Τα τέσσερα σκαλοπάτια

Τέσσερα σκαλοπάτια-αφίσα λεπτ

Είναι μια ταινία με πυκνό σενάριο, χωρίς μελοδραματισμούς, με έξυπνα ευρήματα, που βλέπεται ευχάριστα κι έχει ευτυχισμένο τέλος.
Η ταινία συγκεντρώνει τρεις πρωτιές: ήρθε πρώτη από τις 13 ταινίες που προβλήθηκαν τη σεζόν 1951-1952· για πρώτη φορά σε ελληνική ταινία μεταμφιέζεται γυναίκα σε άντρα και είναι η πρώτη κινηματογραφική εμφάνιση της Σμάρως Στεφανίδου.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Πρωτοπαίχτηκε στις 16 Ιανουαρίου 1951. Εμφανίζονται γνωστοί ηθοποιοί, όπως ο Νίκος Χατζίσκος, ο Μίμης Φωτόπουλος, ο Ντίνος Ηλιόπουλος, η Γεωργία Βασιλειάδου, και κάποιοι σημαντικοί, αλλά άγνωστοι σήμερα ηθοποιοί, που έπαιξαν κυρίως στο θέατρο και ελάχιστα στον κινηματογράφο.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Η Ρένα Δόξα, μια όμορφη κοπέλα με πολλά χαρίσματα, έχασε τους γονείς της όταν ήταν πολύ μικρή και από τότε ζει με την οικογένεια του θείου της, σε μια έπαυλη στην εξοχή. Παρ’ όλο που η μητέρα της Ρένας άφησε την περιουσία της για την ανατροφή της κόρης της, της συμπεριφέρονται σαν να είναι φτωχή συγγενής και της έχουν δώσει ρόλο οικιακής βοηθού. Ο θείος της Θωμάς Ασπροκότσυφας είναι τύπος αρχοντοχωριάτη, η γυναίκα του, η Λουκία (Σμάρω Στεφανίδου), παριστάνει τη μεγάλη κυρία και η κόρη τους, η Αφροδίτη (Άννα Κυριακού), είναι όμορφη και κακομαθημένη.

Τον ρόλο του θείου παίζει ο Γιάννης Πρινέας, που ήταν μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση καλλιτέχνη, δημιουργού και μελετητή. Τον ρόλο της Ρένας παίζει τέλεια η Ζινέτ Λακάζ, για την οποία δεν ξέρουμε τίποτε άλλο, παρά μόνον ότι πρωταγωνίστησε σε τέσσερις ταινίες και ότι δεν έκανε καθόλου θέατρο.

Η ταινία αρχίζει τη μέρα που γιορτάζει η Ρένα. Η κυρα-Παγώνα (Γεωργία Βασιλειάδου) και άντρας της ο κυρ-Κώστας (Παναγής Σβορώνος), που δουλεύουν στο κτήμα του Ασπροκότσυφα, την έχουν μεγαλώσει από μωρό. Είναι οι μόνοι που τη νοιάζονται και που θυμήθηκαν τη γιορτή της. Της κάνουν δώρο ένα ιπποτικό μυθιστόρημα, τον «Ιππότη της Ομίχλης», με αφιέρωση για τα χρόνια πολλά.

Ο Ασπροκότσυφας ενθουσιάζεται μόλις μαθαίνει ότι όπου να ’ναι θα τον επισκεφθεί ο γιος του βιομήχανου Γκρενά, που θέλει ν’ αγοράσει το διπλανό κτήμα. Ο Δημήτρης (Νίκος Χατζίσκος) είναι περιζήτητος γαμπρός, καθ’ ότι νέος, ωραίος και πλούσιος και ο Ασπροκότσυφας σκέφτεται ότι είναι ο κατάλληλος σύζυγος για την κόρη του.

Στο σπίτι των Ασπροκότσυφα γίνονται πυρετώδεις ετοιμασίες, για να εντυπωσιάσουν τον επισκέπτη.
— Ποιο κουστούμι να βάλω; ρωτάει ο Ασπροκότσυφας τη γυναίκα του.
— Όποιο και να βάλεις, ασουλούπωτος θα είσαι, γι’ αυτό μη με ενοχλείς.

