Απαγωγές κοριτσιών για εξισλαμισμό από άρθρα εφημερίδων της παλιάς Θεσσαλονίκης – Πώς γινόταν ο εξισλαμισμός – Η ξεχωριστή περίπτωση της Κυράννας

Οι μουσουλμάνοι, ακόμα και μετά τον εκσυγχρονισμό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν σταμάτησαν να αρπάζουν κορίτσια για να τα εξισλαμίσουν με τη βία. Πολλές φορές τα κίνητρα ήταν ερωτικά. Πάντως, η προσχώρηση ενός χριστιανού στον ισλαμισμό αποτελούσε μεγάλο γεγονός της θρησκευτικής ζωής των μουσουλμάνων –αληθινή νίκη.
Ο απαγωγέας, αφού άρπαζε την κοπέλα, κάλυπτε το κεφάλι της με μουσουλμανική μαντίλα και τη μετέφερε στον τόπο όπου θα γινόταν ο εξισλαμισμός.
Οι γονείς κι οι συγγενείς φυσικά αναζητούσαν τα κορίτσια τους, απευθύνονταν στις αρχές και πολλές φορές κατόρθωναν να τα πάρουν πίσω – συνήθως με την παρέμβαση κάποιου αξιοσέβαστου προσώπου, όπως του μητροπολίτη. Μα και τότε, δεν ήταν λίγες οι φορές που η κοπέλα δεν πρόφταινε να γυρίσει στο σπίτι της. Ήταν θέμα τιμής για τον απαγωγέα να την αρπάξει ξανά.
Ο βαθμός επιτυχίας των προσπαθειών της οικογένειας ήταν αντιστρόφως ανάλογος της κοινωνικής και οικονομικής επιφάνειας του απαγωγέα. Με άλλα λόγια, όσο πιο ψηλά στεκόταν ο απαγωγέας, τόσο λιγότερες πιθανότητες είχε η κοπέλα να ξαναδεί το σπίτι της. Οι δράστες πολύ σπάνια τιμωρούνταν.

Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Η απαγωγή της Στεφάνας και η σφαγή των προξένων στην παλιά Θεσσαλονίκη

Μια κοπέλα καλυμμένη με μουσουλμανική μαντίλα αποβιβάστηκε στο σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης. Έφτασε με συνοδεία για να ασπαστεί το ισλάμ. Τυχαίνει να είναι γνωστή η ακριβής ημερομηνία. 23 Απριλίου 1876 (με το παλιό ημερολόγιο), γιορτή του Αγίου Γεωργίου. Η κοπέλα ήταν η Στεφάνα Λάνσκοβα (Βελίκω σύμφωνα με άλλες πηγές), σλαβόφωνη χριστιανή, ορφανή από πατέρα, από το χωριό Μπόγκνταντσι κοντά στη Γευγελή. Πηγαίνοντας για νερό έπεσε θύμα απαγωγής από μια τούρκικη οικογένεια, που ήθελε να την προσφέρει ως σύζυγο σε κάποιον μπέη της Θεσσαλονίκης. Άλλοι, πάλι, λένε ότι οι λόγοι ήταν ερωτικοί και η απαγωγή εκούσια.

%cf%83%ce%b9%ce%b4%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%b8%ce%bc%cf%8c%cf%82
Ο παλιός σιδηροδρομικός σταθμός της Θεσσαλονίκης.

Κατά την αποβίβασή της δημιουργήθηκε ένταση και οχλαγωγία. Η μητέρα, στην αγωνιώδη προσπάθειά της να αποτρέψει τον εξισλαμισμό της κόρης της, την είχε ακολουθήσει στο ταξίδι και είχε τηλεγραφήσει από κάποιο σταθμό σε φίλους στη Θεσσαλονίκη ζητώντας βοήθεια. Διαβάστε τη συνέχεια

Το Κονάκι, οι λούστροι και τ’ αυγά του Ποζέλι

Tην εποχή του εκσυγχρονισμού της οθωμανικής αυτοκρατορίας έγιναν μεγάλες αλλαγές και μεγάλα έργα στη Θεσσαλονίκη: ανασχεδιασμός του κέντρου μετά την πυρκαγιά του 1890, καινούργιοι δρόμοι, νέες συνοικίες, μεγάλα κτίρια, φωτισμός με αεριόφως και κατόπιν με ηλεκτρισμό, δίκτυο ύδρευσης, τραμ, νέες σιδηροδρομικές γραμμές, επέκταση του λιμανιού, τελωνείο.
Τότε φτιάχτηκε και το Διοικητήριο, το Κονάκι. Χτίστηκε το 1891, κοντά στο παλιό κατεστραμμένο Κονάκι, για να στεγάσει την οθωμανική διοίκηση.

