Η Θέμις ψάχνει στέγη – το μέγαρο και τα μεγαλόπνοα σχέδια, η μετακόμιση, η ταλαιπωρία και η επιστροφή

Στις αρχές της δεκαετίας του ’30, ήρθε στην επιφάνεια το ζήτημα της στέγασης των δικαστηρίων. Το κτίριο του Πρωτοδικείου στις οδούς Σανταρόζα-Σταδίου-Αρσάκη, ταλαιπωρημένο από τη μεγάλη χρήση και εντελώς ασυντήρητο, είχε γίνει σαράβαλο.
Η κυβέρνηση Βενιζέλου αποφάσισε να χτίσει νέο δικαστικό μέγαρο. Λεφτά δεν είχε, αλλά αυτό δεν φάνηκε να μπαίνει εμπόδιο στο όραμά της. Αποφάσισε να κατεδαφίσει το κτίριο Βάιλερ, το παλιό Στρατιωτικό Νοσοκομείο στου Μακρυγιάννη, και να ανεγείρει εκεί το νέο δικαστικό μέγαρο· κι επειδή ο χώρος δεν θα έφτανε, θα γίνονταν απαλλοτριώσεις των γύρω οικοπέδων. Μόνον η δαπάνη των απαλλοτριώσεων έφτανε τα 15 εκατομμύρια.
Η απόφαση αυτή, που πάρθηκε χωρίς ιδιαίτερη μελέτη και σχεδιασμό και χωρίς οι αρμόδιοι να συμβουλευτούν ή έστω να λάβουν υπόψη τούς άμεσα ενδιαφερόμενους, τους δικηγόρους, θα δημιουργούσε, εκτός των άλλων, απίστευτες ανακατατάξεις, μια και όλα τα δικηγορικά γραφεία και οι διάφορες υπηρεσίες βρίσκονταν στο κέντρο της πόλης.
Επίσης καταδίκαζε σε κατεδάφιση δύο ιστορικά κτίρια: το κτίριο του Πρωτοδικείου, το οποίο στεγαζόταν στο κτίριο του παλιού Βασιλικού Τυπογραφείου-Λιθογραφείου, που χτίστηκε το 1835, και το συνομήλικό του κτίριο Βάιλερ, το παλιό Στρατιωτικό Νοσοκομείο και πρώτο νοσοκομείο της Αθήνας, που σήμερα στεγάζει το Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως.
Το έχουμε ξαναπεί ότι οι νεοέλληνες απαξιώνουν την παλαιότητα στο όνομα αυτού που αποκαλούν εκσυγχρονισμό και πρόοδο, όπως οι μετεπαναστατικοί πρόγονοί μας την περιφρονούσαν μπροστά στην αρχαιοπληξία. Όσο για το συμφέρον, αυτό σπανίως περιφρονείται.

Στο νέο δικαστικό μέγαρο θα στεγάζονταν όλα τα δικαστήρια της πρωτεύουσας, Ειρηνοδικείο, Πρωτοδικείο, Εφετείο, Άρειος Πάγος. Θα μεταφερόταν επίσης το Υποθηκοφυλάκιο, θα στεγαζόταν το τμήμα Μεταγωγών και θα φτιάχνονταν κρατητήρια και μικρές φυλακές, για να μη μεταφέρονται οι υπόδικοι σε κάθε διακοπή της δίκης τους πίσω στο σωφρονιστικό κατάστημα. Και όλα αυτά θα γίνονταν μέσα σε τέσσερα χρόνια!
Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Ο πύργος του Μαυρομιχάλη και το αρχοντικό του Καρατζά στην οδό Αλκιβιάδου

Ο Πύργος του Μαυρομιχάλη, Αλκιβιάδου 5
Φωτο: Φεβρουάριος 2017

Ο πύργος του Μαυρομιχάλη βρίσκεται στην οδό Αλκβιάδου αριθμός 5 και θυμίζει μανιάτικο πύργο. Χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα σε σχέδια του στρατιωτικού μηχανικού Αγαμέμνονα Πάλλη. Το 1993 κρίθηκε διατηρητέο και διατηρείται θαυμάσια.

Δίπλα του, στον αριθμό 3 της οδού Αλκιβιάδου, βρίσκεται το αρχοντικό του Καρατζά, ένα διώροφο νεοκλασικό, που χτίστηκε την ίδια περίοδο. Κρίθηκε διατηρητέο το 1993 και είναι άριστα συντηρημένο. Και τα δύο κτίρια ανήκουν στην Ευαγγελική Εκκλησία.

