Μέγας αποκριάτικος χορός

Η γιαγιά και ο παππούς Τσατσούλη
Αποκριάτικος χορός σε επαρχιακή πόλη την εποχή του μεσοπολέμου. Είναι εντυπωσιακό ότι τόσοι άνθρωποι σταμάτησαν τη διασκέδασή τους και μαζεύτηκαν ο ένας κοντά στον άλλον για να χωρέσουν στον φακό του φωτογράφου, χωρίς να χάσουν το κέφι τους. Πόση ώρα, άραγε, χρειάστηκε μέχρι να τραβηχτεί η φωτογραφία και να ξαναρχίσει ο χορός;

Κάθε χρόνο, την εποχή της αποκριάς, όλοι οι σύλλογοι, σύνδεσμοι, σωματεία, αδελφότητες, ομοσπονδίες και λέσχες έδιναν τον μεγάλο ετήσιο χορό τους σε κάποιο θέατρο, ξενοδοχείο ή κέντρο. Με φράκα και τουαλέτες, με μεταμφιέσεις, με παραδοσιακές ενδυμασίες, με κοτιγιόν, με ατραξιόν, με λαχειοφόρους αγορές και διαγωνισμούς ομορφιάς, οι χοροεσπερίδες συνδύαζαν την ψυχαγωγία με τη φιλανθρωπία.
Το παλιό καρναβάλι με τα γλέντια στους δρόμους και στις γειτονιές το έσβησαν οι Βαλκανικοί και ο Πρώτος Παγκόσμιος.
Το 1931 το Κομιτάτο της Αποκριάς είχε την ιδέα να ξαναζωντανέψει την παλιά αθηναϊκή αποκριά στην Πλάκα και στου Ψυρή. Η διοργάνωση είχε μεν επιτυχία και έγιναν γλέντια τρικούβερτα, αλλά το παλιό κέφι είχε πεθάνει, η ζωή και οι άνθρωποι είχαν αλλάξει και η Αθήνα είχε στραφεί πια σε μοντέρνες διασκεδάσεις.

Πολιτική Αποκριά 1931.jpg
1931. Μπορεί η παλιά αθηναϊκή αποκριά με την γκαμήλα και το γαϊτανάκι να μη γιορταζόταν όπως παλιά, όμως έδινε έμπνευση στους αντιβενιζελικούς γελοιογράφους.

Πάνω από εκατό αποκριάτικες χοροεσπερίδες δίνονταν κάθε χρόνο στην Αθήνα του μεσοπολέμου.

Ο χορός των Δικαιωμάτων της Γυναίκας, του Γυναικείου Εσπεραντικού Συλλόγου, της Εταιρείας Θεατρικών Συγγραφέων, των Ισραηλιτών, των συντακτών, των ηθοποιών, του Ατελιέ, του Ελληνικού Ωδείου, του Σπιτιού του Κοριτσιού, της Χορωδίας Αθηνών, του Γηροκομείου Πειραιώς, των εφοριακών υπαλλήλων, των δημοσίων υπαλλήλων, δικαστικών υπαλλήλων, των σιδηροδρομικών υπαλλήλων, των εμποροϋπαλλήλων, των τριατατικών, των αντικρυστών Χρηματιστηρίου, των κουρέων και κομμωτών, των ταξιθετριών και λοιπά, και λοιπά.
Και βέβαια οι χοροί των διάφορων εν Αθήναις: Αιτωλοακαρνάνων, Ρουμελιωτών, Μεσολογγιτών, Κρανιδιωτών, Αμοργινών, Μηλίων, Τηνίων, Ιθακησίων, εκ Σητείας Κρητών και άλλων πολλών, όπου μαζί με τις κομψές εμφανίσεις και την ευρωπαϊκή μουσική συνυπήρχαν οι τοπικές φορεσιές και οι ελληνικοί χοροί.

«Όλη η γη η ελληνική χορεύει! Δεν έμεινε σωματείο για σωματείο, σπίτι για σπίτι, που να μην κάνει χορό. Και μέσα σ’ όλους τους αναγγελλόμενους χορούς διαβάζεις και τους κάτωθι. Ο χορός των Απελπισμένων, ο χορός των Νοθευτών, ο χορός των Εντιμοτάτων, ο χορός των Φοροπλήχτων, ο χορός των Νευρασθενικών, ο χορός των γυναικών των Απο–χοροτηρίων, ο χορός των Τυφλών και Χωλών, ο χορός των Κουφών, ο χορός των Ελεεινών και Τρισαθλίων,  ο χορός των Ρακοσυλλεκτών, ο χορός των Αγνώστων του Αστυνομικού Δελτίου, ο χορός των Αγνωρίστων, ο χορός των Ετοιμοθανάτων με ατραξιόν και κοτιγιόν με δωρεάν ενέσεις χ–ορρού κτλ. κτλ.», σχολίαζε στη στήλη του, στις 7 Φεβρουαρίου 1931, ο ανεπανάληπτος Τζογές αναφερόμενος σε γεγονότα της εποχής.

κινίνο 1931
Ο χορός των Νοθευτών.
Βενιζέλος Βραδυνή 1931
Ο χορός των Αγνωρίστων.

Οι παιδικοί χοροί, όπως θυμάται ο σκιτσογράφος Γήσης Παπαγεωργίου, λέγονταν μπαλνταφάδες.