Σαατλί τζαμί δίπλα το παλιό Κονάκι το νέο θα χτιστεί σε τρία χρόνια
Η περιοχή του Διοικητηρίου πριν από το 1891. Φαίνεται καθαρά το Σαατλί τζαμί, όπου το 1876 διαδραματίστηκε το τραγικό γεγονός που πέρασε στην ιστορία ως «η σφαγή των προξένων».

Διαβάστε τη συνέχεια

Η γειτονιά του Μεβλεβί χανέ στον μεσοπόλεμο

Για τον Μεβλεβί χανέ, τον τεκέ των περιστρεφόμενων δερβίσηδων, έχουμε μιλήσει στο παρελθόν. Το άρθρο για τον Μεβλεβί χανέ δημοσιεύτηκε στο Hellas Special. Το ίδιο άρθρο, με λιγότερες φωτογραφίες, αλλά με μία περιγραφή της γειτονιάς του Μεβλεβί χανέ δημοσιεύτηκε στο Docville τ.64.  
Ο Σταμ. Σταμ. βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη τη δεκαετία του ’30 και μας δίνει πολύτιμες εικόνες της γειτονιάς και της καθημερινής ζωής. Μοναδικό απομεινάρι της τούρκικης παρουσίας ήταν το νεκροταφείο.

Σταμ Σταμ_επιτύμβιες στήλες

 

Δεξιά σου, καθώς ανεβαίνεις, σε ξαφνίζουν προς στιγμήν, καθώς ορθούνται ξαφνικά και απότομα από την γην, λευκά στρογγυλοκέφαλα και χονδροκέφαλα φαντάσματα, καθώς ορθούνται λέμε, εις μίαν κίνησιν ορμητικήν, εις την οποίαν επετρώθησαν θαρρείς αμέσως και απέμειναν εκεί φαντάσματα λησμονηθέντα παλαιών καλών καιρών.
Είναι οι πέτρινες και σαρικοφόρες στήλες των νεκρών του μεγάλου εκεί τούρκικου νεκροταφείου, που είναι σχεδόν εγκαταλελειμμένο σήμερα.

 

τούρκικο νεκροταφείο στα δυτικά τείχη
Διαβάστε τη συνέχεια

Οι εφημερίδες τον κατηγόρησαν ότι μέσα σε πέντε χρόνια εξαπάτησε 170 γυναίκες με τη μέθοδο της μνηστείας. Εκείνος αποκάλυψε ότι είχε 400 ερωμένες και ότι δεν εξαπάτησε καμία.

— Δεσποινίς, σας αγαπώ. Θέλω να γίνετε γυναίκα μου.
— Παρντόν;
— Ζητώ το χέρι σας.
— Μα, μόλις τώρα γνωριστήκαμε.
— Έχω τις πληροφορίες μου. Είστε καλό και τίμιο κορίτσι. Πείτε το ναι και αύριο θα έρθω στο σπίτι σας, να σας ζητήσω επισήμως από τους δικούς σας.

170 φορές 1937

Η Φωφώ, η Μαρίκα, η Κατίνα, η Ελένη, η Χρύσα, η Πόπη, η Κούλα, η Άννα, η Γεωργία παραξενεύονταν με τη βιασύνη του, αλλά επειδή είχαν μεγαλώσει με τον φόβο μήπως μείνουν στο ράφι, δίσταζαν ν’ αφήσουν την ευκαιρία να πάει χαμένη. Εξάλλου ο νέος φαινόταν ηθικός και τίμιος, αφού ζητούσε γάμο και δεν προσπαθούσε να τις παρασύρει σε ερωτικές περιπτύξεις και στο μη περαιτέρω.
Την άλλη μέρα στο σπίτι της Φωφώς, της Μαρίκας, της Κατίνας, της Ελένης, της Χρύσας, της Πόπης, της Κούλας, της Άννας, της Γεωργίας, με χαμόγελα, σεμέν και κεράσματα περίμεναν τον υποψήφιο γαμπρό. Μόλις έκανε την εμφάνισή του, η χαρά γινόταν ενθουσιασμός. Διαβάστε τη συνέχεια

