Η χειροκίνητη μηχανή του κιμά

η μηχανή του κιμά της γιαγιάς 1931
1931

Η χειροκίνητη μηχανή του κιμά, ίδια μ’ αυτήν κάτω αριστερά στη διαφήμιση, ήταν ένα από τα εργαλεία του νοικοκυριού που βρήκα στο σπίτι της γιαγιάς μου. Κόκκινη, μεταλλική, βαριά. Βιδωνόταν στον πάγκο της κουζίνας και, με το γύρισμα της μανιβέλας, άλεθε το κρέας «εις διάφορα χόνδρα». Όπως λέει η διαφήμιση άλεθε επίσης πουρέ, χορταρικά, φρούτα, αμύγδαλα κλπ. Η νοικοκυροσύνη της γιαγιάς μου δεν εμπιστεύτηκε ποτέ τα μύγδαλα στη μηχανή του κιμά. Τα μύγδαλα έπρεπε να κοπανηθούν στο χέρι.
Κάποιες άλλες παλιές νοικοκυρές δεν εμπιστεύονταν ούτε το κρέας στη μηχανή του κιμά. Το κρέας έπρεπε πρώτα να χτυπηθεί με το ειδικό σφυρί με τα δοντάκια για να μαλακώσει και να γίνει πλακέ. Ύστερα γινόταν κιμάς με δύο μακριά μαχαίρια, που διασταυρώνονταν με μεγάλη γρηγοράδα σχηματίζοντας μικρές τομές σε σχήμα Χ. Το θέαμα της νοικοκυράς, που χειριζόταν τα μαχαίρια με επιδεξιότητα σαμουράι, έδινε στην έκφραση «θα σε κάνω κιμά» μια πολύ τρομακτική διάσταση.

Advertisements

Οβομαλτίνη, τρίτη κι άγγιχτη

Έχουμε ξαναμιλήσει για την Οβομαλτίνη. Ξεχώρισα τις διαφημίσεις της, γιατί έχουν μορφή κόμικς, πράγμα πολύ πρωτότυπο για τη δεκαετία του ’30. Τα κόμικς έρχονται από το εξωτερικό, όπως άλλωστε και το προϊόν που διαφημίζουν.
Γίνεται ξεκάθαρο πως Οβομαλτίνη είναι προϊόν για παιδιά ανόρεχτα κι αδύναμα στις διαφημίσεις των τελευταίων χρόνων της δεκαετίας. Με τον Μίμη, που ήταν αδύνατος σαν μακαρόνι, έκανε το θαύμα της, γιατί είναι θρεπτική, διεγείρει την όρεξη, ευνοεί την ανάπτυξη, τονώνει τον οργανισμό και βελτιώνει τη διάθεση. Το ίδιο θαυματουργή είναι και στην περίπτωση του Τάκη. Το αδύναμο και άκεφο αγόρι στο τελευταίο καρέ έχει πάρει βάρος και είναι δυνατό, ζωηρό και ευδιάθετο, άξιο συγχαρητηρίων. Οι γονείς του παραδέχονται ότι αυτή τη δύναμη του την έδωσε η Οβομαλτίνη.

Ας πω παρεμπιπτόντως ότι μέχρι στιγμής δεν έχω βρει διαφήμιση-κόμικς της Οβομαλτίνης που να πρωταγωνιστεί κορίτσι. Μόνον τα αγόρια είχαν προβλήματα; Ή μόνον τα προβλήματα των κανακάρηδων είχαν προτεραιότητα;

