Ρεζιλέ

Το γάλα σε σκόνη δεν μας ήταν άγνωστο στην Ελλάδα. Από το 1960 κυκλοφορούσε το καναδέζικο Canalac, που πουλιόταν σε καταστήματα τροφίμων και σε φαρμακεία. Ύστερα από λίγο ήρθε από τη Γαλλία το Regilait. Ήρθε κι έμεινε και κυκλοφορεί μέχρι σήμερα με το όνομα Ρεγκιλέ.
Λάθος στην ανάγνωση της λέξης Regilait;  Είναι προτιμότερο το λάθος Ρεγκιλέ, από το σωστό αλλά εντελώς αντιεμπορικό Ρεζιλέ.

Ρεζιλέ 1965
1965

Η παρακάτω γαλλική διαφήμιση μπερδεύει λίγο τους θεατές αν το Regilait είναι μάρκα γάλακτος ή καφέ, αλλά ξεκαθαρίζει ρυθμικά και χαρωπά το όνομα Ρεζιλέ.

 

Advertisements

Τα κολοκύθια, τα κολοκάσια και η Κολοκυνθού

Η συνοικία της Κολοκυνθούς βρίσκεται κάτω απ’ τον Κολωνό και φτάνει ως τον Κηφισό. Μέχρι πριν πενήντα χρόνια ήταν όλο περιβόλια και κτήματα, γι’ αυτό και πολλοί πιστεύουν ότι οφείλει το όνομά της στα κολοκύθια. Στη λεζάντα της ειδυλλιακής καρτποστάλ το όνομα αναφέρεται στα ελληνικά ως Κολοκυνθού και στα γαλλικά ως Κολοκυθού.

Κολοκυνθού ή Κολοκυθού; Χρωστάει το όνομά της στην αθηναϊκή οικογένεια Κολοκύθη ή στα κολοκύθια;

Ο Δημήτριος Καμπούρογλου αποκαλεί τη συνοικία Κολοκυθού και θεωρεί ότι πήρε το όνομά της από μία εκκλησία της περιοχής που ανήκε στην οικογένεια Κολοκύθη, την Παναγία την Κολοκυθού. (Η οποία ήταν μετόχι της μονής των Αγίων Αναργύρων του Ψυρή, όπου και διέμενε η οικογένεια Κολοκύθη, μέλος της οποίας ήταν ο Δημήτριος Κολοκύνθης που έζησε τον 17ο αιώνα).

Κολοκυθου Καμπούρογλου 1.jpg
Από την «Ιστορία των Αθηνών» του Δ. Γρ. Καμπούρογλου.

Σχετικά με την προέλευση του ονόματος από τα κολοκύθια σημειώνει στα Τοπωνυμικά Παράδοξα ότι «υπάρχουν και άλλαι θέσεις εις την λεκάνην των Αθηνών γονιμώτεραι και εδάφη καταλληλότερα προς τούτο».
Το 1856 δημοσιεύτηκε στην Αρχαιολογική Εφημερίδα η διασκεδαστική (όπως τη χαρακτηρίζει ο Καμπούρογλου) γνώμη ότι το όνομα της περιοχής προήλθε από την Κολοκασία Αθηνά.
Και συνεχίζει: «Ατυχώς την εκ της γνώμης ταύτης ευθυμίαν ανακόπτει η ανάμνησις αηδεστάτου τινός πατατοειδούς προϊόντος της γης, των κολοκασίων, τα οποία φαίνεται ότι ευτυχώς εξέλιπον πλέον από την αθηναϊκήν αγοράν».
Και μας αφήνει με την απορία, δηλαδή πόσο αηδιαστικά ήταν τα κολοκάσια κι ευχαριστήθηκε που εξαφανίστηκαν από την αγορά;

κολοκάσι
Το λογότυπο του Φεστιβάλ Κολοκασιού.