Η εκτέλεση στο Γεντί Κουλέ – Οι τελευταίες στιγμές δύο θανατοποινιτών

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Docville τ. 63 της εφημερίδας Documento στις 28 Ιανουαρίου 2018. Το αναδημοσιεύω με προσθήκη τίτλων από τις εφημερίδες της εποχής και φωτογραφιών.

Τον Απρίλιο του 1929 ο Ταταράκης –33 χρόνων, από το Δογάν-κιοϊ της Ανατολικής Θράκης, κάτοικος Διδυμοτείχου– μαζί με τον γαμπρό του Σταυρακάκη μπήκαν στο σπίτι της μαμής Ντεντέ Σεντί Μολά στο Διδυμότειχο και αφού τη βασάνισαν με πυρακτωμένα σίδερα για να μαρτυρήσει πού είχε κρυμμένους τους θησαυρούς της, τη στραγγάλισαν κι έκλεψαν τα υπάρχοντά της.
Οι ίδιοι, μαζί με άλλους δυο, τον Μάιο μπήκαν νύχτα στο σπίτι της Λουτσίας Τακβοριάν με σκοπό να τη ληστέψουν. Εκείνη την ώρα βρισκόταν στο σπίτι και η Χουριέτ χήρα του Γιουσούφ-μπεη. Οι ληστές τις βασάνισαν με τρόπο φρικιαστικό. Οι δύο γυναίκες έδωσαν στους ληστές όλα τα χρήματα και τα τιμαλφή τους, εκείνοι όμως τις στραγγάλισαν για να μην αποκαλυφθούν.
Καταδικάστηκε από το κακουργιοδικείο Κομοτηνής δις εις θάνατον.

Ο Μιράν Νερσέζ Σαρουχανιάν –23 χρόνων, πρόσφυγας από την Αρμενία, εγκατεστημένος στη Νιγρίτα– ήταν μέλος της συμμορίας του λήσταρχου Ναζαρέτ Αϊβαζιάν, που δρούσε στην περιφέρεια των Σερρών. Στις 16 Οκτωβρίου 1926 έξω από ένα χωριό των Σερρών σκότωσε έναν χωρικό για να τον ληστέψει. Τη νύχτα της 25ης Οκτωβρίου 1926 ο Μιράν με άλλους δύο της συμμορίας λήστεψαν οχτώ ανθρώπους στον δρόμο Νιγρίτας-Σερρών. Στις 26 Οκτωβρίου λήστεψε και σκότωσε έναν χωρικό και σκότωσε έναν χωροφύλακα. Την ίδια μέρα λήστεψε έναν χωρικό και σκότωσε έναν γεωργό κι έκλεψε το άλογό του.
Καταδικάστηκε από το κακουργιοδικείο Σερρών τρις εις θάνατον.

Ημερομηνία εκτέλεσης των δύο ορίστηκε η Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 1931, στις 7.30 το πρωί, και τόπος τα Χίλια Δέντρα, πίσω από το Γεντί Κουλέ.

τίτλος_Φεβρουάριος 1931 εκτέλεση ληστών 2
Διαβάστε τη συνέχεια

Τα κορίτσια της Μπάρας

Φωτογραφίες από την εποχή του Α Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Θεσσαλονίκη είχε πλημμυρίσει από φανταρία και η περίφημη Μπάρα ήταν στις δόξες της.

Γράφει ο Γιώργος Ιωάννου στο πεζογράφημα «Η πλατεία του Αγίου Βαρδαρίου»:

Η συνοικία Μπάρα, όπως ήταν γνωστή, ήταν στο τετράγωνο που ορίζεται από τις οδούς Μοναστηρίου, Λαγκαδά, Αφροδίτης Βάκχου, Οδυσσέως, Ταντάλου, Προμηθέως, που οι Τούρκοι ονόμαζαν dudulak (δρόμος της ηδονής).