Διαβάστε τη συνέχεια

Ακόμα μία Οβομαλτίνη σε κόμικ

Για τα παιδιά δυναμωτικό, για τους μεγάλους υπνωτικό;
Σε διαφήμιση του 1937 είδαμε τον Μίμη, ένα αγόρι που ήταν αδύνατο σαν μακαρόνι, να παίρνει βάρος και να δυναμώνει χάρη στην Οβομαλτίνη. Στην παρακάτω διαφήμιση του 1933, η Δώρα, μια νέα γυναίκα που υποφέρει από αϋπνίες, λύνει το πρόβλημά της με την Οβομαλτίνη.
Δημιουργείται η απορία πώς πλασαρίστηκε η Οβομαλτίνη, όταν ήρθε από την Ελβετία στην Ελλάδα. Ήταν για μεγάλους ή για μικρούς; Ήταν κατευναστικό ή τονωτικό;
Ας παρακολουθήσουμε, όμως, την αγωνία της Δώρας.
Η Δώρα, όσα προβατάκια και αν μετρήσει, είναι αδύνατον να κοιμηθεί. Αποτέλεσμα; Έχει γίνει ράκος από την αϋπνία. Στο σουπερμάρκετ ακούει δύο φίλες της, ντυμένες γκραν, που δεν έχουν αντιληφθεί την παρουσία της, να σχολιάζουν ότι δείχνει δέκα χρόνια μεγαλύτερη από τον άντρα της. Μετά από τέτοιο χτύπημα κάτω από τη ζώνη, η Δώρα δοκιμάζει την Οβομαλτίνη. Πίνει το βράδυ και σε δέκα λεπτά κοιμάται μονορούφι μέχρι το πρωί, για να ξυπνήσει άλλος άνθρωπος.

Οβομαλτίνη 1933
1933

Οι διαφημίσεις της Οβομαλτίνης ήταν εισαγόμενες και απεικόνιζαν μια καθημερινότητα τύπου αριστοκρατικό Κολωνάκι. Εκτός αυτού στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’30 δεν υπήρχαν σουπερμάρκετ, αλλά παντοπωλεία, κοινώς μπακάλικα.
Δείτε ΕΔΩ τη διαφήμιση του 1937, με τον αδύνατο σαν μακαρόνι Μίμη και τη ζάπλουτη θεία Ευτέρπη.

Ραδιόφωνα αγορασμένα και δηλωμένα

Telefunken ραδιόφωνο 5-1-1940
1940

Μιλήσαμε τις προάλλες για την Τελεφούνκεν και τον Ρολφ Μέρκελ, τον κατάσκοπο, δήθεν διευθυντή του ελληνικού παραρτήματος. Ας μείνουμε για λίγο ακόμα στο προπολεμικό ραδιοφωνικό κλίμα.
Όταν η κοπέλα της διαφήμισης λέει «Ένα Τελεφούνκεν» εννοεί ένα ραδιόφωνο αυτής της μάρκας. Το δώρο ήταν πράγματι ανέλπιστο, γιατί το ραδιόφωνο ήταν ακριβό και απλησίαστο για τους περισσότερους Έλληνες.
Κρίνοντας από τις διαφημίσεις των εφημερίδων, προπολεμικά κυκλοφορούσαν αρκετές μάρκες ραδιοφώνων, που έρχονταν από το εξωτερικό: Φίλιπς (η Φίλιπς ήταν η μόνη ξένη εταιρεία που γραφόταν και με ελληνικούς χαρακτήρες), RCA, Emerson, Pilot, His master’s voice, Lorenz. Διαβάστε τη συνέχεια

Η Τελεφούνκεν, ο Μέρκελ, ο Γκέμπελς και το δίκτυο κατασκόπων

Η Τελεφούνκεν, του εν πολλαίς αμαρτίαις γηράσαντος γερμανικού συγκροτήματος AEG-Telefunken-Siemens, αρχίζοντας από την πρωτοχρονιά του 1937, κυκλοφόρησε μία σειρά διαφημίσεων των ραδιοφώνων Τελεφούνκεν, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Ακρόπολις. Η πρωτοτυπία τους, για την εποχή, ήταν ότι πρωταγωνιστούσε ένα κεντρικό πρόσωπο, ο λάτρης της μουσικής και του ραδιοφώνου κύριος Φίλος Φιλόμουσος.

Διαβάστε τη συνέχεια

Μελαχρινό χρώμα, sportif δέρμα

Την εποχή που δημοσιεύτηκαν αυτές οι διαφημίσεις, οι άνθρωποι έκαναν ηλιόλουτρο ή απλώς λιάζονταν. Οι λέξεις ηλιοθεραπεία και αντηλιακό ήταν άγνωστες, το ίδιο και οι ενάριθμοι δείκτες προστασίας. Οι υπεριώδεις ακτίνες ήταν υπεύθυνες για εγκαύματα, κοκκινίλες, σκληρό ή ξερό δέρμα. Η λύση ήταν επανειλημμένες εντριβές με Νιβέα, κρέμα ή λάδι, κυρίως στο πρόσωπο, τον λαιμό και τους ώμους. Το δέρμα δεν ξεραινόταν, αλλά έμενε λείο και μαλακό κι έπαιρνε μια sportive, μελαχρινή όψη.
Η Νιβέα ήταν κατάλληλη και για μεγάλους και για παιδιά. Πουλιόταν στα φαρμακεία και στα μυροπωλεία.

