Ταξίδι με παλιό λεωφορείο, από κείνο με τη σκάλα και τον μουσαμά στη σχάρα

Σε κάποιο πρακτορείο υπεραστικών λεωφορείων, παλιά. Ο κόσμος που θα ταξιδέψει μαζεύεται κοντά στο λεωφορείο, για να παραδώσει τις αποσκευές. Βαλίτσες μονόχρωμες και καρό, βαλιτσάκια δερμάτινα, καλάθια με πεσκέσια που το άνοιγμα κλείνει με πανί ραμμένο με σακοράφα, καλαθούνες, μπόγοι, κούτες, σακιά, νταμιτζάνες, ντενεκέδες… τα είδη ταξιδιού της εποχής. Κάποιος έχει ανέβει τη σκάλα και περιμένει στον ουρανό του λεωφορείου και κάποιος άλλος παίρνει τα πράγματα που του δίνουν οι επιβάτες και αρχίζει το φόρτωμα. Ο ένας δίνει, ο άλλος παίρνει και συνεννοούνται με φωνές. Αυτός στην οροφή φορτώνει, ταχτοποιεί και δένει τις αποσκευές στη σχάρα. Όταν τελειώσει, ρίχνει από πάνω έναν μουσαμά για προστασία και κατεβαίνει.
Οι ταξιδιώτες επιβιβάζονται, η μηχανή μουγκρίζει, κάποιοι σταυροκοπιούνται και το ταξίδι ξεκινάει. Το παλιό υπεραστικό λεωφορείο δεν έχει καμία σχέση με τα σύγχρονα. Μικρό, με σκληρά καθίσματα ντυμένα με πλαστικό, αμφίβολης καθαριότητας, χωρίς θέρμανση ή εξαερισμό, με πρωτόγονες αναρτήσεις και με σταχτοδοχεία, γιατί το κάπνισμα επιτρέπεται. Στις ανηφόρες βογκάει και ταρακουνάει τους επιβάτες, στα σαμαράκια και στις λακούβες τους τραντάζει κι άμα αρχίσουν οι απότομες στροφές, αρχίζουν και οι ζαλάδες. Τότε ανοίγουν τα παράθυρα, βγαίνουν οι φρυγανιές, που τραβάνε τα υγρά από το στομάχι, και τα λεμόνια που ξύνεις τη φλούδα και η μυρωδιά μετριάζει την αναγούλα… Αν αυτά αποτύχουν, ακούγεται η φωνή: «Εισπράκτωρ, σακούλα!»

Λεωφορείο Αθήνα Πάτρα-1938
Λεωφορείο του 1938.

Ο οδηγός κρέμαγε στο παρμπρίζ σταυρουδάκια, εικονίτσες, κομπολόγια,  γούρια, δαντέλες, γιορντάνια, γιρλάντες από χρωματιστές χάντρες, για προστασία και για ομορφιά. Αυτό γίνεται και σήμερα, που τα λεωφορεία έχουν κλιματισμό, οθόνες, δεύτερο όροφο, ακόμα και τουαλέτα. Ο οδηγός θα προσθέσει οπωσδήποτε μία ή περισσότερες πινελιές της προσωπικής του καλαισθησίας.
Για παράδειγμα σ’ ένα σύγχρονο λεωφορείο της διαδρομής Αθήνα-Λευκάδα, ο οδηγός είχε στρώσει στα σκαλοπάτια της μπροστινής πόρτας μέχρι τον διάδρομο κουρελούδες!
— Μήπως είναι επικίνδυνο; τον ρώτησα. Μπορεί να σκοντάψει κανένας, γιατί δεν βλέπω οι κουρελούδες να στερεώνονται πουθενά.
— Άμα ξεστρωθούν, τις ξαναστρώνω, με καθησύχασε.

ΚΤΕΛ 1950 δρομολόγιο στα ορεινά
Κάπου στην Ήπειρο ή στην Αιτωλοακαρνανία, δεκαετία του ’50. Οι ορεινοί δρόμοι ήταν κατσικόδρομοι.

Οι δρόμοι του οδικού δικτύου δεν ήταν όλοι στρωμένοι με άσφαλτο. Οι κακοτράχαλοι χωματόδρομοι δεν έλειπαν και μάλιστα στα ορεινά με τους γκρεμούς υπήρχαν κάποια σημεία τρομερά επικίνδυνα. Τότε ο οδηγός ζητούσε από τους επιβάτες να κατέβουν, για ν’ αλαφρώσει το όχημα και ο εισπράκτορας τον κατεύθυνε πώς να κόψει το τιμόνι, για να περάσει το δύσκολο σημείο. Ύστερα όλοι ξανά μέσα στο λεωφορείο μέχρι το επόμενο εμπόδιο, που μπορεί να ήταν κοτρώνες, που κατρακύλησαν στον δρόμο κι έπρεπε ν’ απομακρυνθούν. Η βροχή και η ομίχλη έκαναν το ταξίδι ακόμα πιο επικίνδυνο και η υπερφόρτωση του λεωφορείου μπορούσε να έχει τραγικές συνέπειες.


Τα λεωφορεία πύκνωσαν τις συγκοινωνίες και τις διευκόλυναν. Η γραμμή των υπεραστικών λεωφορείων Αθήνα-Πάτρα εγκαινιάστηκε το 1938.

Αθήνα Πάτρα σε 7 ώρες-1938
30 Ιουλίου 1938

Μπορεί να χρειάζονταν εφτά ώρες για να φτάσει κανείς από την Αθήνα στην Πάτρα, αλλά προ λεωφορείων μπορούσε να πάει κανείς μόνο με ιδιωτικό αυτοκίνητο, ακτοπλοϊκώς ή σιδηροδρομικώς. Οι επιβάτες κατέβαιναν από το τρένο ζαλισμένοι από τον θόρυβο και μαυρισμένοι από τον καπνό, που έμπαινε ως τα ρουθούνια. Οι ταξιδιώτες του πλοίου σε κάποιες περιπτώσεις έπρεπε ν’ ανέβουν μια ατέλειωτη πετρόσκαλα από τη θάλασσα ως την πόλη.
Μετά τον πόλεμο, το οδικό και το σιδηροδρομικό δίκτυο ήταν σε κακό χάλι λόγω των καταστροφών και των ανατινάξεων από τους γερμανούς. Τα λεωφορεία, μπορεί να ήταν «ματρακάδες», αλλά πρόσφεραν πολύτιμη λύση διευκολύνοντας την επικοινωνία της περιφέρειας με την πρωτεύουσα, αλλά και των χωριών μεταξύ τους.


Υστερόγραφο
Και να σκεφτείτε ότι όλα τα παραπάνω ξεκίνησαν επειδή έψαχνα μια σκηνή ανθολογίας (αστειεύομαι!) από την ταινία του 1968, «Μείνε κοντά μου, αγαπημένε», με Τόλη Βοσκόπουλο, Βασιλάκη Καΐλα, Λαυρέντη Διανέλλο, Άννα Ιασωνίδου, όπου ο Τόλης τραγουδάει στο θέατρο του νοσοκομείου (!) με πιτζάμα, ρόμπα και παντόφλες, γιατί είναι ασθενής και νοσηλεύεται. Τρέχοντας το βίντεο για να φτάσω στη σκηνή ανθολογίας, έπεσα πάνω στο παλιό λεωφορείο με τη σκάλα. Ορίστε και οι δύο φωτογραφίες.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s