Η Ρένα συναπαντιέται στο δάσος με δύο κυνηγούς. Είναι ο Δημήτρης Γκρενάς και ο Χρήστος Γκαρόπουλος (Ντίνος Ηλιόπουλος), φίλος και δικηγόρος του. Όπως δείχνουν τα βλέμματα, μια συμπάθεια γεννιέται.

Ο Χρήστος, όμως, θα ειρωνευτεί τη Ρένα για τον «Ιππότη της Ομίχλης» κι εκείνη, αφού τον βάλει στη θέση του, θα τους γυρίσει την πλάτη και θα φύγει. Ξανασυναντιούνται σε λίγο στο σπίτι του θείου.
Η συμπάθεια που αισθάνεται ο Δημήτρης για τη Ρένα είναι ο λόγος που τον κάνει ν’ αγοράσει το διπλανό κτήμα. Ως φίλοι και γείτονες οι Ασπροκότσυφες, ο Δημήτρης και ο φίλος του θα κάνουν μία εκδρομή πεζοπορίας, στην οποία όμως, την τελευταία στιγμή, η θεία δεν θ’ αφήσει τη Ρένα να πάρει μέρος.

Ο Δημήτρης, που περίμενε ότι θα συναντήσει τη Ρένα, είναι άκεφος και λιγομίλητος και δεν ανταποκρίνεται στο ενδιαφέρον της Αφροδίτης.

Όσο για τον θείο, που του έχει βγει η γλώσσα από την ανάβαση στα κατσάβραχα, σχολιάζει:
— Εμένα μου αρέσει η πεζοπορία, φτάνει να μην πηγαίνω με τα πόδια.

Ο Δημήτρης έχει αποφασίσει να χτίσει μια έπαυλη στο κτήμα που αγόρασε. Δείχνει τα σχέδια στη Ρένα. Εκείνη του λέει ότι τα δέκα σκαλοπάτια στη σκάλα της εισόδου είναι κόπος πολυτελείας. Για μια γυναίκα που εργάζεται στο σπίτι της τέσσερα σκαλοπάτια είναι αρκετά. (Το σημείο αυτό είναι από τα αγαπημένα μου στην ταινία, γιατί θεωρεί τα οικιακά εργασία και όχι καθισιό). Από τις τρεις βεράντες του σπιτιού η μία, η μεσημβρινή, δεν πρέπει να έχει σκαλίτσα που βγάζει στον κήπο, για να μπορούν να παίζουν τα παιδιά, χωρίς φόβο να πέσουν. Η σκηνή είναι πολύ όμορφη σ’ ένα ολάνθιστο σκηνικό. Οι δύο ερωτευμένοι, χωρίς να έχουν φανερώσει ακόμα τα αισθήματά τους, σχεδιάζουν μαζί το σπίτι τους.

Ο Δημήτρης πηγαίνει στον αρχιτέκτονα και αλλάζει τα σχέδια σύμφωνα με τις υποδείξεις της Ρένας.

Η Αφροδίτη ζηλεύει και ξεσπάει. Δημιουργεί σκηνή και η Ρένα αποφασίζει ότι είναι πια καιρός να εγκαταλείψει το σπίτι της οικογένειας Ασπροκότσυφα.
Φεύγει την άλλη μέρα από τα γενέθλιά της –έχει κλείσει τα είκοσι χρόνια της– παίρνοντας μαζί της τα ρούχα που φοράει, το βιβλίο που της χάρισαν η κυρα-Παγώνα κι ο κυρ-Κώστας και τη Νινέτα, μια κούκλα ενθύμιο από τον πατέρα της. Ο κυρ-Κώστας της δίνει τη διεύθυνση της αδερφής του στην Αθήνα, για να μείνει εκεί.

Την ώρα που κατηφορίζει τον δρόμο, ένα αυτοκίνητο ανεβαίνει. Το οδηγεί ο συμβολαιογράφος Νταβίρας (Αλέκος Αναστασιάδης), που πηγαίνει να τη συναντήσει για να εκτελέσει την εντολή που του είχε δώσει ο πατέρας της: μόλις κλείσει τα είκοσι χρόνια της, να της παραδώσει το κλειδί που ανοίγει μια τραπεζική θυρίδα.

