Η θρυλική Κοκσινέλ, που η ομορφιά της γοήτευε άντρες και γυναίκες στο καμπαρέ Καρουσέλ του Παρισιού – όπως την περιγράφει ο Μίνως Αργυράκης

Τον Απρίλιο του 1959 ο Μίνως Αργυράκης μετέφερε στις σελίδες της εφημερίδας Ελευθερία με σκίτσα και με κείμενα τις εντυπώσεις του από το ταξίδι του στο Παρίσι. Το άρθρο του για τη Μονμάρτη, τα μιούζικ χολ, τα καμπαρέ και το στριπτίζ ήταν ένα πικάντικο θέμα που ευχάριστα σχολίασαν οι αναγνώστες.

ΚοκσινέλΤο να γράψει όμως για το καμπαρέ Καρουσέλ, για τις πανέμορφες τρανς γυναίκες, που κάτω από το μακιγιάζ, την περούκα και το στρας ήταν πανέμορφα αγόρια (ή ήταν κάποτε), και για την ωραιότερη απ’ όλες, τη θεϊκή Κοκσινέλ, εν έτει 1959, ήθελε κάποια τόλμη.
Το άρθρο έχει πολύ ενδιαφέρον και το παραθέτω ολόκληρο. Συνοδεύεται από τρία σκίτσα του Μίνου Αργυράκη και μία φωτογραφία της Κοκσινέλ από το πρόγραμμα του καμπαρέ. Είχα την τύχη να βρω κάποιες φωτογραφίες από το πρόγραμμα του La Carrousel και τις πρόσθεσα.

ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΗΜΟ ΚΑΜΠΑΡΕ ΚΑΡΟΥΣΕΛ

Αργυράκης Κοκσινέλ τίτλος Ελευθερία 19-4-1959

Ένα από τα πιο περίεργα μα και τα πιο γοητευτικά θεάματα που μονάχα στο Παρίσι μπορεί κανείς να τα απολαύσει είναι αναμφισβήτητα αυτό που βλέπει κανείς στο καμπαρέ «Καρουσέλ».
Μετά τα μεσάνυχτα μέσα στο μικρό αλλά αριστοκρατικό αυτό κέντρο, σβήνουν σιγά σιγά τα πολλά φώτα, χαμηλώνει η ορχήστρα του χορευτικούς της ρυθμούς και οι προβολείς ρίχνουν τις χρωματιστές τους ακτίνες πάνω σε κάτι πολύ αλλόκοτο. Μπροστά στα μάτια σου παρελαύνουν η μια μετά την άλλη σειρά από γυναίκες εκπάγλου καλλονής, χορεύουνε, τραγουδάνε και κάνουνε τα νούμερά τους με μια τέτοια θηλυκότητα που σπάνια μπορεί να τη συναντήσει κανείς αλλού.
Κι όμως, εδώ είναι το περίεργο, όλες οι γοητευτικές αυτές γυναίκες είναι νεαροί. Μπορείς μάλιστα να δεις και τη φωτογραφία τους, πώς δηλαδή είναι στην πραγματικότητα και στο πρόγραμμα.
Ακόμα μπορείς μάλιστα κανείς να τους δει όταν περνάνε από το διάδρομο για να μπουν στα καμαρίνια ν’ αλλάξουν. Η μεταμόρφωσή τους είναι καταπληκτική.

Αργυράκης Κοκσινέλ φωτο Ελευθερία 19-4-1959

Η βασική και η πιο ενδιαφέρουσα ατραξιόν της βραδιάς είναι η εμφάνιση της περίφημης στο Παρίσι Κοκσινέλ. Γι’ αυτήν άλλωστε έρχεται ο περισσότερος κόσμος κάθε βράδυ, όχι μόνον από το Παρίσι, αλλά και από όλα τα μέρη του κόσμου, γιατί πουθενά αλλού δεν μπορείς να δεις κάτι τέτοιο.
Η Κοκσινέλ, δηλαδή αυτός ο νεαρός, μοιάζει έτσι όπως εμφανίζεται στη σκηνή χίλιες φορές πιο γοητευτική κι από την Μπριζίτ Μπαρντό. Αν δεν σου έχουνε πει τίποτα, είναι αδύνατο ούτε να υποψιαστείς καν ότι η Κοκσινέλ είναι άντρας.
Είναι μικροκαμωμένη, με μακριά ολόξανθα μαλλιά, με προκλητικότατο στήθος. Κρατάει με τη γοητευτική της προσωπικότητα όλο το ακροατήριο με κρατημένη την αναπνοή.

