Γιατί χαίρεται ο κόσμος και χαμογελάει, πατέρα;

Παρ’ όλη τη διασπάθιση του δημόσιου χρήματος για την πραγματοποίηση του «εθνικού» πανηγυριού, παρ’ όλους τους στολισμούς των δρόμων και των κτιρίων, παρ’ όλα τα τεράστια πανό με τετραυγουστιανά συνθήματα σε τοίχους και σε μάντρες, παρ’ όλα τα εμβλήματα, τα λάβαρα, τα διπλά τσεκούρια, τις παρελάσεις, τις αντιπροσωπείες απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας, τους εθνικούς χορούς, τις εθνικές φορεσιές, τους μαυροντυμένους φαλαγγίτες, τις μαυροντυμένες φαλαγγίτισσες, τις ουρανομήκεις ζητωκραυγές, τα πυροτεχνήματα, τις λαμπαδηφορίες, τα παλαμάκια, το τιγκαρισμένο Στάδιο, το φανατισμένο πόπολο, τον φασιστικό χαιρετισμό και τον «εθνικό» κυβερνήτη φουσκωτό καμαρωτό, κάτι θα έλειπε από τον εορτασμό της 4ης Αυγούστου του 1938.
Τι; Ένας ύμνος.
Το κενό καλύφθηκε. Και ιδού!

Διαβάστε τη συνέχεια

Η αψίδα της οδού Σταδίου

Επί Μεταξά, στην οδό Σταδίου, λίγο μετά τη γωνία με την Κοραή, ξεφύτρωσε μια αψίδα βυζαντινού ρυθμού, άσχετη εντελώς με το αθηναϊκό τοπίο. Ευτυχώς ήταν προσωρινή. Στήθηκε για τον εορτασμό της 4ης Αυγούστου 1938.
Η τεραστίων διαστάσεων εικόνα του «εθνικού» κυβερνήτη (συμπτωματικά;) δείχνει το απέναντι κτίριο, αυτό με τη σημαία τον πρώτο όροφο, που υπήρξε έδρα της φαύλης ΕΟΝ (Εθνική Οργάνωσις Νεολαίας). Το κτίριο αριστερά, το καλυμμένο σε όλο του το ύψος με επιγραφές του καθεστώτος, ήταν το Υπουργείο Οικονομικών. Χτίστηκε από τον Εδουάρδο Σάουμπερτ και στέγασε το Βασιλικό Νομισματοκοπείο. Από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αι. στέγαζε το υπουργείο Οικονομικών, μέχρι το 1939, που κατεδαφίστηκε. Στη θέση του δεν χτίστηκε τίποτα και έμεινε ελεύθερο το τμήμα της πλατείας Κλαυθμώνος προς τη Σταδίου.

Διαβάστε τη συνέχεια

Μασκαράδες και δικτάτορες

Σας γνωρίσαμε!

Μια Κολομπίνα είναι γυναίκα,
που όταν, βρε παιδιά, μας ερωτεύεται,
φοράει μάσκα πάντα η ζεβζέκα
κι αφού μας παντρευτεί, ξεμασκαρεύεται.
Τουτέστι, το οποίον,
πέφτει το προσωπείον!

Έχει δυο πρόσωπα κι αιώνιο καρναβάλι.
Ποιος τ’ όλπιζε βρε τέτοια ρεζιλίκια;
Δυο πρόσωπα, χωρίς όμως κεφάλι,
που κάνουν διαρκώς μασκαραλίκια!

Όλο το χρόνο είναι ίδια Κολομπίνα,
διαρκώς να μας χορεύει καταλήγει,
αλλά και δίχως να κρατάει σερπαντίνα,
με ψεύτικα λογάκια μας τυλίγει.