Ο θείος της όμως δεν ξέρει πού έχει πάει η ανιψιά του και ο συμβολαιογράφος φεύγει άπρακτος. Συναντάει την κοπέλα να κάνει οτοστόπ και συνταξιδεύουν μέχρι την Αθήνα, χωρίς ο ένας να μάθει το όνομα του άλλου.

Η Ρένα πηγαίνει στην κυρα-Φρόσω (Ευτυχία Παυλογιάννη), την αδερφή του κυρ-Κώστα, μια καλή γυναίκα που τη φιλοξενεί πρόθυμα. Ο κυρ-Κώστας και η κυρα-Παγώνα παραιτούνται και η οικογένεια Ασπροκότσυφα μένει χωρίς προσωπικό, μες στην ανοργανωσιά και την γκρίνια.

Ο συμβολαιογράφος βάζει αγγελία στις εφημερίδες ψάχνοντας τη Ρένα. Η Ρένα ψάχνει στα «Ζητείται» και προσπερνάει την αγγελία του συμβολαιογράφου. Μάταια προσπαθεί να βρει δουλειά. Άλλοτε την έχει προλάβει κάποια άλλη και άλλοτε ο εργοδότης έχει πονηρούς σκοπούς.

Καθώς περπατάει κουρασμένη και απογοητευμένη στο κέντρο της Αθήνας, συναντιέται τυχαία με τον Δημήτρη, που μετράει τις μέρες που έχει να τη δει.

Πηγαίνουν βόλτα κι εκείνος της εξομολογείται τα αισθήματά του. «Αν ήξερα ότι θα φεύγατε από το σπίτι του θείου σας, ούτε το κτήμα θ’ αγόραζα ούτε το σπίτι θα έχτιζα». Εκείνη τον ακούει με ευχαρίστηση, αλλά αρνείται ευγενικά τις προτάσεις του, γιατί αυτός είναι πλούσιος κι εκείνη φτωχή.

Μια άστοχη κίνηση του Δημήτρη απομακρύνει τη Ρένα. Στο μεταξύ η οικογένεια Ασπροκότσυφα καλλιεργεί τις σχέσεις της με την οικογένεια Γκρενά. Περνούν μερικές οικογενειακές βραδιές, όπου οι δυο λες-να-γίνουν-συμπέθεροι παίζουν σκάκι, η μητέρα του Δημήτρη (Νανά Παπαδοπούλου) ανέχεται ευγενικά την υπερφίαλη Λουκία, η Αφροδίτη παίζει πιάνο και ο Δημήτρης είναι απόμακρος και αμίλητος. Ο μόνος που είναι μέσα στην καλή χαρά είναι ο δικηγόρος.

Μια δυνατή νεροποντή αναγκάζει τη Ρένα να φορέσει τα ρούχα του γιου της κυρα-Φρόσως, μέχρι να στεγνώσουν τα δικά της. Στην αγωνία της να εργαστεί, βρίσκει ότι είναι καλή ιδέα να φορέσει κουστούμι και ν’ αναζητήσει δουλειά ως άντρας. Κόβει τα μαλλιά της, συστήνεται ως Περικλής και, μια και ξέρει οδήγηση, γίνεται βοηθός σοφέρ σ’ ένα πλούσιο σπίτι. Σοφέρ είναι ο κυρ-Βρασίδας, ο απολαυστικός Μίμης Φωτόπουλος.

Ένα μικρό ρόλο, ως υπηρέτρια που καλοβλέπει τον Περικλή, παίζει η Σοφία Βερώνη, ηθοποιός του μουσικού θεάτρου από μεγάλη καλλιτεχνική οικογένεια.

— Φτυσ’ το παιδί, σουσουράδα!
— Σιγά μη σου βασκάνουμε τον υπασπιστή!

Με την ευκαιρία, ας πω πως όπου ακούγεται η λέξη σοφέρ, ακόμα και στο τραγούδι «Το σοφεράκι» των Νίκυ Γιάκοβλεφ και Κώστα Κοφινιώτη, λέγεται με γαλλική προφορά.

Ο κυρ-Βρασίδας πηγαίνει με τον Περικλή σ’ ένα πλουσιόσπιτο στην εξοχή, για να διδάξει οδήγηση. Μόλις η Ρένα μαθαίνει ότι κατευθύνονται στην οικογένεια Ασπροκότσυφα, του ζητάει να μην πάει μαζί του, αλλά να τον περιμένει κάπου εκεί κοντά. Πηγαίνει μέχρι το κτήμα του Δημήτρη. Βλέπει με χαρά ότι η είσοδος του σπιτιού έχει τέσσερα σκαλοπάτια και αποφασίζει να του τηλεφωνήσει, μόλις γυρίσουν στην Αθήνα.

