Το πουλί της χούντας, ο διαφημιστής του και η ιστορία μιας διαφημιστικής

Το έμβλημα της χούντας, ο φαντάρος μπροστά στον φοίνικα που αναγεννιέται, ήταν δημιούργημα του διορισμένου χουντικού δήμαρχου του Πειραιά Αριστείδη Σκυλίτση. Βρισκόταν παντού: σε δρόμους, σε πλατείες, σε κτίρια, σε γραφεία, σε σχολεία, σε σπιρτόκουτα, στην πόλη και στο ύπαιθρο.

Έμβλημα χούντας Πανεπιστημίου
Η πρόσοψη της Τράπεζας της Ελλάδος στην Πανεπιστημίου.

Υπήρχε κι ένας αυτοδίδακτος ζωγράφος και διαφημιστής, που ειδικευόταν στις γιγάντιες διαφημίσεις και στις τοιχογραφίες που κάλυπταν μια ολόκληρη πλευρά πολυκατοικίας.

Ο Παύλος Γκίκας, σκαρφαλωμένος σε σκαλωσιές ή αναβατόρια ζωγράφισε διαφημίσεις για την μπίρα και τα αναψυκτικά Φιξ, τη ρετσίνα Πλάκα, Διαβάστε τη συνέχεια

Advertisements

«Μνήμη 58η – Με τον παπατζή» ένα δυνατό κείμενο του Άρη Σκιαδόπουλου

Άρης Σκιαδόπουλος 1.jpg
Ο Άρης Σκιαδόπουλος στον Νυχτερινό Επισκέπτη.

Τον καιρό που παρακολουθούσα τηλεόραση –στη χάση και στη φέξη, για να είμαι ειλικρινής– φρόντιζα να μη χάνω τον Νυχτερινό Επισκέπτη με τον Άρη Σκιαδόπουλο. Αργότερα, στη μεγάλη γειτονιά του διαδικτύου ήρθαμε σε επαφή και του εξέφρασα τα συγχαρητήριά μου. Νομίζω ότι, για ένα διάστημα, ήμουν η περίεργη που τον κυνηγούσε, μέσω του fb, να βγάλει από το αρχείο του τη συνέντευξη με τον ζωγράφο Κώστα Λούστα. Μία συνέντευξη που η αμεσότητα της συζήτησης και ο χειμαρρώδης λόγος με είχαν καθηλώσει. Την είχα γράψει στο βίντεο και πρόφτασα να τη δω μερικές φορές, προτού το μηχάνημα μασήσει ανεπανόρθωτα τη βιντεοκασέτα. Πίκρα!
Με τον Άρη Σκιαδόπουλο είμαστε φίλοι στο fb. Τα κείμενά του μου αρέσουν πολύ και παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον τις αναρτήσεις του. Ιδιαίτερα η σειρά με τις αριθμημένες μνήμες του με μαγεύει. Είναι ο τρόπος που γράφει, είναι τα θέματά του, είναι η αυθεντικότητά του· είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Μέχρι που έφτασε στη «Μνήμη 58η», για έναν παπατζή στο Μοναστηράκι. Είναι ένα κορυφαίο κείμενο, δυνατό, συγκλονιστικό, που δεν σ’ αφήνει να πάρεις ανάσα. Κατά την ταπεινή μου γνώμη, ένα από τα καλύτερά του.
Του ζήτησα την άδεια να το αναδημοσιεύσω στο Hellas Special. Μου την παραχώρησε αμέσως και πολύ ευγενικά.  Θα ήθελα να του εκφράσω και δημόσια τις θερμές ευχαριστίες μου.


Μνήμη 58η – Με τον παπατζή
του Άρη Σκιαδόπουλου

Μοναστηράκι για ρεπορτάζ:
Μαζεμένοι κάθε λογής τύποι γύρω από αναδιπλούμενο αυτοσχέδιο τραπέζι. Μαέστρος ένας τύπος χτικιάρης με μουστάκι νεωκόρου συνοικιακής ενορίας. Χαρακτηριστικά ξεπεσμένου νταβατζή και πορτιέρη τρίτης ποιότητας επαρχιώτικου σκυλάδικου. Κοντά του δυο «κράχτες» να συμμετέχουν με σικέ πονταρίσματα. Παρακολουθώ τις κινήσεις με την τράπουλα. Εντοπίζω τη φορά των δακτύλων και κάθε τόσο εντοπίζω που είναι ο παπάς, βοηθώντας τους παίχτες. Μια-δυο και μου την πέφτει ο ένας από τους δύο αβανταδόρους:
— Μάγκα, κόψε λάσπη!
— Γιατί; Ενοχλώ μήπως;
— Ρε, κόψε λάσπη που σου λέω! Έλα μην σε κάνω ένα με τη λάσπη!
Διαβάστε τη συνέχεια