Από πού βγαίνει η λέξη μπαλνταφάς; Τι γινόταν στους μπαλνταφάδες; Διαβάστε το Η Τσικνοπέμπτη, ο μπαλνταφάς και ο Γήσης, το κείμενο που παραχώρησε ο Γήσης Παπαγεωργίου στο Hellas Special. Είναι απολαυστικό και γραμμένο με πολύ χιούμορ.

μις προσφυγοπούλα 1931


Οι πρόσφυγες έδωσαν το παρών στους αποκριάτικους χορούς οργανώνοντας καλλιστεία για την ανάδειξη της ωραιότερης προσφυγοπούλας. Πήραν μέρος οι αναγνωρισμένης ομορφιάς μις Δραπετσώνα-Ταμπούρια, μις Κοκκινιά, μις Σφαγεία, μις Νέα Ιωνία, μις Περιστέρι, μις Πολύγωνο, μις Καισαριανή, καθώς επίσης και διάφορες επιλαχούσες στα καλλιστεία των συνοικισμών.

Οι περισσότεροι χοροί του 1931 δόθηκαν στο Αλάμπρα, στο Τριανόν, στο Ακροπόλ Παλάς, στο Ολύμπια, στο Ντελίς και στο Ακταίο. Ο προσφυγικός δόθηκε στον συνοικισμό του Πολυγώνου, στο κέντρο Πλεγκάρια. Στο πολυτελές Ακταίον, συγκεκριμένα, δόθηκε ο χορός των τελωνειακών υπαλλήλων, αλλά και ο χορός υπέρ των Νυκτερινών Σχολών Απόρων Παίδων –αμφότεροι με επίσημο ένδυμα.

Κάποιοι από τους χορούς τελούσαν υπό την προστασία σημαντικών προσώπων. Πάντως όλοι αποτελούσαν σπουδαία κοσμικά γεγονότα. Τα προγράμματα τοιχοκολλούνταν και οι εφημερίδες δεν σταματούσαν να γράφουν. Πριν από τον χορό έγραφαν: «Εκτάκτως επιτυχής προμηνύεται ο χορός τάδε. Θα διανεμηθώσι πλουσιώτατα κοτιγιόν. Θα γίνει εκκύβευσις λαχείου». Κατόπιν έγραφαν για την πρωτοφανή επιτυχία που είχε ο χορός και ανέφεραν ονομαστικά τους επίσημους που παρέστησαν και τις διάφορες κυρίες και δεσποινίδες που έλαμψαν με την κομψή τους εμφάνιση. Οι σκιτσογράφοι των εφημερίδων απέδιδαν με σκίτσα κάποιες από αυτές. Πιστά ή όχι δεν πολυενδιέφερε· το ζήτημα ήταν να ξεχωρίσουν στην κοσμική στήλη.

χορός Κρανιδιωτών ΤΤΤ 1931.jpg
Σκίτσα του Γλαύκου Μαρκόπουλου
χορός Αιτωλοακαρν και εμποροϋπαλ Ακρόπολις 9-2-1931
Σκίτσα του Νάγου.
χορός Αίγινα Τήνος1931
Σκίτσα του Νάγου.

Ρούσσα Σιγάλα 1931

Η Ρούσσα Σιγάλα εκτός του ότι ξεχώρισε στον χορό των Τηνίων, εξελέγη και βασίλισσα των Αθηνών 1931 στον χορό της Ένωσης Δημοσιογράφων. Η φωτογραφία της που δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες είναι τραβηγμένη από τη Nelly’s. 

Χορός Μεσολογγιτών 1932
Σκίτσο του Κρυστάλλ

Τα καταστήματα ήταν σε ετοιμότητα να παραδώσουν τα φορέματα χορού και τις τουαλέτες ακόμα και σε παραγγελία της τελευταίας στιγμής. Οι κύριοι που για πρώτη φορά θα φορούσαν φράκο έκαναν απανωτές δοκιμές μέσα στο σπίτι πώς να κάθονται χωρίς να τσαλαπατάνε τις μακριές ουρές του (λαϊκιστί κολομπερντεδάκια), να κινούνται χωρίς να φουσκώνει το σκληρό πλαστρόν, να παίρνουν ανάσες χωρίς τον κίνδυνο να πεταχτεί κανένα κουμπί του σφιχτού γιλέκου ή του κολάρου. Το φράκο ήταν ζόρικη υπόθεση. «Το ακριβότερο ανδρικό ένδυμα και το δυσκολότερο να φορεθεί», όπως έλεγε η Ελένη Χαλκούση.

εισιτήρια ανύπαρκτου χορού 1936Οι χοροί πρόσφεραν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία σε κάποιους αετονύχηδες, όχι απαραίτητα του υποκόσμου, γιατί ανάμεσά τους ήταν και κάποιος γόνος καλής αθηναϊκής οικογένειας, να βγάλουν χρήμα πουλώντας εισιτήρια ανύπαρκτων χορών. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που ντύθηκαν, στολίστηκαν και όταν πήγαν στην αίθουσα του χορού, βρήκαν άλλους ομοιοπαθείς να περιμένουν έξω από μία κλειστή πόρτα που δεν άνοιξε ποτέ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s