Οι μαντινάδες και το βιτριόλι

Τις τελευταίες μέρες παρακολουθούμε τις εξελίξεις του δράματος της κοπέλας, που κάποια μαυροντυμένη γυναίκα, με μάσκα, την παραμόνεψε και της έριξε στο πρόσωπο βιτριόλι. Δώδεκα χρόνια πριν, το 2008, η Κωνσταντίνα Κούνεβα, λόγω της συνδικαλιστικής δράσης της, έπεφτε θύμα επίθεσης με βιτριόλι από άγνωστους, οι οποίοι δεν έχουν συλληφθεί ακόμα.
Στις εφημερίδες παλιότερων δεκαετιών βρίσκουμε αρκετές ειδήσεις επίθεσης με βιτριόλι. Οι συνηθέστερες ήταν από γυναίκες που εκδικούνταν τον άπιστο εραστή ή τον βάναυσο σύζυγο, όπως στην περίπτωση της Σωτηρίας Μπέλου. Οι επιθέσεις από γυναίκα σε γυναίκα ή από άντρα σε γυναίκα ήταν σπανιότερες.

Τον Οκτώβριο του 1939 οι εφημερίδες έγραψαν για την άγρια εκδίκηση μιας εγκαταλειφθείσης, που έριξε βιτριόλι στον εγκαταλείψαντα. Αποκαλύφθηκε όμως ότι η υπόθεση είχε και άλλες πτυχές, αφού η κοπέλα, με εγκαύματα στο πρόσωπο, υπέβαλλε μήνυση εναντίον του φίλου της, επειδή της έριξε βιτριόλι, αφού πρώτα την ξυλοκόπησε. Η κίνηση που έκανε για να προστατευτεί, όταν τον είδε να βγάζει το μπουκάλι με το οξύ, είχε σαν αποτέλεσμα το περισσότερο από το καυστικό υγρό να πέσει επάνω του.

Επίθεση από άντρα σε άντρα νομίζω ότι έχει καταγραφεί την τελευταία εικοσαετία και οι λόγοι δεν ήταν ερωτικοί.


Οι μαντινάδες και το βιτριόλι
Σ’ ένα χωριό έξω από το Ηράκλειο, δύο νέοι, η Αναστασία και ο Ηρακλής, ερωτεύτηκαν και τα έφτιαξαν. Αφού ολοκλήρωσαν τις σχέσεις τους, εκείνος δεν έδειχνε καμία διάθεση να πραγματοποιήσει τον γάμο που της είχε υποσχεθεί και στο τέλος την παράτησε. Η Αναστασία υπέβαλλε μήνυση εναντίον του, «την διέφθειρε και την εγκατέλειψε». Το Πλημμελειοδικείο Χανίων καταδίκασε τον Ηρακλή σε επτάμηνη φυλάκιση. Όταν αποφυλακίστηκε και γύρισε στο χωριό, για να εκδικηθεί την Αναστασία, την πείραζε συνεχώς. Σκάρωνε πειραχτικές μαντινάδες, που τις τραγουδούσε περνώντας προκλητικά έξω από το σπίτι της και στις μαζώξεις με τους φίλους του.
Σε κάποια γιορτή, που ήταν μαζεμένο όλο το χωριό και χόρευε και γλεντούσε, ο Ηρακλής με τη λύρα του τραγούδησε μπροστά σε όλους:

«Της Μαρωνιάς ο ποταμός,
βρέχει δε βρέχει, τρέχει,
ήκαμα εγώ το κέφι μου
κι ας σε χαρεί που σ’ έχει».

Διαβάστε τη συνέχεια

Τα Φώτα και ο φωτισμός στην Κρήτη – παλιά και λησμονημένα κάλαντα

Ο Σταμ. Σταμ. σ’ ένα γράμμα του από την Κρήτη, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Έθνος τον Γενάρη του 1938, αναφέρει ένα παμπάλαιο κρητικό τραγούδι των Φώτων, που εκείνα τα χρόνια δεν τραγουδιόταν παρά στα απόμερα της Κρήτης, διότι όλα αυτά τα παλαιά τοπικά Κάλανδα τα διεδέχθη η φυλλάδα των «Συριανών Καλήμερα».
Αν προπολεμικά ήταν σχεδόν λησμονημένο και δεν τραγουδιόταν παρά στα απόμερα, σήμερα ίσως να μην τραγουδιέται πουθενά. Το τραγούδι είναι μεγάλο και ο Σταμ. Σταμ. δημοσίευσε κάποιες περικοπές:

Διαβάστε τη συνέχεια

Τάκου τάκου ο αργαλειός μου

Ξυπόλητο τάγμα-διασίδι
Από την ταινία «Ξυπόλητο τάγμα», 1953.

Βλέποντας την ταινία Ξυπόλητο τάγμα αναρωτήθηκα τι συμβαίνει σ’ αυτή τη σκηνή. Τι είναι αυτό που απλώνουν κατά μήκος του δρόμου και γιατί;
Η απορία μου λύθηκε, όταν είδα μια φωτογραφία από την παλιά Λευκάδα. Η λεζάντα έγραφε ότι στήνουν διασίδι για να υφάνουν. Και μάλιστα, αφού το διασίδι είναι λευκό, θα υφάνουν λεπτό ύφασμα, ίσως για κάποια προίκα.
Οι γυναίκες που ήξεραν να στήνουν διασίδι ή διάσιμο λέγονταν διάστρες.

Λευκάδα δεκ 60
Διασίδι στη Λευκάδα, δεκαετία του ’60.

Σε όσες παλιές φωτογραφίες είδα διάσιμο, όλες οι διάστρες είναι μεγάλης ηλικίας ή κάποια ηλικιωμένη καθοδηγεί τις νεότερες. Διαβάστε τη συνέχεια