Coccinelle_Jacqueline_Charlotte_Dufresnoy.jpg
Η Κοκσινέλ. Φωτο από Wikipedia.

Άμα βγει στη σκηνή, είναι σαν να βγαίνει μια θεά. Μια ιέρεια. Μεταδίδει σε όλη την αίθουσα μια περίεργη μαγεία, μια οπτική ομορφιά γεμίζουν τα μάτια σου, η οποία παρ’ όλη την προκλητικότητα που έχει, είναι –κι αυτό είναι το περίεργο– απαλλαγμένη από κάθε τι ερωτικό και ερεθιστικό. Κατορθώνει δηλαδή να ερεθίσει το πνεύμα σου όχι με πνεύμα, αλλά με τη σωματική ομορφιά που εκπέμπει, απαλλαγμένη όμως από τα ενοχλητικά σύνορα του σεξ…

Κοκσινέλ
Η Κοκσινέλ, φωτο από το πρόγραμμα του Carrousel.

Δεν τη βλέπεις ούτε σαν γυναίκα ούτε σαν άντρα. Την βλέπεις μονάχα σαν ομορφιά. Κι εδώ βρίσκονται τα αίτια αυτής της ανεξήγητης μαγείας που νιώθεις μέσα σ’ αυτό το κέντρο. Μπροστά στα μάτια σου λάμπει η γυναικεία ομορφιά, όμως χωρίς εκείνο το αποκρουστικό γυναικείο νάζι και τα πληκτικά επακόλουθά του. Είναι γιατί κάτω, μέσα στην ομορφιά αυτή βρίσκεται ένας άντρας που κινεί και δίνει με την προσωπικότητά του αυτό το καταπληκτικό αποτέλεσμα. Μόνη της η γυναίκα δεν έχει καμιά δύναμη. Παρά μόνο πώς να μεταχειριστεί την ομορφιά της για κάποιο σκοπό. Δεν μπορεί να τη θεοποιήσει από μόνη της. Χρειάζεται αντρικά χέρια. Εκτός φυσικά αν είναι η Γκρέτα Γκάρμπο ή η Μάρλεν Ντίντριχ.
Η Κοκσινέλ χορεύει, τραγουδάει, σκορπά γύρω με τον τρόπο που κινείται, με τον τρόπο που φέρεται, έναν αέρα σιγουριάς. Σαν να ’ναι όλος ο κόσμος δικός της. Κατακτά τους ανθρώπους και κάνει δικά της τα αντικείμενα γύρω της. Ρίχνει ένα τόσο γοητευτικά περιφρονητικό βλέμμα γύρω της, είναι τόσο αυτάρκης και τόσο ερωτευμένη με τον εαυτό της, τόσο απαλλαγμένη από μικροανάγκες, που δημιουργεί με τον χορό της και το τραγούδι της, ένα συγκεκριμένο και χειροπιαστό ιδανικό, καμωμένο όμως από μια οπτική απάτη.
Πότε παρουσιάζεται στη σκηνή με ένα άσπρο γούνινο καπέλο, μ’ ένα τεράστιο τριαντάφυλλο, πότε με μακρύ κόκκινο φόρεμα, και τέλος κάνει προς το τέλος της παράστασης το περίφημο στριπτίζ της, όπου εμφανίζεται τελείως γυμνή κάτω από τους ήχους ενός τρένου που περνάει από μακριά. Όλα αυτά δε δεν έχουν τίποτα το πρόστυχο και το αποκρουστικό.
Η γυναικεία χάρη που κρύβουν άλλωστε οι περισσότεροι χορευτές του καμπαρέ αυτού φτάνει σ’ ένα ανώτερο επίπεδο. Πολλές φορές μου θύμιζαν τις γκέισες που είδα στο Τόκυο, στις παραστάσεις του θεάτρου Καμπούκι, οι οποίες πάλι παίζονται από άντρες ή νεαρούς.
Η Κοκσινέλ εκφράζει με ευρωπαϊκό φυσικά τρόπο την γκέισα της Δύσης, τη ραφιναρισμένη πόρνη, την εταίρα την ακριβή. Είναι απίστευτο με τι άνεση κατορθώνει να μπαίνει κατευθείαν στην ψυχή της σωματικής ομορφιάς της γυναίκας και να την εκφράζει με αυτόν τον υπέροχο τρόπο.
Όπως ο καλλιτέχνης πρέπει να βρίσκεται έξω από το αντικείμενο που δημιουργεί και παράλληλα να μην χάνει την επαφή μαζί του, για να μπορεί να το δει και να το εκφράσει από όλες τις μεριές κι απ’ όλες τις διαστάσεις, έτσι και η Κοκσινέλ, στον δικό της τομέα όντας στην πραγματικότητα άντρας, δηλαδή βρίσκεται έξω από το αντικείμενο που εκφράζει μα και παράλληλα κρατάει επαφή μαζί του, γιατί έχει γυναικείες τάσεις. Κατορθώνει να εκφράσει τελικά το αντικείμενο αυτό κατά τον αρτιότερο τρόπο, γιατί βρίσκεται και έξω και μέσα σ’ αυτό.

