Τα κολοκύθια, τα κολοκάσια και η Κολοκυνθού

Η συνοικία της Κολοκυνθούς βρίσκεται κάτω απ’ τον Κολωνό και φτάνει ως τον Κηφισό. Μέχρι πριν πενήντα χρόνια ήταν όλο περιβόλια και κτήματα, γι’ αυτό και πολλοί πιστεύουν ότι οφείλει το όνομά της στα κολοκύθια. Στη λεζάντα της ειδυλλιακής καρτποστάλ το όνομα αναφέρεται στα ελληνικά ως Κολοκυνθού και στα γαλλικά ως Κολοκυθού.

Κολοκυνθού ή Κολοκυθού; Χρωστάει το όνομά της στην αθηναϊκή οικογένεια Κολοκύθη ή στα κολοκύθια;

Ο Δημήτριος Καμπούρογλου αποκαλεί τη συνοικία Κολοκυθού και θεωρεί ότι πήρε το όνομά της από μία εκκλησία της περιοχής που ανήκε στην οικογένεια Κολοκύθη, την Παναγία την Κολοκυθού. (Η οποία ήταν μετόχι της μονής των Αγίων Αναργύρων του Ψυρή, όπου και διέμενε η οικογένεια Κολοκύθη, μέλος της οποίας ήταν ο Δημήτριος Κολοκύνθης που έζησε τον 17ο αιώνα).

Κολοκυθου Καμπούρογλου 1.jpg
Από την «Ιστορία των Αθηνών» του Δ. Γρ. Καμπούρογλου.

Σχετικά με την προέλευση του ονόματος από τα κολοκύθια σημειώνει στα Τοπωνυμικά Παράδοξα ότι «υπάρχουν και άλλαι θέσεις εις την λεκάνην των Αθηνών γονιμώτεραι και εδάφη καταλληλότερα προς τούτο».
Το 1856 δημοσιεύτηκε στην Αρχαιολογική Εφημερίδα η διασκεδαστική (όπως τη χαρακτηρίζει ο Καμπούρογλου) γνώμη ότι το όνομα της περιοχής προήλθε από την Κολοκασία Αθηνά.
Και συνεχίζει: «Ατυχώς την εκ της γνώμης ταύτης ευθυμίαν ανακόπτει η ανάμνησις αηδεστάτου τινός πατατοειδούς προϊόντος της γης, των κολοκασίων, τα οποία φαίνεται ότι ευτυχώς εξέλιπον πλέον από την αθηναϊκήν αγοράν».
Και μας αφήνει με την απορία, δηλαδή πόσο αηδιαστικά ήταν τα κολοκάσια κι ευχαριστήθηκε που εξαφανίστηκαν από την αγορά;

κολοκάσι
Το λογότυπο του Φεστιβάλ Κολοκασιού.

Δεν γνώριζα την ύπαρξή τους πριν διαβάσω αυτή την παράγραφο του Καμπούρογλου στα Τοπωνυμικά Παράδοξα. Γκουγκλάροντας στο διαδίκτυο διαβάζω την οδηγία ότι τα κολοκάσια δεν πλένονται με τη φλούδα, γιατί βγάζουν μια  γλοιώδη ουσία. (Άραγε αυτός είναι ο λόγος που ο Καμπούρογλου τα χαρακτηρίζει αηδέστατα;) Βρίσκω διάφορους τίτλους «Κατοχυρώνεται και το κολοκάσι ως κυπριακό προϊόν», «Κολοκάσι: Το μυστικό της μακροζωίας των Ικαριωτών», «Κολοκάσι: 8 Εκπληκτικά Οφέλη για την Υγεία», καθώς και συνταγές που χρησιμοποιούν κολοκάσια αντί για πατάτες (σκορδαλιά, πουρές, χοιρινό με σέλινο και κολοκάσια κ.ά.). Στην Κύπρο μάλιστα κάθε Σεπτέμβρη γίνεται Φεστιβάλ Κολοκασιού.