Μα τι παραπονιόμαστε και κλαίμε
και γράφουμε τραγούδια και νταλκάδες,
αφού ’μαστε, εδώ όπου τα λέμε,
κι οι άντρες στην αγάπη μασκαράδες.
Ο ΤΖΟΓΕΣ

Έχει και συνέχεια

Ο μπακαλιάρος και η παρέα του

Μπακαλιάρος ήταν το παρατσούκλι που κόλλησαν στον Μεταξά, όταν το ’σκασε στην Ιταλία, κρυμμένος σ’ ένα νορβηγικό φορτηγό, που μετέφερε μπακαλιάρους. Αυτό το έχουμε ξαναπεί. Αργότερα που έγινε εθνικός κυβερνήτης, έστελνε αξιωματούχους του στη Γερμανία για ειδική εκπαίδευση στην γκεστάπο (μάλιστα, στη γκεστάπο!) και ο ίδιος προσωπικώς δεξιώθηκε τον Γκέμπελς και τις δύο φορές που αυτό το απόπλυμα ήρθε στον τόπο μας. Και αυτό το έχουμε ξαναπεί.

Μεταξάς Γκέμπελς και Κοτζιάς-Σεπτ 36
Σεπτέμβριος 1936.

Αυτό που δεν έχουμε ξαναπεί αφορά τη χαμογελαστή συντροφιά της παραπάνω φωτογραφίας. Δεξιά είναι ο Μεταξάς και δίπλα του το ζεύγος Γκέμπελς. Ο ψηλός, πίσω, με το μουστάκι και το φριζέ μαλλί είναι ο Κώστας Κοτζιάς, υπουργός Διοικήσεως Πρωτευούσης επί δικτατορίας Μεταξά. Πριν καταλάβει αυτό το αξίωμα, είχε χρηματίσει δήμαρχος Αθηναίων.
Ο Κοτζιάς ήταν φιλοβασιλικός, αντικομμουνιστής, υπήρξε θαυμαστής του φασισμού,  υποστηρικτής του ναζισμού, είχε αναπτύξει προσωπικές σχέσεις με εθνικοσοσιαλιστές και συνδεόταν δια προσωπικής φιλίας με τον Γκέμπελς. Την περίοδο της μαύρης Κατοχής την πέρασε στην Αμερική.
«Χαίρε που στρίψανε με ζούλα και πήγανε στην Αμερική» ♫ που λέει και το τραγούδι για τη φυλακή της Παλιάς Στρατώνας. Το θυμήθηκα παρεμπιπτόντως, η Παλιά Στρατώνα δεν έχει σχέση με το θέμα μας.

Μετά την Απελευθέρωση, ο Κοτζιάς επέστρεψε. Εκλέχτηκε βουλευτής και ξαναβγήκε δήμαρχος, αλλά πέθανε ξαφνικά λίγους μήνες μετά, το 1951. Από τότε και επί 26 χρόνια, η Αθήνα τον τιμούσε έχοντας δώσει το όνομά του στην κεντρική πλατεία, η οποία από το 1977 έχει μετονομαστεί σε πλατεία Εθνικής Αντίστασης.

Η ιστορία του άτυχου θεάτρου της πλατείας Λουδοβίκου

Το 1856 αποφασίστηκε η κατασκευή ενός θεάτρου, που ξεκίνησε για Εθνικό, αλλά στην πορεία έγινε Δημοτικό. Η ανέγερσή του διαρκώς εμποδιζόταν και σκόνταφτε. Μηχανορραφίες, έλλειψη πόρων, αλλαγές τοποθεσίας και αρχιτεκτόνων… Κατά τη διάρκεια των εργασιών έγιναν θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα και το θέατρο έβγαλε κακό όνομα· το χαρακτήριζαν «αμαρτωλό» και «στοιχειωμένο». Ύστερα από τρεις δεκαετίες, το 1888, το μέγαρο ολοκληρώθηκε και στόλισε την πλατεία Λουδοβίκου. Βρισκόταν στο κάτω μέρος της πλατείας, μεταξύ των οδών Ευπόλιδος και Κρατίνου, και η πίσω όψη του έβλεπε στην οδό Αθηνάς.

Το Δημοτικό Θέατρο
Το Δημοτικό Θέατρο το 1905. Μπροστά  είναι η πλατεία Λουδοβίκου και δεξιά η Ευπόλιδος.

