Η γειτονιά του Μεβλεβί χανέ στον μεσοπόλεμο

Για τον Μεβλεβί χανέ, τον τεκέ των περιστρεφόμενων δερβίσηδων, έχουμε μιλήσει στο παρελθόν. Το άρθρο για τον Μεβλεβί χανέ δημοσιεύτηκε στο Hellas Special. Το ίδιο άρθρο, με λιγότερες φωτογραφίες, αλλά με μία περιγραφή της γειτονιάς του Μεβλεβί χανέ δημοσιεύτηκε στο Docville τ.64.  
Ο Σταμ. Σταμ. βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη τη δεκαετία του ’30 και μας δίνει πολύτιμες εικόνες της γειτονιάς και της καθημερινής ζωής. Μοναδικό απομεινάρι της τούρκικης παρουσίας ήταν το νεκροταφείο.

Σταμ Σταμ_επιτύμβιες στήλες

 

Δεξιά σου, καθώς ανεβαίνεις, σε ξαφνίζουν προς στιγμήν, καθώς ορθούνται ξαφνικά και απότομα από την γην, λευκά στρογγυλοκέφαλα και χονδροκέφαλα φαντάσματα, καθώς ορθούνται λέμε, εις μίαν κίνησιν ορμητικήν, εις την οποίαν επετρώθησαν θαρρείς αμέσως και απέμειναν εκεί φαντάσματα λησμονηθέντα παλαιών καλών καιρών.
Είναι οι πέτρινες και σαρικοφόρες στήλες των νεκρών του μεγάλου εκεί τούρκικου νεκροταφείου, που είναι σχεδόν εγκαταλελειμμένο σήμερα.

 

τούρκικο νεκροταφείο στα δυτικά τείχη
Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

Τα κορίτσια της Μπάρας

Φωτογραφίες από την εποχή του Α Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Θεσσαλονίκη είχε πλημμυρίσει από φανταρία και η περίφημη Μπάρα ήταν στις δόξες της.

Γράφει ο Γιώργος Ιωάννου στο πεζογράφημα «Η πλατεία του Αγίου Βαρδαρίου»:

Η συνοικία Μπάρα, όπως ήταν γνωστή, ήταν στο τετράγωνο που ορίζεται από τις οδούς Μοναστηρίου, Λαγκαδά, Αφροδίτης Βάκχου, Οδυσσέως, Ταντάλου, Προμηθέως, που οι Τούρκοι ονόμαζαν dudulak (δρόμος της ηδονής).

Οι πόρνες της Μπάρας σε αντίθεση με άλλα πορνεία της πόλης ήταν μοναχικές, δούλευε μία σε κάθε σπίτι. Εκεί συναντούσες κορίτσια κάθε ηλικίας και καταγωγής, όπως από Ιταλία, Σουηδία, Γαλλία και Σερβία. Πολύ καλή φήμη είχαν οι Βολιώτισσες, οι Σμυρνιές και οι Εβραίες. Πολλά κορίτσια, που ήρθαν πρόσφυγες με την οικογένεια ή και μόνες, κατέληξαν από ανάγκη στους δρόμους της Μπάρας. Θεωρούνταν, σε σχέση με άλλες περιοχές, γυναίκες «χαμηλής ποιότητας», με πελάτες επαρχιώτες και κυρίως στρατιώτες και ταξιδευτές που δεν έδιναν σημασία στην ομορφιά και στις λεπτομέρειες της εμφάνισης. 