Ακαδημίας και Κανάρη

Ακαδημίας και Κανάρη
Φωτο: Σ.Β. Σκοπελίτης

Οικία Δεληγιώργη_Dimitris Kamaras 1
Photo: Dimitris Kamaras, 2014

Το μέγαρο Δεληγιώργη, οικία του Επαμεινώνδα Δεληγιώργη που χρημάτισε έξι φορές πρωθυπουργός της Ελλάδας, είναι έργο του Τσίλερ. Επί χούντας κινδύνεψε να κατεδαφιστεί. Τον Νοέμβριο του 1974 κρίθηκε διατηρητέο και σώθηκε.

Το σπίτι με τις Καρυάτιδες

Το σπίτι με τις Καρυάτιδες, Ασωμάτων 45, Ψυρή
Φωτο: Σ.Β. Σκοπελίτης
Το σπίτι με τις Καρυάτιδες, Ασωμάτων 45, Ψυρή
2017

Διαβάστε την ιστορία του σπιτιού στο άρθρο Οι Καρυάτιδες της οδού Ασωμάτων.

Εξέλσιορ και Bravo

Πανεπιστημίου και Αιόλου γωνία.jpg

Το κτίριο στη γωνία της Πανεπιστημίου με την Πατησίων αριθμός 1, που αναπαλαιωμένο στεγάζει σήμερα την Εθνική Τράπεζα, ήταν το παλιό ξενοδοχείο Εξέλσιορ. Χτίστηκε στη θέση που βρισκόταν η έπαυλη Καυταντζόγλου, η οποία είχε χτιστεί σε τμήμα του οικοπέδου του Χάφτα. Από αυτόν τον Χάφτα πήραν το όνομά τους τα Χαφτεία. Ο δε Καυταντζόγλου είχε τουλάχιστον τρεις ιδιοκτησίες στην περιοχή: μία στη συμβολή Σταδίου με Αιόλου (το κτίριο του ξενοδοχείου Απόλλων),  μία στη γωνία Αγίου Κωνσταντίνου με πλατεία Ομονοίας και άλλη μία στη γωνία Πανεπιστημίου με Πατησίων.

Στο ισόγειό του παλιότερου κτίσματος στεγαζόταν το γαλακτοζαχαροπλαστείο του Μπερνίτσα και το καφενείο των Γερόντων. Ο Μπερνίτσας είχε δικό του βουστάσιο, έφτιαχνε εκλεκτά γλυκά και ήταν αυτός που γνώρισε στους Αθηναίους την κρέμα σαντιγί. Στο καφενείο των Γερόντων μαζεύονταν διάφοροι συνταξιούχοι. Αργότερα μετανομάστηκε σε καφενείο των Εύ φρονούντων.
Καφενείον Ευ Φρονούντων
νύχτα μέρα συζητούντων
έγραψε ο Μπάμπης Άννινος το 1850.
Το καφενείο των Ευ Φρονούντων έκλεισε το 1886. Ο Μπερνίτσας έφυγε από κει στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν άρχισε να χτίζεται το ξενοδοχείο. Το καινούργιο κτίριο στέγασε το ξενοδοχείο Βικτώρια, που το 1929 μετονομάστηκε σε Εξέλσιορ.

Στο ισόγειο του Εξέλσιορ, Πατησίων 1, στεγάζονταν διάφορα καταστήματα. Ανάμεσά τους και τα καφεκοπτεία Bravo (που επέμεναν να τον  λέμε ελληνικό).

Η Μασσαλία με την αιώρα, ο Παρθενών με τους ναργιλέδες, ο Απόλλων, το Εξέλσιορ και άλλα

Το αρχικό άρθρο άλλαξε. Μπορείτε να διαβάσετε τα παρακάτω σχετικά άρθρα:

Το Μασσαλία με την αιώρα, το Απόλλων και ο Κώστας Κρυστάλλης 


Ξενοδοχείο Απόλλων_5.jpg

Το νεοκλασικό του Παρθενώνα και του Αστόρια


Το Εξέλσιορ και το Bravo

Οι Καρυάτιδες της οδού Ασωμάτων

Καρυάτιδες 1960

Η γειτονιά του Ψυρή είναι μια γειτονιά με αντιθέσεις όσον αφορά την αρχιτεκτονική της. Από τη μία τα πλούσια νεοκλασικά αρχοντικά ντόπιων και ξένων και από την άλλη φτωχόσπιτα που στέγαζαν τους παλιούς Αθηναίους, αλλά και άλλους που ήρθαν στην πρωτεύουσα αναζητώντας καλύτερη ζωή.
Αυτό που χαρακτηρίζει την περιοχή είναι ο λαϊκός κλασικισμός, ένας ρυθμός σε μικρές διαστάσεις με κέντρο την αυλή και προσόψεις στολισμένες με κεραμικές διακοσμήσεις, κιονόκρανα, ακροκέραμα, αγάλματα.
Ένα χαρακτηριστικό δείγμα αυτού του ρυθμού είναι το σπίτι με τις Καρυάτιδες που βρίσκεται στην οδό Ασωμάτων, αριθμός 45. Διαβάστε περισσότερα