Απαγωγές κοριτσιών για εξισλαμισμό από άρθρα εφημερίδων της παλιάς Θεσσαλονίκης – Πώς γινόταν ο εξισλαμισμός – Η ξεχωριστή περίπτωση της Κυράννας

Οι μουσουλμάνοι, ακόμα και μετά τον εκσυγχρονισμό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν σταμάτησαν να αρπάζουν κορίτσια για να τα εξισλαμίσουν με τη βία. Πολλές φορές τα κίνητρα ήταν ερωτικά. Πάντως, η προσχώρηση ενός χριστιανού στον ισλαμισμό αποτελούσε μεγάλο γεγονός της θρησκευτικής ζωής των μουσουλμάνων –αληθινή νίκη.
Ο απαγωγέας, αφού άρπαζε την κοπέλα, κάλυπτε το κεφάλι της με μουσουλμανική μαντίλα και τη μετέφερε στον τόπο όπου θα γινόταν ο εξισλαμισμός.
Οι γονείς κι οι συγγενείς φυσικά αναζητούσαν τα κορίτσια τους, απευθύνονταν στις αρχές και πολλές φορές κατόρθωναν να τα πάρουν πίσω – συνήθως με την παρέμβαση κάποιου αξιοσέβαστου προσώπου, όπως του μητροπολίτη. Μα και τότε, δεν ήταν λίγες οι φορές που η κοπέλα δεν πρόφταινε να γυρίσει στο σπίτι της. Ήταν θέμα τιμής για τον απαγωγέα να την αρπάξει ξανά.
Ο βαθμός επιτυχίας των προσπαθειών της οικογένειας ήταν αντιστρόφως ανάλογος της κοινωνικής και οικονομικής επιφάνειας του απαγωγέα. Με άλλα λόγια, όσο πιο ψηλά στεκόταν ο απαγωγέας, τόσο λιγότερες πιθανότητες είχε η κοπέλα να ξαναδεί το σπίτι της. Οι δράστες πολύ σπάνια τιμωρούνταν.

Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Ο Μεβλεβίδες, οι Αέρηδες και ο Έλγιν

Οι Αέρηδες, το Ωρολόγιο του Κυρρήστου, τον καιρό της τουρκοκρατίας ήταν τεκές του τάγματος των Μεβλεβίδων, των στροβιλιζόμενων δερβίσηδων. Τον καιρό που κατέφθαναν διάφοροι αρχαιολάτρες εξ Εσπερίας και καταλήστευαν τις ελληνικές αρχαιότητες, οι Μεβλεβίδες δερβίσηδες προστάτευαν το μνημείο ως ιερό χώρο. Χάρη στην παρουσία τους ματαιώθηκε το σχέδιο του Έλγιν, που ήταν να αρπάξει ολόκληρο το μνημείο και να το μεταφέρει στην Αγγλία.

Λίγο ακόμα…

Ο Άγιος Ελευθέριος πλάι στη Μητρόπολη

Μητρόπολη και Άγιος Ελευθέριος 1880

Παλιά, όταν έβλεπαν κάποιον ψηλό μαζί με κάποιον κοντό… ή για να το πω πολιτικώς ορθά: Παλιά, όταν έβλεπαν ένα κάθετα προικισμένο άτομο μαζί με κάποιο άνισα προικισμένο σε κάθετο άξονα άτομο, έλεγαν «Είναι σαν τη Μητρόπολη με τον Άγιο Ελευθέριο». Αυτή η φωτογραφία του 1880 δείχνει πολύ καθαρά την αντίθεση ανάμεσα στους δύο ναούς.

Ο Άγιος Ελευθέριος χτίστηκε τον 12ο αιώνα και είναι κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από τα μάρμαρα διάφορων μνημείων. Οικοδομήθηκε στο σημείο όπου βρισκόταν ο αρχαίος ναός της Ειλείθυιας, της θεάς που βοηθούσε τις γυναίκες στη δύσκολη ώρα του τοκετού. Διαβάστε τη συνέχεια

Ο Μεβλεβί χανές της Θεσσαλονίκης-ο τεκές των περιστρεφόμενων δερβίσηδων

Στην παλιά Θεσσαλονίκη υπήρχαν τουλάχιστον τριάντα τεκέδες. Κάθε συνοικία είχε τον τεκέ της. Αναμεσά τους ο πανέμορφος Μεβλεβί χανές, ο τεκές Καντίρ Μπαμπά, ο Φετιγιέ, ο Ικί Λουλέ Περσεμπέ, ο Σαατλί, ο Παζάρ, ο Γκιούλμπαμπα κι ένας τεκές ωρυόμενων δερβίσηδων. Δεν σώζεται κανένας. Όμως, για τον Μεβλεβί χανέ έχουμε κάποιες πληροφορίες και μερικές απεικονίσεις.