Αργυράκης Κοκσινέλ σκίτσο β Ελευθερία 19-4-1959

Η Κοκσινέλ κυκλοφορεί στο Παρίσι ακριβώς όπως εμφανίζεται στη σκηνή. Ντύνεται πάρα πολύ καλά, πηγαίνει στα πιο αριστοκρατικά καφενεία, πάντα με το σκυλάκι της, και κάνει την κόμμωσή της στον Σαρλ ντε Ριτζ. Όλο το Παρίσι την έχει δει και στον δρόμο ακούει πειράγματα, σκορπάει χαμόγελα και νιώθει απόλυτα ελευθερωμένη από κάθε νεύρωση και πρόληψη.

Αργυράκης Κοκσινέλ σκίτσοβ Ελευθερία 19-4-1959
Η Λάκυ Σαρσέλ. Σκίτσο του Μίνου Αργυράκη, 1959.

Μαζί με την Κοκσινέλ εμφανίζονται καμιά δεκαριά ακόμη γυναίκες, όλες διαλεχτοί και εκπάγλου καλλονής νέοι, που μόλις βγάλουν την περούκα τους είναι σαν να βλέπεις τον Απόλλωνα. Από τη μια στιγμή στην άλλη μεταμορφώνονται. Γίνονται πότε θεοί και πότε θεές.
Βγαίνει η Σοφία. Μελαχρινή με μακριά σκουλαρίκια, λοξά μάτια. Χορεύει. Το σώμα της καμπύλο, ευλύγιστο, οι κινήσεις γυναικείες, ανάλαφρες. Κανένα ίχνος ανδρισμού.
Η Ζαμπέλα. Αδύνατη, ωχρή, γοητευτική, με πολύ μακιγιάζ και μοβ μάτια. Κρατάει μια μακριά πίπα και ρουφάει τον καπνό, αργά χωρίς να κινείται. Χαμηλώνουν τα φώτα. Μιμείται τη φωνή της Μάρλεν Ντίντριχ. Τραγουδάει εκείνο το υπέροχο τραγούδι της από το παλιό της φιλμ «Γαλάζιος Άγγελος». Σε όλη την αίθουσα έχει μεταδοθεί μια σιωπή και μια μελαγχολία.

Ανάβουν τα φώτα. Τα νούμερα συνεχίζονται το ένα πίσω από το άλλο. Τώρα βγαίνει η Καπουσίν, δηλαδή ένα ωραιότατο παιδί που μοιάζει στη φωτογραφία του προγράμματος απαράλλακτος ο Ερμής, και μιμείται μια νεαρή νόστιμη μα πουριτανή και από καλή αγγλική οικογένεια κόρη που βρίσκεται στο Μπράιτον κάνοντας τις διακοπές της, εκεί γύρω στα 1925. Με το ντύσιμό της, με τα καμώματά της, με το τσάρλεστον που χορεύει και τις μικρές υστερικές κραυγές της σατιρίζει το πνεύμα της εποχής εκείνης με εξαιρετικά χιουμοριστικό λιτό και απλό τρόπο.