Δεν γνώριζα την ύπαρξή τους πριν διαβάσω αυτή την παράγραφο του Καμπούρογλου στα Τοπωνυμικά Παράδοξα. Γκουγκλάροντας στο διαδίκτυο διαβάζω την οδηγία ότι τα κολοκάσια δεν πλένονται με τη φλούδα, γιατί βγάζουν μια  γλοιώδη ουσία. (Άραγε αυτός είναι ο λόγος που ο Καμπούρογλου τα χαρακτηρίζει αηδέστατα;) Βρίσκω διάφορους τίτλους «Κατοχυρώνεται και το κολοκάσι ως κυπριακό προϊόν», «Κολοκάσι: Το μυστικό της μακροζωίας των Ικαριωτών», «Κολοκάσι: 8 Εκπληκτικά Οφέλη για την Υγεία», καθώς και συνταγές που χρησιμοποιούν κολοκάσια αντί για πατάτες (σκορδαλιά, πουρές, χοιρινό με σέλινο και κολοκάσια κ.ά.). Στην Κύπρο μάλιστα κάθε Σεπτέμβρη γίνεται Φεστιβάλ Κολοκασιού.

 

Αιωνόβιος Κύκνος

κονσερ Κύκνος official βίντεο (2)

Η κονσέρβα, παρ’ όλο που στις αρχές του 20ου αιώνα μετρούσε εκατό χρόνια ζωής, ήταν πανάκριβη, σχεδόν είδος πολυτελείας. Από το 1915, χάρη στην εταιρεία Κύκνος, αρχίζει να γίνεται είδος ευρείας χρήσης και τα λαχανικά, που αλλιώς θα σάπιζαν στα χωράφια, συντηρούνται και συσκευάζονται.
Η εταιρεία Κύκνος είναι η πρώτη ελληνική κονσερβοποιία. Ιδρύθηκε το 1915. Έχει ήδη συμπληρώσει έναν αιώνα λειτουργίας, παραμένει ελληνική και χρησιμοποιεί αποκλειστικά ελληνικές ντομάτες.

Το 1955 συσκεύαζε σε κονσέρβες 350 τόνους ημερησίως: μπάμιες, φασολάκια, αρακά, μελιτζάνες, αγκινάρες, κουκιά, αμπελόφυλλα, διάφορα φρούτα και μαρμελάδες, ολόκληρες ντομάτες και τον κλασικό ντοματοπελτέ –όλα προϊόντα της αργολικής γης.  Διαβάστε τη συνέχεια

H EMFI της γειτονιάς. Αντίο ΕΒΓΑ!

ΕΒΓΑ1940
1940

Έχει κι άλλο

Γλύκα και δροσιά

Δροσερές, καλοκαιρινές γεύσεις: λεμόνι, πορτοκάλι, τσέρι, κοκτέιλ. Κι όταν πέσει το θερμόμετρο, γεύσεις ούζο και κανέλα.

Οβομαλτίνη, τρίτη κι άγγιχτη

Έχουμε ξαναμιλήσει για την Οβομαλτίνη. Ξεχώρισα τις διαφημίσεις της, γιατί έχουν μορφή κόμικς, πράγμα πολύ πρωτότυπο για τη δεκαετία του ’30. Τα κόμικς έρχονται από το εξωτερικό, όπως άλλωστε και το προϊόν που διαφημίζουν.
Γίνεται ξεκάθαρο πως Οβομαλτίνη είναι προϊόν για παιδιά ανόρεχτα κι αδύναμα στις διαφημίσεις των τελευταίων χρόνων της δεκαετίας. Με τον Μίμη, που ήταν αδύνατος σαν μακαρόνι, έκανε το θαύμα της, γιατί είναι θρεπτική, διεγείρει την όρεξη, ευνοεί την ανάπτυξη, τονώνει τον οργανισμό και βελτιώνει τη διάθεση. Το ίδιο θαυματουργή είναι και στην περίπτωση του Τάκη. Το αδύναμο και άκεφο αγόρι στο τελευταίο καρέ έχει πάρει βάρος και είναι δυνατό, ζωηρό και ευδιάθετο, άξιο συγχαρητηρίων. Οι γονείς του παραδέχονται ότι αυτή τη δύναμη του την έδωσε η Οβομαλτίνη.

Ας πω παρεμπιπτόντως ότι μέχρι στιγμής δεν έχω βρει διαφήμιση-κόμικς της Οβομαλτίνης που να πρωταγωνιστεί κορίτσι. Μόνον τα αγόρια είχαν προβλήματα; Ή μόνον τα προβλήματα των κανακάρηδων είχαν προτεραιότητα;

Διαβάστε τη συνέχεια

Μπακαλιάρος σκορδαλιά. Ναι, αλλά ο σωστός!