 

Ο τσαγκάρης της γειτονιάς και τα κουζουλά παπούτσια του καθηγητή

Ο Λέων Αντύπας (Δήμος Σταρένιος), σεβάσμιος και πάμφτωχος καθηγητής, πηγαίνει στον τσαγκάρη της γειτονιάς (Γιώργος Παπαζήσης) και του δίνει για επισκευή ένα ζευγάρι παπούτσια, καταταλαιπωρημένα και γεμάτα τρύπες. Ο καθηγητής μιλάει ντροπαλά και στην καθαρεύουσα και ο τσαγκάρης με κρητική προφορά. Ο Γιώργος Παπαζήσης ήταν τόσο επιτυχημένος στον ρόλο του Κρητικού, σ’ αυτήν την ταινία και σε άλλες, που οι περισσότεροι πίστευαν ότι ήταν από την Κρήτη. Ο αγαπητός ηθοποιός μας άφησε τον Σεπτέμβριο του 2018. Ο Δήμος Σταρένιος, ένας εξαίρετος ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, καθιερώθηκε σε ρόλους κακών –ποιος δεν έχει ακούσει την ατάκα «Οι γερμανοί είναι φίλοι μας»; Αυτή όμως ήταν μόνο μία πλευρά της τεράστιας υποκριτικής του ικανότητας. Έφυγε από κοντά μας το 1983.
Η απολαυστική σκηνή είναι από την ταινία Ο Στρατής παραστράτησε, παραγωγή 1969.

— Τι κουζουλά παπούτσια είν’ αυτά, μωρέ δάσκαλε; Αυτά δεν είναι παπούτσια. Αυτά είν’ ένα μάτσο τρούπες δεμένες με πετσί.
— Βάλε τους, αγαπητέ μου, σόλες και τακούνια.
— Κι από πάνω, μωρέ, τι να τους βάλω; Σαντιγί;
— Εμβάλωσέ τα. Διαβάστε τη συνέχεια

Λάσπες και ξελασπώματα

 

17122011271

Ένα ανώνυμο σπίτι που γλίτωσε την κατεδάφιση κάπου στην οδό Φυλής. Όπως τα περισσότερα άδεια σπίτια έχει χάσει κι αυτό τα μεταλλικά στοιχεία της εξώπορτας. Υπάρχει όμως ένα μεταλλικό στοιχείο που γλίτωσε, γιατί είναι τσιμεντωμένο στο πεζοδρόμιο. Φαίνεται στην κάτω δεξιά γωνία της φωτογραφίας. Απ’ όσο ξέρω είναι κι αυτό ανώνυμο.
Ξελασπωτήρι; Λασποκαθαριστήρι; Διαβάστε τη συνέχεια

Μαντάρονται κάλτσαι αριστοτεχνικώς

Μαντάρονται κάλτσαι αριστοτεχνικώς λεπτομ
Ταμπέλα σε είσοδο αυλής στην Καισαριανή.

Ήταν μια εποχή που όταν κάτι χαλούσε, δεν πετιόταν, αλλά επιδιορθωνόταν ή μεταποιούταν. Η γιαγιά μου είχε τροφοδοτήσει όλη την οικογένεια με κάτι στρογγυλές μαξιλάρες καμωμένες από τις παλιές γραβάτες του παππού μου τοποθετημένες ακτινωτά. Ήταν επίσης μια εποχή που οι νάιλον κάλτσες ήταν ένα ακριβό αξεσουάρ του γυναικείου ντυσίματος. Κι αν έφευγε πόντος… καταστροφή! Τότε κατέφευγες στο ψιλικατζίδικο της γειτονιάς. Συνεχίστε το διάβασμα

Η ΕΒΓΑ της γειτονιάς

Εβγα

 

Στη δεκαετία του ’50 η ΕΒΓΑ, η Ελληνική Βιομηχανία Γάλακτος, εξαπλώθηκε σε όλη την Ελλάδα μέσω μικρών συνοικιακών γαλακτοπωλείων και ζαχαροπλαστείων, που γρήγορα όλοι άρχισαν να αποκαλούν «η ΕΒΓΑ της γειτονιάς». Ανάμεσα στ’ άλλα προϊόντα τα μαγαζιά αυτά πουλούσαν παστεριωμένο γάλα σε πλαστικό μπουκάλι, γιαούρτι σε κεσεδάκια, βούτυρο σε πακέτο και τυποποιημένα παγωτά, όλα παραγωγής ΕΒΓΑ.

Στην επιγραφή της φωτογραφίας το ήτα στο βούτυρο είναι καραμπινάτο λάθος. Ωστόσο κάποια εποχή ήταν ένα συνηθισμένο λάθος. Όσο για το ήτα στο γιαούρτι, οι παλιοί προτιμούσαν να λένε «η γιαούρτη». Την αγόραζαν σε κεσεδάκια που ο καταστηματάρχης έβγαζε από το ψυγείο και έβαζε μέσα σε χάρτινο σακουλάκι. Οι πιο παλιοί την αγόραζαν χύμα από τον πλανόδιο.