Ιατρομεσίτες

Ιατρομεσίτες 1937

Κάποια ωραία πρωία του 1937 παρουσιάστηκε σύσσωμο το διοικητικό συμβούλιο του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης στον εισαγγελέα και του ζήτησε να επέμβει, ώστε να μπει τέλος στην παράνομη δράση των ιατρομεσιτών. Ο εισαγγελέας στο παρελθόν είχε ασκήσει ποινικές διώξεις σε κάμποσους απ’ αυτούς τους αετονύχηδες, αλλά το τέρας είχε πολλά κεφάλια.
Περίπου το 80% των άρρωστων από διάφορες περιοχές της Μακεδονίας, που κατέφευγαν στη Θεσσαλονίκη για να βρουν τη γιατρειά τους, έπεφτε στα χέρια αυτών των παράσιτων. Οι ιατρομεσίτες είχαν τα πόστα τους στον σιδηροδρομικό σταθμό και στα πρακτορεία των υπεραστικών λεωφορείων.
Διαβάστε τη συνέχεια

Θα τα κάνω όλα σαλεπιτζίδικο!

σαλέπης
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη

Θα τα κάνω σαλεπιτζίδικο σημαίνει θα τα κάνω λίμπα, θα τα κάνω παγκλίδια. Είναι παλιά έκφραση, που δεν χρησιμοποιείται πια. Τη συνάντησα σε μια προπολεμική εφημερίδα, όπου διάβασα την εξής γουστόζικη είδηση:

Ένας μεθυσμένος, αφού κατέβασε κάμποσες μισές σ’ ένα κρασοπουλιό στα Εξάρχεια, έφυγε με οχτάρια για να γυρίσει σπίτι του. Κάποιο μαγαζί στην οδό Θεμιστοκλέους του τράβηξε την προσοχή. Άρπαξε μια πέτρα και την εκσφενδόνισε στη τζαμαρία φωνάζοντας: «Θα τα κάνω όλα σαλεπιτζίδικο!». Διαβάστε τη συνέχεια

Τα κορίτσια της Μπάρας

Φωτογραφίες από την εποχή του Α Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Θεσσαλονίκη είχε πλημμυρίσει από φανταρία και η περίφημη Μπάρα ήταν στις δόξες της.

Γράφει ο Γιώργος Ιωάννου στο πεζογράφημα «Η πλατεία του Αγίου Βαρδαρίου»:

Η συνοικία Μπάρα, όπως ήταν γνωστή, ήταν στο τετράγωνο που ορίζεται από τις οδούς Μοναστηρίου, Λαγκαδά, Αφροδίτης Βάκχου, Οδυσσέως, Ταντάλου, Προμηθέως, που οι Τούρκοι ονόμαζαν dudulak (δρόμος της ηδονής).

Οι πόρνες της Μπάρας σε αντίθεση με άλλα πορνεία της πόλης ήταν μοναχικές, δούλευε μία σε κάθε σπίτι. Εκεί συναντούσες κορίτσια κάθε ηλικίας και καταγωγής, όπως από Ιταλία, Σουηδία, Γαλλία και Σερβία. Πολύ καλή φήμη είχαν οι Βολιώτισσες, οι Σμυρνιές και οι Εβραίες. Πολλά κορίτσια, που ήρθαν πρόσφυγες με την οικογένεια ή και μόνες, κατέληξαν από ανάγκη στους δρόμους της Μπάρας. Θεωρούνταν, σε σχέση με άλλες περιοχές, γυναίκες «χαμηλής ποιότητας», με πελάτες επαρχιώτες και κυρίως στρατιώτες και ταξιδευτές που δεν έδιναν σημασία στην ομορφιά και στις λεπτομέρειες της εμφάνισης. 