Σημειωτέον ότι οι τεκέδες ήταν θρησκευτικοί χώροι, αντίστοιχοι με τα χριστιανικά μοναστήρια. Τα διάφορα τάγματα δερβίσηδων είχαν τους δικούς τους τεκέδες, που ήταν άσυλα ανεξάρτητα από το κράτος. Οι δερβίσηδες –οι μοναχοί, ας πούμε– ήταν πνευματικοί άνθρωποι, και ο σεΐχης –ο ηγούμενος– ήταν φωτισμένος άνθρωπος και πνευματικός οδηγός. Όλα τα τάγματα των δερβίσηδων είχαν δογματικές διαφορές από την επίσημη θρησκεία, ωστόσο η επιρροή που είχαν στους πιστούς μουσουλμάνους, οι οποίοι κατέφευγαν εκεί για πνευματική καθοδήγηση και συνδρομή, ήταν τόσο μεγάλη, ώστε η οθωμανική διοίκηση ευνοούσε τη δημιουργία τεκέδων.

Διαβάστε τη συνέχεια

Μοσχολίβανο από το καλό, το προυσαλιό, και ο ηγούμενος που το μοίραζε στους τεκέδες της Δραπετσώνας

Ο πάτερ Δωσίθεος ήταν ηγούμενος στο μοναστήρι της Φανερωμένης στη Σαλαμίνα. Συχνά πυκνά πήγαινε στη Δραπετσώνα και στα Ταμπούρια. Από δρόμο σε δρόμο, από σπίτι σε σπίτι έδινε την ευλογία του στους πιστούς και σταματούσε σε κανένα καφενείο για να πάρει μια ανάσα από τον ποδαρόδρομο.
— Γυρίζει ο καημένος από εξομολογήσεις, τον συμπόνεσε ένα γραΐδιο.
Είχε γίνει περιζήτητος και άμα αργούσε να φανεί, ανυπομονούσαν.
— Δεν φάνηκε ακόμα ο παπάς.
Αυτοί που τον αναζητούσαν ήταν κυρίως τεκετζήδες και λοιποί χασισοπότες, γιατί ο πάτερ κουβαλούσε μέσα στο σακούλι του χασίσι Προύσας εξαιρετικό. Ήταν η εποχή που η Δραπετσώνα ήταν γεμάτη τεκέδες, που στεγάζονταν σε καφενεία, ουζάδικα και σπίτια. Ιδιοκτήτες και θαμώνες ήταν άνθρωποι της φάρας –σκύλοι μαύροι!

@παπα χασίς Ελεύθερος Άνθρω 4-2-1933 φωτο
Πάτερ Δωσίθεος

Έχει και συνέχεια…

Πάτερ Γυμνάσιος: Κομπογιαννίτης ή θεραπευτής; Εκμεταλλευτής ή ανιδιοτελής; Τσαρλατάνος ή βοτανολόγος;

Στη δεκαετία του ’30 ακούστηκε πολύ το όνομα του πατέρα Γυμνάσιου του Λαυριώτη, που αντιμετώπιζε τις αρρώστειες με βότανα και εναλλακτικές θεραπείες. Στις μέρες μας κυκλοφορεί ακόμα ένα αμφιλεγόμενο βιβλίο με θεραπευτικές συνταγές που αποδίδονται στον πάτερ Γυμνάσιο.

πάτερ Γυμνάσιος Ακρόπολις 20-2-1933 @
Πάτερ Γυμνάσιος ο Λαυριώτης, κατά κόσμον Γεώργιος Τζανετής.

Ο Γεώργιος Τζανετής έζησε ταπεινά την περιπέτεια της ζωής του που ξεκίνησε το 1865 από τον Θεολόγο της Θάσου, τον τόπο που γεννήθηκε, και που τον οδήγησε σε διάφορες πόλεις, στο εξωτερικό και στο Άγιο Όρος, όπου σε ηλικία 54 χρόνων εκάρη μοναχός στη μονή Μεγίστης Λαύρας και πήρε το όνομα Γυμνάσιος, και που ύστερα από ταλαιπωρίες τον επανέφερε στη Θάσο.
Δούλεψε ως υπηρέτης, μάγειρας, εργάτης και νοσοκόμος. Γνώριζε καλά τα βότανα και τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Από τη μητέρα του, που ήταν μαμή, πήρε τις πρώτες γνώσεις βοτανολογίας. Υπηρέτησε ανθρώπους που είχαν γνώσεις ιατρικής και βοτανολογίας: στην Ξάνθη ήταν στην υπηρεσία σπουδαίου βοτανολόγου, στην Αγγλία υπηρέτησε ως νοσοκόμος σε γιατρό και βοτανολόγο, έμαθε πολλά από έναν Άγγλο πρακτικό γιατρό και βοτανολόγο που είχε ζήσει στην Ινδία και είχε μάθει ντόπιες πρακτικές, Διαβάστε τη συνέχεια

Το κρυμμένο εκκλησάκι της οδού Γαλβάνη

Η κατεδάφιση μιας μονοκατοικίας στην οδό Γαλβάνη έκανε γνωστή την ύπαρξη μιας μικρής εκκλησίας, που μέχρι τώρα γνώριζαν μόνον οι ένοικοι των πίσω διαμερισμάτων του τετραγώνου Γαλβάνη-Νάξου-Κόντου-Δροσοπούλου. Η εκκλησία βρίσκεται στον ακάλυπτο μεταξύ των πολυκατοικιών. Προφανώς πρόκειται για ιδιωτική εκκλησία που ανήκε σε κάποιο μεγάλο κτήμα της περιοχής.