Μπακαλιάρος σκορδαλιά 1953
1953

Είναι γνωστή η ασυνεννοησία Αθηναίων και Σαλονικιών σχετικά με τη σωστή ονομασία των πιτόγυρων, των σάντουιτς και των τυριών. Όσοι νομίζουν ότι το σουβλάκι είναι μονοσήμαντη έννοια είναι μακριά νυχτωμένοι.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, διαφωνίες έχουν παρατηρηθεί γύρω από το θέμα «μουσακάς», αν θα είναι με μελιτζάνες και κολοκύθια ή μόνον με μελιτζάνες και αν θα μπει στρώση πατάτας. Οι διαφωνίες αυτές αφορούν τον τρόπο παρασκευής, δεν έχουν μεγάλη ένταση και οι λογομαχίες, κατά κανόνα, λήγουν ειρηνικά.
Η σκορδαλιά είναι ένα ζήτημα που θα μπορούσε να δημιουργήσει αναταράξεις, αλλά το συγκεκριμένο έδεσμα έχει πάψει στην εποχή μας να είναι όσο δημοφιλές ήταν παλιότερα, λόγω περιορισμένης ανοχής στην έντονη μυρωδιά του σκόρδου.
Παραδοσιακά η σκορδαλιά βρίσκεται στο ελληνικό τραπέζι την 25η Μαρτίου, όταν η χριστιανοσύνη γιορτάζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και ο ελληνισμός την έναρξη της Επανάστασης του 1821, και συνοδεύει τον τηγανιτό μπακαλιάρο. Το πατροπαράδοτο έθιμο θέλει μπακαλιάρο σκορδαλιά και την Κυριακή των Βαΐων, όπως προτρέπει η διπλανή καταχώριση.
Η σκορδαλιά με καρύδι είναι εκλεκτό έδεσμα, το οποίο καταναλώνεται με φειδώ, και σ’ αυτό συμφωνούν όλοι. Οι διαφωνίες προκύπτουν γύρω από το αν η σωστή σκορδαλιά φτιάχνεται με ψωμί ή με πατάτα. Και οι δύο εκδοχές έχουν τους φανατικούς υποστηρικτές τους.
Αν η σκορδαλιά με πατάτα θα είναι απλή σκορδαλιά ή αλιάδα καθορίζεται από την ποσότητα του σκόρδου. Η αλιάδα, ως γνωστόν, είναι πύραυλος. Η κεφαλονίτικη αλιάδα θέλει αμέτρητα σκόρδα και πολύ κοπάνημα στο γουδί.
Όσο για τον μπακαλιάρο, είτε είναι φιλέτο είτε είναι κροκέτες, τρώγεται ευχάριστα, φτάνει να έχει ξαλμυριστεί σωστά και να είναι τραγανός, πράγμα που επιτυγχάνεται με προσθήκη μαγιάς στο κουρκούτι.

Η πελάδα του Μπριόλα
Κάποιοι Αθηναίοι καλοφαγάδες έλεγαν ότι την καλύτερη σκορδαλιά την έφτιαχνε μια ταβέρνα στο Παγκράτι, η «Πελάδα του Μπριόλα». Διαβάστε τη συνέχεια