Η κατασκευή του ολοκληρώθηκε ύστερα από τριάντα δύο χρόνια, το 1888. Τα σχέδια ήταν του Τσίλερ. Τα αναπροσάρμοσε όμως ο Αντρέας Συγγρός, που έβαλε το χρήμα του, αλλά και τους όρους του. Δέκα χρόνια ύστερα από τα εγκαίνια, το 1898, το θέατρο περιήλθε στον Δήμο κι έγινε το Δημοτικό Θέατρο.

Διαβάστε τη συνέχεια

Το πατάρι του Λουμίδη

Λουμίδης 7-1-1938
7 Ιανουαρίου 1938

Το Σάββατο 8 Ιανουαρίου του 1938, στις 11.30 το πρωί, εγκαινιάστηκε το νέο καφεκοπτείο των αδελφών Λουμίδη στην οδό Σταδίου 42, δίπλα στην είσοδο της στοάς Νικολούδη. Καλεσμένη ήταν όλη η Αθήνα, αφού η πρόσκληση των εγκαινίων δημοσιευόταν τις προηγούμενες μέρες στις εφημερίδες.
Οι πελάτες μπορούσαν ν’ αγοράσουν γλυκά, φρεκοκαβουρδισμένο, μυρωδάτο καφέ ή να πιούν έναν καφέ στο πόδι. Για εκείνους που ήθελαν να απολαύσουν τον καφέ τους καθιστοί, υπήρχαν τραπεζάκια στο πατάρι.
Για να εξυπηρετεί τους φίλους του θεάτρου και του κινηματογράφου (η Σταδίου, άλλωστε, ήταν ο δρόμος των κινηματογράφων), που ευχαρίστως θα τελείωναν τη βραδιά τους πίνοντας τον καινούργιο, δυνατό καφέ, τον εσπρέσο, το κατάστημα έμενε ανοιχτό μέχρι τις δύο το πρωί.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η Τελεφούνκεν, ο Μέρκελ, ο Γκέμπελς και το δίκτυο κατασκόπων

Η Τελεφούνκεν, του εν πολλαίς αμαρτίαις γηράσαντος γερμανικού συγκροτήματος AEG-Telefunken-Siemens, αρχίζοντας από την πρωτοχρονιά του 1937, κυκλοφόρησε μία σειρά διαφημίσεων των ραδιοφώνων Τελεφούνκεν, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Ακρόπολις. Η πρωτοτυπία τους, για την εποχή, ήταν ότι πρωταγωνιστούσε ένα κεντρικό πρόσωπο, ο λάτρης της μουσικής και του ραδιοφώνου κύριος Φίλος Φιλόμουσος.

Διαβάστε τη συνέχεια

Ένα ουζάκι θα το πιούμε. Μπακαλιάρο, όχι, δεν θα πάρουμε.

Ούζο με παγάκια σε ποτήρια «σουλήνες», όπως τα έλεγε ο μπακαλόγατος Ζήκος, και μεζές στην άκρη της οδοντογλυφίδας είναι μια απόλαυση. Θάλασσα, ούζο και μεζές είναι η γραφική εικόνα που έχουν αρκετοί ξένοι για το ελληνικό καλοκαίρι.

Οι σοβαροί πότες δεν βάζουν παγάκια ούτε αραιώνουν με νερό. Πίνουν το ποτό ανέρωτο και προτιμούν να δροσίζουν το λαρύγγι τους πίνοντας νερό από ξεχωριστό ποτήρι. Ο μεζές είναι ευπρόσδεκτος, γιατί το ξεροσφύρι πειράζει το στομάχι και χτυπάει άσχημα στο κεφάλι. Μάλιστα ο μεζές πρέπει να είναι αλατισμένος, για τον κίνδυνο της αφυδάτωσης.
Το ούζο κάνει καμιά φορά κακό μεθύσι, γι’ αυτό όσοι αγαπάνε τα άσπρα ποτά προτιμούν τη ρακή ή το τσίπουρο. Παρ’ όλ’ αυτά ένα ούζο Μεταξά δεν μας χαλάει. Ο μεζές μας χαλάει, αν είναι μπακαλιάρος Μεταξάς.