Τα Πατήσια ήταν προάστιο της προ αμνημονεύτων όμορφης Αθήνας και υπήρχαν εξοχικές κατοικίες που περιβάλλονταν από μεγάλα κτήματα, περιβόλια, ελαιώνες και ανθόκηπους. Χαρακτηριστικές είναι οι επαύλεις Δρακοπούλου και Κλωναρίδη, για ν’ αναφέρω τις πιο γνωστές. Πριν από τον μεσοπόλεμο και προτού ο πολιτισμός των εργολάβων και της αντιπαροχής αναπτύξει την περιοχή κατακόρυφα, αυτός που περπατούσε στην Πατησίων έβλεπε μπροστά του την Πάρνηθα, πίσω του την Ακρόπολη, δεξιά τον Λυκαβηττό και αριστερά του τον Σαρωνικό.

Λίγο πιο κάτω από το εκκλησάκι της οδού Γαλβάνη, στην πλατεία αγίας Παρασκευής δεξιά της οδού Καραβία υπάρχει το μεσαιωνικό εκκλησάκι της αγίας Παρασκευής. Η περιοχή ήταν άλλοτε το κτήμα Χρηστομάνου.

Άγιος Σώστης

Ελληνικό περίπτερο Παρίσι 1900_Χρωμολιθογραφη κάρτα
Παρίσι 1900. Το ελληνικό περίπτερο στη Διεθνή Έκθεση. 

 

Άγιος Σώστης Μάρτιος 2017
Αθήνα 2017. Ο ναός του αγίου Σώστη.

Για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Α’, το τάμα για τη διάσωσή του, για το ελληνικό περίπτερο στη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων, τη μεταφορά του στην Ελλάδα και τη συναρμολόγησή του για εκπλήρωση του τάματος μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ.

Η χρωμολιθογραφική κάρτα από τη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων 1900 προέρχεται από το αρχείο του Δημήτρη Παπαγεωργόπουλου. Τον ευχαριστώ που μου παραχώρησε την άδεια χρήσης.

Ο Τζογές , το αθάνατο γελεκάκι και το καλλίγραμμο ναυτάκι

Το γελεκάκι
Η λαϊκή έμπνευση, η μούσα του λαουτζίκου, ρε Κατινάκι μου, εφέτος έβαλε τα γυαλιά στους μουσουργούς και ποιητάς που με ρούμπες, χαβάγιες και χίλια δυο άλλα νέα μουσικά είδη, μας σερβίρουν κάθε χρόνο ένα σωρό τραγούδια, που με δαύτα μας ξεκουφαίνουνε τα καβουρντιστήρια της μόδας που λέγονται γραμμόφωνα. Κάτω λοιπόν τα σαχλοτράγουδα κι οι ανοησίες και ζήτω το φετεινό μεγάλο μερακλοειδές «Ντούρου ντούρου», το νέο «Καλογεράκι», το «Γελεκάκι», ρε Κατινάκι μου, φρέσκο φρέσκο τραγούδι, μάγκικο τραγούδι που όλης της Αθήνας τα στόματα τραγουδάνε:

Το γελεκάκι που φορείς
εγώ το ’χω ραμμένο,
με πίκρες και με βάσανα
το ’χω φοδραρισμένο.

Όλοι σε λένε μέλισσα,
μα εγώ σε λέω σφήκα,
της σφήκας έχεις το κεντρί
της μέλισσας τη γλύκα.

Άντε ρε, το μαλώνω, το μαλώνω,
κι ύστερα το μετανιώνω.
Συνεχίστε, έχει κι άλλο

Το σπίτι του Κανάρη στην Κυψέλη

«Στην οδό Κυψέλης ήταν πασίγνωστο το σπίτι του Κανάρη, το απλό και με την ιδιόρρυθμη αρχιτεκτονική του. Μια μαρμάρινη επιγραφή διαιώνιζε στην πρόσοψή του τη μνήμη του θανάτου του πυρπολητού στα 1877».

Σ’ αυτό το σπίτι έζησε ο Κανάρης από το 1853 μέχρι τον θάνατό του. Το σπίτι και το μεγάλο κτήμα που το περιέβαλλε κληρονόμησε η εγγονή του και δόθηκε ως προίκα στον σύζυγό της δικηγόρο Μπαλτή. Από την οικογένεια Μπαλτή δόθηκε ως προίκα στην ψυχοκόρη τους που παντρεύτηκε τον υδραυλικό Μαούτσο.
Συνέχεια…