 

 

«Κάτι να μείνει από μένα»-Πόρνες στα Βούρλα: το βιβλίο και η ραδιοφωνική εκπομπή

Βούρλα-εξώφυλλο εμπρός

Ίσως διαβάσατε την έρευνα που έκανα το καλοκαίρι για τα Βούρλα, το τεράστιο δημόσιο μπορντέλο στη Δραπετσώνα, που έφτιαξε ο δήμος του Πειραιά και που λειτούργησε εξήντα χρόνια υπό την προστασία του κράτους και την περιφρούρηση της αστυνομίας.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στη HuffPost, αναδημοσιεύτηκε στη Μηχανή του Χρόνου και τώρα με προσθήκη αδημοσίευτου υλικού θα κυκλοφορήσει σε βιβλίο από τις εκδόσεις Ars Libri.
Με τις εκδόσεις Ars Libri είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος. Το βιβλίο είναι ένας μικρός φόρος τιμής στις βασανισμένες υπάρξεις που εγκλείστηκαν στα Βούρλα και που η διπλή αντίληψη της ηθικής καταδίκασε να ξεχάσουν ότι είναι ανθρώπινα πλάσματα.

Την Τρίτη 19 Σεπτεμβρίου, στο Δεύτερο Πρόγραμμα, με τον Άγγελο Σταθόπουλο στην εκπομπή του «Στις αγορές του Δεύτερου-Στις αγορές του κόσμου» μιλήσαμε για τον άγνωστο κόσμο των Βούρλων.
Μπορείτε ν’ ακούσετε τη συνομιλία μας στο παρακάτω βίντεο.

Αν θέλετε ν’ ακούσετε ολόκληρη την εκπομπή με τα καταπληκτικά ρεμπέτικα που τη συνοδεύουν (όλα ένα κι ένα!), επισκεφθείτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

Τέτη Σώλου, «Στις αγορές του Δεύτερου-Στις αγορές του κόσμου», 19-9-2017

(Ενδεχομένως βγάζει μήνυμα ότι δεν μπορεί να σκανάρει το αρχείο για ιούς λόγω του μεγέθους του. Το έχω αποθηκεύσει στο Mydrive και είναι ασφαλές)

 


Δείτε σχετικά στη HuffPost
Η ιστορία για το δημόσιο πορνείο της Δραπετσώνας γίνεται βιβλίο

Σκυλολόι

Σκυλολόι.jpg
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη.

 

Σκυλολόι ήταν «όλη η συνομοταξία των εν συγκρούσει προς τον Ποινικόν Νόμον ζώντων ατόμων» και «όλοι συλλήβδην οι μάγκες».

Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη.

Μαντάμα

Μαντάμα
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη

 

Μαντάμα 2
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη

 

Η διευθύντρια (ή και ιδιοκτήτρια) του μπορντέλου λέγεται: μαντάμα ή πατρόνα ή ματρόνα ή αποδόχισσα. Πάντως οι πόρνες την αποκαλούν μαμά (καλέ, μαμά!)
Η μαντάμα κούρνιαζε πίσω απ’ το ταμείο της, που ήταν συνήθως πλάι στην εξώπορτα. Από κει διηύθυνε όλη τη δουλειά.
Οι κύριοι στόχοι της δουλειάς της μαντάμας ήσανε τρεις:
• εισέπραττε το τίμημα της συνουσίας, δίνοντας στην πόρνη την αντίστοιχη μάρκα
• παρότρυνε τους πελάτες να διαλέξουν ένα κορίτσι
• επέβαλε την τάξη και την ευπρέπεια.

Από «Το μπουρδέλο» του Ηλία Πετρόπουλου, Εκδόσεις Γράμματα, 1980

Το μανιτάρι

 

μανιτάρι-εικόνα
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη
μανιτάρι-ορισμός
Από το «Λεξικό της πιάτσας» του Βρασίδα Καπετανάκη

 

Ο Πέτρος Πικρός στο «Τουμπεκί» λέει ότι ο μανιταρτζής δουλεύει μαζί με τον διπλωτή. Ο μανιταρτζής αφήνει δήθεν να του πέσει το πορτοφόλι και ο διπλωτής ξεμοναχιάζει το κορόιδο.