμιση, η λέξη απορρυπαντικό δεν χρησιμοποιούταν.

Διαβάστε τη συνέχεια

Στη γύρα και στα στέκια της παλιάς Θεσσαλονίκης – Ο παπλωματάς

Απόσπασμα από το βιβλίο «Θεσσαλονίκη, όσα θυμάμαι», που περιλαμβάνει αναμνήσεις του συγγραφέα από την παιδική του ηλικία στη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του ’30 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’40.

παπλωματάς

Ένας τορβάς στην πλάτη, πιασμένος μ’ ένα φαρδύ ιμάντα, περασμένος λοξά, από τον ώμο ώς τη μέση. Μέσα στον τορβά διάφορα εργαλεία, υλικά ραπτικής και αρκετό αφράτο μπαμπάκι. Πασπαλισμένος από την κορυφή μέχρι τα νύχια με άσπρες νιφάδες μπαμπακιού, που του άσπριζαν τα μαλλιά, μουστάκια και φρύδια, περνούσε τα πρωινά από τις γειτονιές μας ο παπλωματάς. Στο ένα χέρι κρατάει ένα παράξενο εργαλείο, κάτι σαν πελώριο δοξάρι βιολιού, μακρύ ίσα με δύο μέτρα, που έχει πάνω του τεντωμένο ένα χοντρό βούνευρο για χορδή. Στον ώμο του έχει κρεμασμένο ένα χοντρό κι ένα μεγάλο ξύλινο εργαλείο στο σχήμα μιας οκάρικης μπουκάλας, με τον πάτο της να εξέχει περιμετρικά. Διαβάστε τη συνέχεια

Η χειροκίνητη μηχανή του κιμά

η μηχανή του κιμά της γιαγιάς 1931
1931

Η χειροκίνητη μηχανή του κιμά, ίδια μ’ αυτήν κάτω αριστερά στη διαφήμιση, ήταν ένα από τα εργαλεία του νοικοκυριού που βρήκα στο σπίτι της γιαγιάς μου. Κόκκινη, μεταλλική, βαριά. Βιδωνόταν στον πάγκο της κουζίνας και, με το γύρισμα της μανιβέλας, άλεθε το κρέας «εις διάφορα χόνδρα». Όπως λέει η διαφήμιση άλεθε επίσης πουρέ, χορταρικά, φρούτα, αμύγδαλα κλπ. Η νοικοκυροσύνη της γιαγιάς μου δεν εμπιστεύτηκε ποτέ τα μύγδαλα στη μηχανή του κιμά. Τα μύγδαλα έπρεπε να κοπανηθούν στο χέρι.
Κάποιες άλλες παλιές νοικοκυρές δεν εμπιστεύονταν ούτε το κρέας στη μηχανή του κιμά. Το κρέας έπρεπε πρώτα να χτυπηθεί με το ειδικό σφυρί με τα δοντάκια για να μαλακώσει και να γίνει πλακέ. Ύστερα γινόταν κιμάς με δύο μακριά μαχαίρια, που διασταυρώνονταν με μεγάλη γρηγοράδα σχηματίζοντας μικρές τομές σε σχήμα Χ. Το θέαμα της νοικοκυράς, που χειριζόταν τα μαχαίρια με επιδεξιότητα σαμουράι, έδινε στην έκφραση «θα σε κάνω κιμά» μια πολύ τρομακτική διάσταση.

Η στάχτη και της γιαγιάς μου το μπουγαδοκόφινο

Στον τοίχο, πίσω από το μνημείο του Λυσικράτη, υπάρχει μία απροσδόκητη επιγραφή. Ας τη μεγαλώσουμε για να τη διαβάσουμε καθαρά.

Λοιπόν, το 1890 η στάχτη ήταν τόσο χρήσιμη, ώστε πουλιόταν χοντρικώς και λιανικώς, με εγγύηση για την ποιότητά της.
Τα παλιά νοικοκυριά χρησιμοποιούσαν στάχτη από φυσικό ξύλο στην κουζίνα, στο λουτρό, στο πλυσταριό, στον κήπο. Με στάχτη και νερό της βροχής φτιαχνόταν η αλισίβα ή σταχτόνερο, που εκτός των άλλων ήταν δυνατό καθαριστικό γενικής χρήσης και λευκαντικό των ασπρόρουχων. Οι νοικοκυρές που έφτιαχναν το δικό τους σαπούνι, χρησιμοποιούσαν αλισίβα για να φτιάξουν την ποτάσα, που ήταν απαραίτητο συστατικό του. Διαβάστε τη συνέχεια

Λάσπες και ξελασπώματα

 

17122011271

Ένα ανώνυμο σπίτι που γλίτωσε την κατεδάφιση κάπου στην οδό Φυλής. Όπως τα περισσότερα άδεια σπίτια έχει χάσει κι αυτό τα μεταλλικά στοιχεία της εξώπορτας. Υπάρχει όμως ένα μεταλλικό στοιχείο που γλίτωσε, γιατί είναι τσιμεντωμένο στο πεζοδρόμιο. Φαίνεται στην κάτω δεξιά γωνία της φωτογραφίας. Απ’ όσο ξέρω είναι κι αυτό ανώνυμο.
Ξελασπωτήρι; Λασποκαθαριστήρι; Διαβάστε τη συνέχεια

Παιχνίδια στον νεροχύτη

SAPOYNI PIATON.jpg

 

Άμα ψάχνει ο αναγνώστης με τον φακό να βρει το όνομα του προϊόντος… άσ’ τα. Το καλοχτενισμένο κορίτσι με την ποδιά της νοικοκυράς, τα υποκοριστικά «κορούλα» και «χεράκια» –άσε πια εκείνο το «ευαίσθητα»!– και η νοοτροπία ότι κάτι είναι τόσο εύκολο που ακόμα κι ένα παιδί μπορεί να το κάνει –λες και τα παιδιά είναι ηλίθια… Αλέκτωρ, δεν μας τα λες καλά.

Ο λόγος που ξεχώρισα αυτή τη διαφήμιση είναι ο μαρμάρινος νεροχύτης. Ένα είδος που τα αστικά νοικοκυριά βιάστηκαν να ξεφορτωθούν και ν’ αντικαταστήσουν με μεταλλικό. Γιατί;