 

 

Πρόσφυγες στη Θεσσαλονίκη-φωτογραφίες

Στιγμιότυπο οθόνης (959)

«Από το 1914 ως το 1924, κι ακόμα πιο πέρα, πήραν να καταφθάνουν μεμονωμένα ή σε μικρές ομάδες στην αρχή, κοπαδιαστά και άτακτα αργότερα, με αραμπάδες, ζώα, βάρκες, καΐκια, βαπόρια, ακόμα και με τα πόδια, σε χάλι κακό, βρωμισμένοι μα αποκαθαρμένοι, λουσμένοι μες στο αίμα τους, από τις ελληνικές πατρίδες της Ανατολής, την Ελλάδα μάλλον της Ανατολής, χιλιάδες των χιλιάδων κυνηγημένοι, ληστεμένοι, βιασμένοι, απορφανισμένοι άνθρωποί μας, αναζητώντας μια νέα γωνιά μες στην ελεύθερη πατρίδα. Υπήρξαν, βέβαια, κι εκείνοι που έφτασαν σχετικώς άνετα είτε γιατί είχαν τον τρόπο, είτε γιατί ήταν κατατοπισμένοι και προβλεπτικοί, είτε γιατί στάθηκαν τυχεροί είτε και γιατί τα είχαν καλά με τον Τούρκο».
Γιώργος Ιωάννου, «Η παρέλαση των προσφύγων» από το βιβλίο
Το δικό μας αίμα.

just-landed-from-ship-at-saloniki-refugees-from-asia-minor-1922_congress_library
1922. Πρόσφυγες από τη Μικρασία. Μόλις αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

Περισσότερες φωτογραφίες

Ο Μεβλεβί χανές της Θεσσαλονίκης-ο τεκές των περιστρεφόμενων δερβίσηδων

Στην παλιά Θεσσαλονίκη υπήρχαν τουλάχιστον τριάντα τεκέδες. Κάθε συνοικία είχε τον τεκέ της. Αναμεσά τους ο πανέμορφος Μεβλεβί χανές, ο τεκές Καντίρ Μπαμπά, ο Φετιγιέ, ο Ικί Λουλέ Περσεμπέ, ο Σαατλί, ο Παζάρ, ο Γκιούλμπαμπα κι ένας τεκές ωρυόμενων δερβίσηδων. Δεν σώζεται κανένας. Όμως, για τον Μεβλεβί χανέ έχουμε κάποιες πληροφορίες και μερικές απεικονίσεις.

Σημειωτέον ότι οι τεκέδες ήταν θρησκευτικοί χώροι, αντίστοιχοι με τα χριστιανικά μοναστήρια. Τα διάφορα τάγματα δερβίσηδων είχαν τους δικούς τους τεκέδες, που ήταν άσυλα ανεξάρτητα από το κράτος. Οι δερβίσηδες –οι μοναχοί, ας πούμε– ήταν πνευματικοί άνθρωποι, και ο σεΐχης –ο ηγούμενος– ήταν φωτισμένος άνθρωπος και πνευματικός οδηγός. Όλα τα τάγματα των δερβίσηδων είχαν δογματικές διαφορές από την επίσημη θρησκεία, ωστόσο η επιρροή που είχαν στους πιστούς μουσουλμάνους, οι οποίοι κατέφευγαν εκεί για πνευματική καθοδήγηση και συνδρομή, ήταν τόσο μεγάλη, ώστε η οθωμανική διοίκηση ευνοούσε τη δημιουργία τεκέδων.

Διαβάστε τη συνέχεια

Το παραλιακό τείχος της Θεσσαλονίκης γκρεμίζεται και η πόλη ανασαίνει

Η πρόσφατη ανακάλυψη της φωτογραφίας του παραλιακού τείχους της Θεσσαλονίκης ήταν ένα σημαντικό γεγονός. Ποτέ πριν δεν είχαμε δει αυτήν την εικόνα της εντελώς περίκλειστης πόλης. Υπήρχε βέβαια η υδατογραφία του Σαλάκα, που αποτυπώνει την περιτειχισμένη πόλη το 1852, αλλά δεν είναι το ίδιο.
Στην ομάδα του fb Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης, που είχε την τιμή της ανακάλυψης και πρώτης ανάρτησης από τον Ζαχαρία Σεμερτζίδη, επικρατεί αναβρασμός στην προσπάθεια να αποκρυπτογραφηθεί η φωτογραφία. Η εντυπωσιακή ευκρίνειά της είναι δυνατός σύμμαχος. Αμέσως άρχισαν οι μεγεθύνσεις, οι συγκρίσεις κι έγιναν οι πρώτες εκτιμήσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια

Η Θεσσαλονίκη με το παραλιακό τείχος-μια εξαιρετικά σπάνια και ιστορική φωτογραφία

 

Στις 23 Σεπτεμβρίου έγινε γνωστή στην Ελλάδα μια ιστορική φωτογραφία που απεικονίζει τη Θεσσαλονίκη με το παραλιακό τείχος της. Η τιμή της ανακάλυψης ανήκει στον Ζαχαρία Σεμερτζίδη και στην ομάδα του fb Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης.
Η φωτογραφία περιλαμβάνεται στο λεύκωμα με τίτλο «Constantinople», που δημιούργησαν στη δεκαετία του 1860 οι αρμενικής καταγωγής φωτογράφοι αδελφοί Αμπντουλάχ (υπέγραφαν στα γαλλικά Abdullah Fréres και με αραβική γραφή Abdullah Biraderler), επίσημοι φωτογράφοι του σουλτάνου. Το λεύκωμα πιθανόν φτιάχτηκε ύστερα από παραγγελία της οθωμανικής διοίκησης στο πλαίσιο των προσπαθειών της για προβολή της οθωμανικής αυτοκρατορίας στην Ευρώπη. Παρουσιάστηκε στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού του 1867 και αγοράστηκε από την οικογένεια των Festetics, μελών της ουγγρικής αριστοκρατίας. Σήμερα ανήκει στο Εθνικό Αρχείο της Ουγγαρίας.

Το 1867 είναι η χρονιά που κατεδαφίστηκε το παραθαλάσσιο τείχος της Θεσσαλονίκης.


ΕΔΩ μπορείτε να δείτε φωτογραφίες από το λεύκωμα «Constantinople» από το Εθνικό Αρχείο της Ουγγαρίας και ΕΔΩ περισσότερες φωτογραφίες των αδελφών Αμπντουλάχ.

 

Εδώ κάτι λείπει!

Βρισκόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του ’60 αρχές ’70 και αυτά που λείπουν δεν έχουν φτιαχτεί ακόμα.

%ce%b8%ce%b5%cf%83%cf%83%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%b7_%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%84-%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%bb_04-%cf%87%cf%89%cf%81%ce%af%cf%82-%cf%80%cf%8d%cf%81%ce%b3%ce%bf-%ce%bf
Ο πύργος του ΟΤΕ με το περιστρεφόμενο καφέ στην κορυφή απ’ όπου μπορείς να απολαύσεις τη θέα της πόλης από ύψος 70 μέτρων δεν έχει φτιαχτεί ακόμα. Θα κατασκευαστεί το 1970.

 

%ce%b8%ce%b5%cf%83%cf%83%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%b7_%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%84-%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%bb_12-%cf%80%ce%bb%ce%b1%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%b1-%cf%83%ce%b9%ce%bd%cf%84
Το μαρμάρινο σιντριβάνι που χάρισε στην πόλη ο Αβδούλ Χαμίτ δεν έχει αναστηλωθεί. Ο δήμος Θεσσαλονίκης το ξήλωσε το 1936 και το παραπέταξε με αποτέλεσμα να καταστραφούν κάποια τμήματά του. Θα επανατοποθετηθεί στην –περίπου– αρχική του θέση το 1977.

 

Θεσσαλονίκη_καρτ ποστάλ_14β λείπει η 3ης Σεπτεμβρίου copy.jpg
Η 3ης Σεπτεμβρίου που συνδέει την Αγίου Δημητρίου και το Καυτατζόγλειο με τη Λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου και τη Νέα Παραλία δεν έχει κατασκευαστεί ακόμα. Το Βυζαντινό Μουσείο, παρόλο που η ίδρυσή του αποφασίστηκε το 1913, θα θεμελιωθεί το 1989 και λειτουργήσει στις 11 Σεπτεμβρίου 1994.