Αισιόδοξη και αξιαγάπητη με σπρέι, στικ ή μπίλια

Το 1966 το αποσμητικά είναι σπρέι (δηλαδή αεροζόλ, για εκείνους που δεν ξέρουν τι είναι το σπρέι), στικ και με περιστρεφόμενη σφαίρα επάλειψης, δηλαδή μπίλια. Μάλιστα αυτό με την μπίλια παίρνει και ανταλλακτικό, ενώ το αεροζόλ είναι μιας χρήσης· τελειώνει και το πετάς. Η διαφήμιση του Mum αναφέρει και την τιμή του. 23 δραχμές το στικ, 35 δραχμές η συσκευασία με την μπίλια και 25 δραχμές το ανταλλακτικό της. Τιμές μάλλον τσουχτερές, αν λάβουμε υπόψη ότι το περιοδικό που φιλοξενούσε τη διαφήμιση έκανε 7 δραχμές, οι εφημερίδες 1,5 δραχμή και η λίρα Αγγλίας 324,50 δραχμές.

Ο Μίμης και η Οβομαλτίνη

Οβομαλτίνη 1937
1937

Ο Μίμης είναι αδύνατος σαν μακαρόνι και η μαμά ανησυχεί. Ο μπαμπάς συμπαραστέκεται, χωρίς ν’ αναλαμβάνει καμία πρωτοβουλία, και είναι ο μόνος που δεν έχει όνομα. Να σου εμφανίζεται η πλούσια θεία Ευτέρπη, με φασαμέν, ρενάρ, αμαξάρα και σοφέρ, τα λέει έξω απ’ τα δόντια για το χάλι του παιδιού και την ανικανότητα των γονιών και αποχωρεί. Γκρινιάρα ξεγκρινιάρα, η θεία έχει δίκιο και η μαμά αποφασίζει να ζητήσει υπεύθυνη γνώμη. Φοράει καπέλο, παλτό με γούνινο γιακά, πηγαίνει στη γιατρίνα και μαθαίνει ότι η Οβομαλτίνη θα κάνει τον Μίμη από μακαρόνι κανελόνι. Ο Μίμης παίρνει βάρος και η θεία Ευτέρπη δεν πιστεύει στα μάτια της.

Διαβάστε τη συνέχεια

Φουστανελάδες, έντομα και γκαζιέρες

Η φουστανέλα πολλές φορές ταλαιπωρήθηκε στις παλιές διαφημίσεις. Το μάκρος της ανεβοκατέβηκε ανάλογα με τα γούστα, φορέθηκε από άντρες και γυναίκες, και κάποιες φορές συνδυάστηκε με ψηλοτάκουνη γόβα δίνοντας κιτς αποτελέσματα. Όμως, οι δύο παρακάτω διαφημίσεις είναι ευρήματα, γιατί τα σκίτσα έχουν φιλοτεχνηθεί από δύο σπουδαίους καλλιτέχνες.

εντομοκτόνο 1932
Σκίτσο του Αλή Ντίνο Μπέη, 1932

Οι φουστανελάδες με το φέσι με τη μακριά φούντα, που φλιτάρουν καθισμένοι και σκοτώνουν έντομα, έχουν την υπογραφή του Αλή Ντίνο Μπέη.

εντομοκτόνο 1930
Η αρχική μορφή της παραπάνω διαφήμισης έχει τη χρονολογία 1930 κάτω από την υπογραφή του Αλή Ντίνο Μπέη.
Πίτσος Γκαζιέρα 1948
Σκίτσο του Φωκίωνα Δημητριάδη, 1948

Ο φουστανελάς που ορθώνει το ανάστημά του μπροστά στις μεγάλες δυνάμεις, περήφανος για την γκαζιέρα Πίτσος, είναι σκίτσο του Φωκίωνα Δημητριάδη.

Πτερωτή αράχνη

1938
1938

Η σερπαντίνα! Γιατί άραγε ο Μιμηκόπουλος το 1938 την έλεγε πτερωτή αράχνη, αφού η λέξη σερπαντίνα ήταν πολύ διαδομένη τουλάχιστον από το 1931, που φέρναμε σερπαντίνες από την Ιαπωνία;

Σερπαντίνες Ελεύθ Άνθρ 5-2-1931
1931. Σερπαντίνες Ιαπωνίας.