Ακόμα μία Οβομαλτίνη σε κόμικ

Για τα παιδιά δυναμωτικό, για τους μεγάλους υπνωτικό;
Σε διαφήμιση του 1937 είδαμε τον Μίμη, ένα αγόρι που ήταν αδύνατο σαν μακαρόνι, να παίρνει βάρος και να δυναμώνει χάρη στην Οβομαλτίνη. Στην παρακάτω διαφήμιση του 1933, η Δώρα, μια νέα γυναίκα που υποφέρει από αϋπνίες, λύνει το πρόβλημά της με την Οβομαλτίνη.
Δημιουργείται η απορία πώς πλασαρίστηκε η Οβομαλτίνη, όταν ήρθε από την Ελβετία στην Ελλάδα. Ήταν για μεγάλους ή για μικρούς; Ήταν κατευναστικό ή τονωτικό;
Ας παρακολουθήσουμε, όμως, την αγωνία της Δώρας.
Η Δώρα, όσα προβατάκια και αν μετρήσει, είναι αδύνατον να κοιμηθεί. Αποτέλεσμα; Έχει γίνει ράκος από την αϋπνία. Στο σουπερμάρκετ ακούει δύο φίλες της, ντυμένες γκραν, που δεν έχουν αντιληφθεί την παρουσία της, να σχολιάζουν ότι δείχνει δέκα χρόνια μεγαλύτερη από τον άντρα της. Μετά από τέτοιο χτύπημα κάτω από τη ζώνη, η Δώρα δοκιμάζει την Οβομαλτίνη. Πίνει το βράδυ και σε δέκα λεπτά κοιμάται μονορούφι μέχρι το πρωί, για να ξυπνήσει άλλος άνθρωπος.

Οβομαλτίνη 1933
1933

Οι διαφημίσεις της Οβομαλτίνης ήταν εισαγόμενες και απεικόνιζαν μια καθημερινότητα τύπου αριστοκρατικό Κολωνάκι. Εκτός αυτού στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’30 δεν υπήρχαν σουπερμάρκετ, αλλά παντοπωλεία, κοινώς μπακάλικα.
Δείτε ΕΔΩ τη διαφήμιση του 1937, με τον αδύνατο σαν μακαρόνι Μίμη και τη ζάπλουτη θεία Ευτέρπη.

Τα βάρβαρα της αγιαβαρβάρας – ένα γλυκό έθιμο από το Σουφλί

Οι γιορτές της αγίας Βαρβάρας, του αγίου Σάββα και του αγίου Νικολάου, οι τρεις συνεχόμενες γιορτές την πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου, στις 4, 5 και 6 του μήνα, λέγονται Νικολοβάρβαρα. Είναι οι μέρες που χειμώνας αρχίζει να γίνεται βαρύς. «Απ’ τα Νικολοβάρβαρα αρχίζει ο χειμώνας» κατά την παροιμία.

Τα γενέθλια της μάνας μου πέφτανε της αγίας Βαρβάρας. Τα γιορτάζαμε με σπιτικούς λουκουμάδες. Η αγία Βαρβάρα είναι η προστάτιδα του πυροβολικού, οι λουκουμάδες πάλι είναι στρογγυλοί σαν τις μπάλες των κανονιών και παραδοσιακά οι λουκουμάδες είναι το γλυκό αυτής της γιορτής. Το 1829, στον πρώτο εορτασμό της αγίας Βαρβάρας ως προστάτιδας του πυροβολικού, προσφέρθηκαν λουκουμάδες στους επισκέπτες του Τάγματος Πυροβολιστών. Την επόμενη χρονιά επαναλήφθηκε το ίδιο και από τότε καθιερώθηκε. Οι λουκουμάδες που έφτιαχνε η μάνα μου έβγαιναν πλακέ σαν τηγανίτες.
Διαβάστε τη συνέχεια

Ο Μίμης και η Οβομαλτίνη

Οβομαλτίνη 1937
1937

Ο Μίμης είναι αδύνατος σαν μακαρόνι και η μαμά ανησυχεί. Ο μπαμπάς συμπαραστέκεται, χωρίς ν’ αναλαμβάνει καμία πρωτοβουλία, και είναι ο μόνος που δεν έχει όνομα. Να σου εμφανίζεται η πλούσια θεία Ευτέρπη, με φασαμέν, ρενάρ, αμαξάρα και σοφέρ, τα λέει έξω απ’ τα δόντια για το χάλι του παιδιού και την ανικανότητα των γονιών και αποχωρεί. Γκρινιάρα ξεγκρινιάρα, η θεία έχει δίκιο και η μαμά αποφασίζει να ζητήσει υπεύθυνη γνώμη. Φοράει καπέλο, παλτό με γούνινο γιακά, πηγαίνει στη γιατρίνα και μαθαίνει ότι η Οβομαλτίνη θα κάνει τον Μίμη από μακαρόνι κανελόνι. Ο Μίμης παίρνει βάρος και η θεία Ευτέρπη δεν πιστεύει στα μάτια της.

Διαβάστε τη συνέχεια