Οι πόρνες της Μπάρας σε αντίθεση με άλλα πορνεία της πόλης ήταν μοναχικές, δούλευε μία σε κάθε σπίτι. Εκεί συναντούσες κορίτσια κάθε ηλικίας και καταγωγής, όπως από Ιταλία, Σουηδία, Γαλλία και Σερβία. Πολύ καλή φήμη είχαν οι Βολιώτισσες, οι Σμυρνιές και οι Εβραίες. Πολλά κορίτσια, που ήρθαν πρόσφυγες με την οικογένεια ή και μόνες, κατέληξαν από ανάγκη στους δρόμους της Μπάρας. Θεωρούνταν, σε σχέση με άλλες περιοχές, γυναίκες «χαμηλής ποιότητας», με πελάτες επαρχιώτες και κυρίως στρατιώτες και ταξιδευτές που δεν έδιναν σημασία στην ομορφιά και στις λεπτομέρειες της εμφάνισης. 

 

 

Βρέχει στη Θεσσαλονίκη

Κεράνης Έθνοςέξτρα 1937.jpg
1937

Επιτέλους! Να κι ένα σκίτσο διαφήμισης με υπογραφή. Ο Νι.Κ. που το υπογράφει άκρη δεξιά στην προκυμαία, προφανώς έχει φιλοτεχνήσει και την όμορφη χειρογραφή. Η καπνοβιομηχανία Κεράνης θέλει να πείσει τους Σαλονικιούς καπνιστές να δοκιμάσουν το τσιγάρο Έθνος Extra.
Το τσιγάρο Έθνος ήταν λαϊκό τσιγάρο. Πουλιόταν σε μεγάλη κασετίνα, σε μικρή και χύμα. Έθνος, Έθνος Extra, Έθνος Εξαιρετικά, ήταν άφιλτρα τσιγάρα που έμειναν ψηλά στην προτίμηση των καπνιστών για μισό αιώνα τουλάχιστον, από το 1926 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’70, όπου τα γούστα άρχισαν ν’ αλλάζουν.

Ουζεΐρ-μπεη: ο αθλιότερος προσφυγικός συνοικισμός της Θεσσαλονίκης, ένα νεκροταφείο ψυχών

Αγνοούσα τον προσφυγικό συνοικισμό του Ουζεΐρ-μπεη της Θεσσαλονίκης, μέχρι που διάβασα την ανταπόκριση του Αντ. Θεοδωρίδη στην εφημερίδα Ακρόπολις. Παρόλο που για ένα μεγάλο διάστημα έμενα στην περιοχή όπου κατά πάσα πιθανότητα βρισκόταν αυτή η κόλαση (η ακριβής θέση είναι άγνωστη), δεν είχα ακούσει τίποτα από τους παλιούς κατοίκους. Η έρευνα που έκανε το Docville, προτού δημοσιεύσει το άρθρο μου, έδειξε ότι η ύπαρξη αυτού του συνοικισμού είναι μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας της πόλης. 
Το άρθρο για το Ουζεΐρ-μπεη εγκαινίασε τη συνεργασία μου με το Docville της εφημερίδας Documento και δημοσιεύτηκε στις 10-12-2017, τ. 56. Το αναδημοσιεύω.

Θεσσαλονίκη. Μεσοπόλεμος. Δίπλα στη συνοικία των πύργων και των όμορφων επαύλεων βρισκόταν ένας συνοικισμός με παράγκες από τσίγκο, στέγες από πισσόχαρτο και για πάτωμα το χώμα. Δίπλα στην πλούσια συνοικία των Εξοχών ή των Πύργων βρισκόταν ο άθλιος συνοικισμός Ουζεΐρ-μπεη, ένα νεκροταφείο ψυχών.

Διαβάστε τη συνέχεια

Εμβαλάγια και γκροζέιγ

Η ΕΛΒΑ ήταν βιομηχανία αναψυκτικών στη Θεσσαλονίκη και είχε πρατήριο εργοστασίου στην Αθήνα. Το 1931 τα αναψυκτικά της πωλούνταν «εντός χαρτίνου εμβαλαγίου».
Όμως, τι ήταν το εμβαλάγιον;

αναψυκτικό Ακρόπολις 6-7-1938
1931

Διαβάστε τη συνέχεια