Το μέγαρο Μελά

Το μέγαρο Μελά καταλαμβάνει το τετράγωνο μεταξύ των οδών Αιόλου-Σοφοκλέους-Στρέιτ-Κρατίνου. Το έχτισε ο Βασίλειος Μελάς, ηπειρωτικής καταγωγής, ομογενής από την Κωνσταντινούπολη και πλούσιος έμπορος στο Λονδίνο. Εμφανίστηκε δυναμικά στην ελληνική οικονομική σκηνή· επένδυσε τα κεφάλαιά του στα θειωρυχεία της Μήλου, αγόρασε μετοχές στα μεταλλεία του Λαυρίου, στους σιδηροδρόμους, σε τράπεζες, στο Αεριόφως Αθηνών και ακίνητα στην περιοχή μεταξύ Καπνικαρέας και Αγίας Ειρήνης.
Το 1873 αγόρασε τρία οικόπεδα στην πλατεία Λουδοβίκου, επιφάνειας 1.600 τετραγωνικών μέτρων και ανέθεσε στον Τσίλερ Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Η πλατεία με τα πολλά ονόματα

Η πλατεία Λουδοβίκου, που εικονίζεται στην παραπάνω φωτογραφία, είναι η σημερινή πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως. Περικλείεται από τις οδούς Αιόλου, Κρατίνου, Αθηνάς και Ευπόλιδος.
Ο Σταμάτης Κλεάνθης και ο Εδουάρδος Σάουμπερτ στο πολεοδομικό σχέδιό τους είχαν προτείνει μια μεγάλη πλατεία, τον Κήπο του Λαού, που θ’ άρχιζε από την Ομόνοια και θα έφτανε μέχρι την Ευριπίδου· θα είχε κτίρια με στοές, με καταστήματα στο ισόγειο και κατοικίες στον όροφο και ελεύθερο χώρο με πολύ πράσινο και σιντριβάνια. Όπως όλοι ξέρουμε, το σχέδιό τους δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Κατέφθασε ο Κλέντσε, που το άλλαξε προς όφελος της συνεχούς δόμησης και κατάργησε μεγάλο μέρος των ελεύθερων χώρων. Και πάλι, όμως, άφηνε άφθονο ελεύθερο χώρο και ορατά τα ρέματα της περιοχής, που βρίσκονταν μεταξύ του σημερινού Δημαρχείου και της Εθνικής Τράπεζας. Ένα βασιλικό διάταγμα του 1851 κουτσούρεψε ακόμα περισσότερο την έκταση, στο 1/5 της προβλεπόμενης από το σχέδιο. Το Δημοτικό Θέατρο κατέλαβε ένα ακόμα τμήμα της.
Τελικά, ο Κήπος του Λαού πήρε διαστάσεις απλής πλατείας, η οποία κατασκευάστηκε από το Δήμο Αθηναίων, επί δημαρχίας Σκούφου, γύρω στο 1860. Η περιοχή οικοδομήθηκε ταχύτατα.
Διαβάστε τη συνέχεια

Το νεοκλασικό του Παρθενώνα και του Αστόρια

Δίπλα στο ξενοδοχείο Απόλλων επί της Αιόλου βρισκόταν ένα νεοκλασικό κτίριο, έργο του Τσίλερ, που έφτανε μέχρι την Πανεπιστημίου. Το όμορφο κτίριο δεν υπάρχει πια. Κατεδαφίστηκε το 1976. Διασώζεται στον πίνακα του Γιάννη Τσαρούχη.

Ξενοδοχείο Απόλλων_5.jpg

Απέναντι, στην πλευρά που είναι σήμερα το Ταχυδρομείο, βρισκόταν το καφενείο Παρθενών. Ο Παρθενών μέχρι το 1960 διέθετε ναργιλέδες, παρόλο που τα περισσότερα καφενεία τους είχαν καταργήσει. Ήταν σημείο συνάντησης οικοδόμων και εργολάβων. Επειδή το κτίριο θα κατεδαφιζόταν, το 1969 ο Παρθενών μεταφέρθηκε στο ισόγειο του νεοκλασικού που απαθανάτισε ο Τσαρούχης.

Καφενείο Παρθενών πριν από το 1969.jpg
Το καφενείο Παρθενών στην πρώτη του θέση.

Η παρακάτω φωτογραφία του Σκοπελίτη συμπληρώνει την εικόνα του νεοκλασικού που μας δίνει ο πίνακας του Τσαρούχη. Στο ισόγειο του κτιρίου, στη γωνία της Αιόλου με την Πανεπιστημίου, ήταν το καφεζαχαροπλαστείο Αστόρια. Εκεί είχαν καθίσει τα μέλη της ΠΕΑΝ περιμένοντας την έκβαση του μεγάλου σαμποτάζ της 20ης Σεπτεμβρίου 1942, που ανατίναξε τα γραφεία της ΕΣΠΟ.

 

Αιόλου και Πανεπιστημίου.jpg
Από Πανεπιστημίου με θέα την πλατεία Ομονοίας. Αριστερά το Αστόρια.

Το Μασαλία με την αιώρα, το Απόλλων και ο Κώστας Κρυστάλλης

Ξενοδοχείο Απόλλων_4α.jpg

Ψάχνοντας ανάμεσα σε διάφορα χαρτιά για κάτι άσχετο, βρήκα καταχωνιασμένη αυτή την καρτ ποστάλ που είχα αγοράσει σε ανύποπτο χρόνο και με ακαθόριστους σκοπούς.
Όπως γράφει απεικονίζει την οδό Πατησίων. Ποιο τμήμα της όμως; Προσπάθησα να θυμηθώ ποιο κτίριο βρίσκεται σε λοξό κάθετο δρόμο κι αφού δεν είναι η οδός Μάρνη ποιος δρόμος είναι; Έβγαλα το αυθαίρετο συμπέρασμα ότι πρόκειται για την αρχή της Πατησίων.
Δεδομένου ότι παλιότερα η Πατησίων έφτανε μέχρι τα Χαφτεία, το συμπερασμα ήταν σωστό. Σήμερα το τμήμα από Σταδίου μέχρι Πανεπιστημίου λέγεται Αιόλου. Η Πατησίων αρχίζει από τη γωνία με την Πανεπιστημίου. Αν και το τμήμα της από την Πανεπιστημίου μέχρι την Αγίου Μελετίου επίσημα λέγεται 28ης Οκτωβρίου, χρησιμοποιείται η ονομασία Πατησίων για όλον τον δρόμο.
Δεν αναγνώρισα κανένα κτίριο. Εκείνο με την επιγραφή «Ξενοδοχείον ο Απόλλων» κάτι μου θύμιζε. Είναι το μόνο από τα εικονιζόμενα κτίρια που έχει απομείνει όρθιο.
Σήμερα όποιος περνάει από αυτό το σημείο βλέπει την παρακάτω εικόνα.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η Μασσαλία με την αιώρα, ο Παρθενών με τους ναργιλέδες, ο Απόλλων, το Εξέλσιορ και άλλα

Το αρχικό άρθρο άλλαξε. Μπορείτε να διαβάσετε τα παρακάτω σχετικά άρθρα:

Το Μασσαλία με την αιώρα, το Απόλλων και ο Κώστας Κρυστάλλης 


Ξενοδοχείο Απόλλων_5.jpg

Το νεοκλασικό του Παρθενώνα και του Αστόρια


Το Εξέλσιορ και το Bravo

Σγούρδας, από το 1880

ΣΓΟΥΡΔΑΣ
1966

 

Πληροφορίες για το κατάστημα Σγούρδας