Ένας σκύλος 80 χρόνων, ο σκύλος της Κυψέλης, και ο γλύπτης Ευριπίδης Βαβούρης

Το «Λαγωνικό σκυλί» της Κυψέλης, έργο του γλύπτη Ευριπίδη Βαβούρη, φωτογραφημένο στα τέλη του ’50 ή στις αρχές του ’60.

Το μαρμάρινο λαγωνικό της Κυψέλης ίσως δεν είναι πολύ γνωστό στους Αθηναίους. Πάντως στους Κυψελιώτες είναι ιδιαίτερα αγαπητό. Βρίσκεται στη Φωκίωνος Νέγρη, στο ύψος της οδού Έκτορος.
Για ποιο λόγο αποφάσισε ο δήμος Αθηναίων να στολίσει την Κυψέλη με το άγαλμα ενός σκύλου; Άγνωστο. Πάντως ήταν μια ευτυχής στιγμή.
Έχουν ακουστεί ιστορίες που θέλουν να δώσουν απάντηση στο ερώτημα: ότι το άγαλμα είναι εμπνευσμένο από έναν σκύλο που έμεινε να περιμένει πιστά το πεθαμένο αφεντικό του ή που έσωσε τη ζωή ενός κοριτσιού από τις ρόδες ενός αυτοκινήτου. Το πιο πιθανό είναι πως αυτά ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας.

Νομίζω ότι αυτό που κέντρισε την περιέργεια, αλλά και δημιούργησε τη συμπάθεια που περιβάλει το γλυπτό είναι η ομορφιά του και το απλό θέμα του. Ένας σκύλος! Το άγαλμα κάποιας σημαντικής προσωπικότητας δεν θα δημιουργούσε απορία, όμως ούτε και συμπάθεια, όπως συμβαίνει με την προτομή του Σπύρου Μερκούρη, που βρίσκεται στη Φωκίωνος Νέγρη στο ύψος της Λέλας Καραγιάννη ή του Κώστα Κοτζιά στο ύψος της Δροσοπούλου.
Έγραψε ο Δ. Κόκκινος: «…η διακόσμηση των πάρκων, τουλάχιστον των αλσυλλίων, με γλυπτά ζώων γίνεται αισθητικότερη από εκείνη που παρέχει η γλυπτοποιημένη δόξα μεγάλων προσώπων».

Το άγαλμα του σκύλου φτιάχτηκε το 1940. Τοποθετήθηκε αρχικά στην πλατεία Κυψέλης (ή στο τελευταίο παρτέρι κοντά στην πλατεία) και κατόπιν άλλαξε τρεις θέσεις, πριν καταλήξει στην τωρινή.

Η Φωκίωνος Νέγρη προτού γίνει πεζόδρομος σε φωτογραφία του 1964. Φαίνεται το τμήμα της μεταξύ Δροσοπούλου και Επτανήσου. Αν δεν κάνω λάθος στο μέσο του παρτεριού, λίγο πριν τελειώσει το γκρίζο κομμάτι, βρίσκεται το άγαλμα του σκύλου.
Στο σιντριβάνι θα τοποθετηθεί το άγαλμα του Μιχάλη Τόμπρου «Κόρη σε έκσταση».


«Λαγωνικό σκυλί», του Ευριπίδη Βαβούρη, μάρμαρο, 1940.

Ευριπίδης ΒαβούρηςΟ κόσμος της σιωπής και της τέχνης

Ο Ευριπίδης Βαβούρης γεννήθηκε στο Άργος το 1911. Σε ηλικία πέντε χρόνων, στην πόλη Σαβάνα της Γεωργίας των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου είχε εγκατασταθεί η οικογένειά του, προσβάλλεται από μηνιγγίτιδα, με αποτέλεσμα να χάσει την ακοή και τη φωνή του. Το 1920 η οικογένεια εγκαθίσταται οριστικά στην Αθήνα και ο Ευριπίδης Βαβούρης πηγαίνει σε κανονικό σχολείο. Το 1927, σε ηλικία 16 χρόνων, φοιτά στο προκαταρκτικό τμήμα της Σχολής Καλών Τεχνών και το 1930 μπαίνει, ύστερα από διαγωνισμό, στο εργαστήρι γλυπτικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, με καθηγητή τον Θωμά Θωμόπουλο. Το 1934 παίρνει το πτυχίο της γλυπτικής και από το 1935, σε ηλικία 24 χρόνων, αρχίζει την καλλιτεχνική του σταδιοδρομία.
Γίνεται μέλος της ομάδας Ελεύθεροι Καλλιτέχνες και το 1937 συμμετέχει στην έκθεση της ομάδας παρουσιάζοντας τρεις γύψους και μία τερακότα – τον Μαχητή, την Κόρη, τα Γελάδια και το Γαϊδουράκι. «Έργα τεχνικής ωριμότητος και, πολύ περισσότερο, ζωντανού εσωτερικού πλούτου», γράφει ο Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος. Χαρακτηρίζει τον Ευριπίδη Βαβούρη animalier και κάνει τη «βέβαιη πρόβλεψη: μένοντας στον δρόμο τούτο και δουλεύοντας στο άλογο που είναι το πλαστικότερο ίσως ζώο, θα μπορούσε να γίνει μία προσωπικότης στην ελληνική πλαστική». Το πλαστικότερο και το δυσκολότερο! Ήδη από την πρώτη έκθεσή του με τους Ελεύθερους Καλλιτέχνες απέσπασε καλές κριτικές και εγκωμιαστικά σχόλια.
Ο γλύπτης αγαπούσε τους τετράποδους φίλους και στα έργα του έχει αποδώσει με πολλή ζωντάνια και ακρίβεια κατοικίδια ζώα «αποτέλεσμα μιας καλής συνεργασίας του ανθρώπου με τη φύση, αντικειμενική εργασία ενός καλού ζωοπλάστη, για να μεταφράσουμε έτσι το αμετάφραστο ανιμαλιέ», γράφει ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου.

«Ο γάτος μου», του Ευριπίδη Βαβούρη, γύψος, 1938.

Με την ίδια ζωντάνια και ακρίβεια έχει αποδώσει και τις ανθρώπινες μορφές. Και πάλι ο λόγος στον Ζαχαρία Παπαντωνίου «Από τα γλυπτικά σημειώνω ευχαρίστως το γύψινο κεφάλι της Δερβενιώτισσας, από τον κ. Βαβούρη. Να πω ότι ξέρει να δέσει το μαντίλι της –ο γλύπτης, όχι η χωριάτισσα– είναι τάχα μικρός έπαινος; Η θέση και οι πτυχές του υφάσματος γύρω στο καθαρό και χαρακτηρισμένο κεφάλι είναι καλά υπολογισμένες, ώστε να μη λείπει ούτε να περισσεύει τίποτε».
Ο Ευριπίδης Βαβούρης παρουσίασε το έργο του σε ομαδικές και ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Πέθανε στην Αθήνα το 1987.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s