Κικί Μουστίκ
Η Κική Μουστίκ, φωτο από το πρόγραμμα του Carrousel.

Η Κικί Μουστίκ, πάλι, μιμείται την απαρηγόρητη χήρα που έχασε τον αγαπημένο της «κολονέλ». Κλαίει τον συνταγματάρχη της, φοράει μαύρο πέπλο, αναστενάζει διαρκώς, μα κάτω από το αναφυλλητό της κρύβει μια χαρά γι’ αυτή της την απαλλαγή, την οποία εκφράζει μ’ ένα πολύ λεπτό σατιρικό τρόπο. Κλαίει και γελά την ίδια στιγμή. Και δεν ξέρεις αν ρεύεται τελικά ή κλαίει…

Η Μικαέλ παίζει τη φυσαρμόνικα. Η Σάντυ Καρίνα, ένα νεαρό παιδί σαν φαύνος, κάνει τη μοιραία γυναίκα και τα χείλια της ρίχνουν μια περίεργη υγρή γεύση στα μάτια σου.
Ακολουθούν χορευτικά ζεύγη, άντρας και γυναίκα, που στην πραγματικότητα φυσικά είναι και οι δύο άντρες. Μα η συνεννόηση πάνω στον χορό είναι απόλυτη.

Μάμπι.jpg
Η Μπάμπι, φωτο από το πρόγραμμα του Carrousel.

Η Μπάμπι είναι μια Μέριλιν Μονρόε. Ίσως πιο σωστή. Η Χούλα είναι μια μαύρη. Μιμείται τη Ζοζεφίνα Μπέικερ.
Μέσα σ’ αυτά όλα τα νούμερα φυσικά υπάρχουν ένα σωρό άλλες παραλλαγές για να μη γίνει το θέαμα μονότονο και επαναληπτικό. Εμφανίζονται μαριονέτες. Κινούνται με κλωστές και με το ένα χέρι από αυτόν που τις βαστά. Ένας μαέστρος που παίζει βιολί, μια άλλη κούκλα η οποία κάνει στριπτίζ και ένα σωρό άλλα σκετς γεμάτα φινέτσα και χάρη.
Ύστερα υπάρχει μια άλλη σειρά από σατιρικά νούμερα, καμωμένα πάλι από άντρες αλλά ηλικιωμένους που μιμούνται θείες, γεροντοκόρες, συγγενείς, χοντρές τραγουδίστριες. Όλα τα νούμερα παρ’ όλη την τολμηρότητα που έχουν και τον ρεαλισμό που εκφράζουν, διατηρούνται σ’ ένα αφάνταστα υψηλό επίπεδο.

Μέσα στο «Καρουσέλ» συνειδητοποίησα πόσο η σωστή σάτιρα, άμα γίνεται με τόσο σοβαρό και υπεύθυνο τρόπο, καταλήγει να σου αποκαλύψει έναν μαγικό κόσμο που όλοι κρύβουμε μέσα μας, μα φοβόμαστε να το παραδεχτούμε.
ΜΙΝΩΣ ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ


Το πραγματικό όνομα της Κοκσινέλ ήταν Jacqueline Charlotte Dufresnoy. Το καλλιτεχνικό της όνομα Coccinelle στα γαλλικά θα πει πασχαλίτσα.
Στα εβραϊκά η λέξη κοκσινέλ αναφέρεται στην παρενδυσία και θεωρείται μη ορθή πολιτικά. Περισσότερα ΕΔΩ.
Η Κοκσινέλ εμφανίστηκε σαν τρανς κοπέλα στη γαλλική σκηνή το 1953, σε ηλικία είκοσι δύο χρόνων κι έκανε σόου σε καμπαρέ. Το 1958 έκανε επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου στο Μαρόκο, γύρισε στη Γαλλία, άλλαξε την ταυτότητά της και ξαναβαφτίστηκε. Παντρεύτηκε τρεις φορές. Ήταν η πρώτη περίπτωση επαναπροσδιορισμού φύλου στην Ευρώπη που γνώρισε τόσο μεγάλη δημοσιότητα. (Περισσότερα στη Wikipedia)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s