— […] το οποίον εν όλω ταχύτητες τέσσερις, λειτουργούντες άπαντες μηχανικώς, το οποίον αλλάζουν δια μιας μοχλού, αναλόγως της ανηφόρας ή της κατηφόρας.
— Το οποίον.
— Το οποίον.

Ο Χρήστος Γκαρόπουλος, ο δικηγόρος, που συμπτωματικά είναι και δικηγόρος του αφεντικού του Βρασίδα, θα βρει τον «Ιππότη της Ομίχλης» στο αυτοκίνητο. Μαθαίνει ότι το βιβλίο ανήκει στον Περικλή και  θα συμπεραίνει ότι ο βοηθός του Βρασίδα είναι ο… ιππότης της Ρένας.

Θα φέρει αναστάτωση μιλώντας στον Δημήτρη για τον Περικλή. Ο Δημήτρης, απογοητευμένος, θα αποκρούσει το τηλεφώνημα της Ρένας και θ’ αρραβωνιαστεί την Αφροδίτη.

Ο Δημήτρης από πλούσιος θα γίνει φτωχός, όχι όμως για πολύ. Θα δώσει για πούλημα το σπίτι με τα τέσσερα σκαλοπάτια, για να σώσει τον πατέρα του που, χωρίς να φταίει, έφτασε στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Χρεοκοπία; Μόλις το μαθαίνει η οικογένεια Ασπροκότσυφα, διαλύει τους αρραβώνες.

Ο Περικλής συλλαμβάνεται για τροχαίες παραβάσεις κι επειδή δεν έχει ταυτότητα περνάει τη νύχτα στο κρατητήριο. Το πρωί ο κυρ-Βρασίδας με τον δικηγόρο του αφεντικού του, τον Χρήστο, πηγαίνουν στο τμήμα, όπου αποκαλύπτεται η αληθινή ταυτότητα του Περικλή.

Ο Χρήστος θα πει στη Ρένα πως ο Δημήτρης δεν είναι πια πλούσιος και πως πουλάει το σπίτι με τα τέσσερα σκαλοπάτια. Κι ακόμα ότι ο ίδιος είναι υπεύθυνος για την παρεξήγηση με τον Περικλή, που τους έκανε να χωρίσουν.

Ο συμβολαιογράφος βρίσκει τελικά τη Ρένα, η οποία από φτωχή θα γίνει πλούσια, γιατί η θυρίδα έχει μέσα ολόκληρη περιουσία. Αγοράζει το κτήμα και το σπίτι με τα τέσσερα σκαλοπάτια.

Ύστερα από μεσολάβηση του Χρήστου, ο Δημήτρης πηγαίνει να βρει τη Ρένα και η παρεξήγηση λύνεται.

Ο Δημήτρης ξαναγίνεται πλούσιος και η οικογένεια Ασπροκότσυφα μετανιώνει. Για πρώτη φορά ο θείος υψώνει τη φωνή στη γυναίκα του και στην κόρη του κι από την αγανάκτησή του σπάει κι ένα πιάτο.

Στο σπίτι με τα τέσσερα σκαλοπάτια, η Ρένα δίνει στον Δημήτρη το κλειδί κι ευτυχισμένοι φιλιούνται. Η εικόνα στην οθόνη δείχνει να φιλιούνται δύο άντρες, αν κρίνουμε από την εμφάνιση, μια που και οι δύο έχουν κοντά μαλλιά και φοράνε κουστούμι. Σκηνή μάλλον τολμηρή για την εποχή.

Η τελευταία σκηνή είναι μια εικόνα ευτυχίας: το ζευγάρι, τα δύο παιδιά τους, η κυρα-Παγώνα και ο κυρ-Κώστας, που πλέον μένουν μαζί τους – όλοι μαζί βρίσκονται στο σπίτι με τα τέσσερα σκαλοπάτια, στη μεσημβρινή βεράντα που δεν έχει σκαλίτσα.

4 σκαλοπάτια_252

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s