Μεταξάς ο μέγας μπακαλιάρος 1933 τίτλος
1933

Διαβάστε τη συνέχεια

Ένα τετράδιο τιμωρίας που έγινε τετράδιο γλυκισμάτων και μία γλυκιά συνταγή

Ένα πρωινό πριν από μερικά χρόνια, στην κουζίνα της θείας Κροταλίας επικρατούσε μια χαρούμενη αναστάτωση. Πλησίαζε κάποια μεγάλη γιορτή και θα γινόταν οικογενειακό τραπέζι. Είχε αποφασίσει να φτιάξει το υπέροχο γλυκό με σιρόπι, που έφτιαχνε η μάνα της. Για να μην κάνει κανένα λάθος, συμβουλεύτηκε την αυθεντική συνταγή.
Παρουσίασε ένα μικρό τετράδιο, ταλαιπωρημένο από τη χρήση, γραμμένο με πένα, πριν από πολλές δεκαετίες.
Το τετράδιο αυτό έχει για μένα συναισθηματική αξία, μια και είναι γραμμένο από το χέρι της γιαγιάς μου. Όμως, το εκτίμησα και ως ενδιαφέρον εύρημα. Είναι ένα οικογενειακό κειμήλιο από αυτά που φυλάει κανείς για να μην πάθουν τίποτα και τα χρησιμοποιεί σπάνια, πάλι για να μην πάθουν τίποτα. Ταυτόχρονα είναι ένας μικρός τσελεμεντές με διατροφικές συνήθειες της μεσαίας τάξης άλλων εποχών. Οι συνταγές του δεν έχουν μόνο τερψιλαρύγγια αξία.

ce95cebecf8ecf86cf85cebbcebbcebf_ceb3cebbcf85cebaceb9ceacceb6cf89ceaeΟ αγαπημένος μου συγγραφέας είπε ότι η ιστορία γράφεται τόσο στα πεδία των μαχών όσο και στις μικρές αγγελίες των εφημερίδων.
«Γιατί όχι και σ’ ένα τετράδιο γλυκισμάτων;» σκέφτηκα.
Έτσι, αυτό το τετράδιο στάθηκε η αφορμή να φτιαχτεί το βιβλίο «Γλυκιά ζωή», ένα λεύκωμα μνήμης με φωτογραφίες και ιστορικές αναφορές, που αναπαριστά τη ζωή στο Σουφλί στις παραμονές του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2011 εκτός εμπορίου, σε αριθμημένα αντίτυπα και είναι εξαντλημένο.

Ας δούμε το τετράδιο.

Τετράδιο τιμωρίας
Το εξώφυλλο του τετραδίου τιμωρίας που έγινε Τετράδιο Γλυκισμάτων.

Έχει και συνέχεια

Οι μιναρέδες και οι χοντρέλες της Ομόνοιας

Ομόνοια με Μούσες 1

Το 1934 τοποθετήθηκαν περιμετρικά της στρογγυλής τότε πλατείας Ομόνοιας οκτώ ψηλές στήλες από μπετόν αρμέ. Κάλυπταν τις τρύπες εξαερισμού του υπόγειου σιδηροδρομικού σταθμού. Στη βάση τους κατασκευάστηκαν κουβούκλια, που λειτουργούσαν ως περίπτερα. Στην εξωτερική πλευρά αυτών των κουβουκλίων, με πρόσωπο στον δρόμο, τοποθετήθηκαν οκτώ αγάλματα γυναικείων μορφών.

 

Υποτίθεται πως ήταν οι εννέα μούσες! Η Καλλιόπη δεν είδε ποτέ το φως του ήλιου. Καταχωνιάστηκε στο υπόγειο δίπλα στα ουρητήρια. Μούσες ήταν τα έξι από τα οκτώ αγάλματα της πλατείας. Τα άλλα δύο ήταν η Ηγεμόνη και η Αγλαΐα, δύο από τις τρεις Χάριτες. Συνεχίστε. Έχει κι άλλο…