Μια απόπειρα δολοφονίας, ένα τάμα και μια εκκλησία της Αθήνας που ταξίδεψε από το Παρίσι για να εγκατασταθεί στη θέση που βρίσκεται σήμερα

LE-PROGRES-ILLUSTRE-6-3-1898-768x1098 copy

Στις 14 Φεβρουαρίου του 1898 ο Γεώργιος ο Α΄ επέστρεφε από το Φάληρο, όπου είχε πάει για απογευματινό περίπατο με την κόρη του Μαρία και τους υπασπιστές του, όταν στην ιστορική περιοχή Ανάλατος δέχτηκε επίθεση από δύο άντρες που είχαν στήσει ενέδρα. Η απόπειρα απέτυχε και οι δράστες τράπηκαν σε φυγή.
Τις μέρες μετά την απόπειρα πραγματοποιήθηκαν διάφορες φιλοβασιλικές συγκεντρώσεις. Υποστηρίχτηκε ότι επρόκειτο περί συνωμοσίας αξιωματικών του γερμανικού επιτελείου, οι οποίοι αφενός καθοδήγησαν τους δράστες και αφετέρου διέδωσαν τα περί σκηνοθετημένης απόπειρας για παραπλάνηση. Όμως δεν ήταν λίγοι εκείνοι που υποστήριζαν ότι η απόπειρα ήταν σκηνοθετημένη για να ανακτήσει ο βασιλιάς τη δημοτικότητα που είχε χάσει μετά την ήττα στον ελληνοτουρικό πόλεμο του 1897.

(Η ήττα εκτός από την ταπείνωση συνεπαγόταν για την Ελλάδα αποζημίωση της Τουρκίας με 4 εκατομμύρια τουρκικές λίρες και διεθνή οικονομικό έλεγχο). Ο εκδότης της εφημερίδας «Καιροί» Πέτρος Κανελλίδης που υποστήριζε την άποψη περί σκηνοθετημένης απόπειρας διώχθηκε δικαστικά.
Οι δύο επίδοξοι δολοφόνοι συνελήφθησαν την επόμενη μέρα. Σ’ ένα μήνα οδηγήθηκαν σε δίκη. Απολογούμενοι υποστήριξαν ότι θέλησαν να εκδικηθούν τον υπαίτιο της ήττας και να ξεπλύνουν την τιμή της πατρίδας.  Καταδικάστηκαν σε θάνατο –ποινή εξαιρετικά σκληρή για απόπειρα ανθρωποκτονίας. Ο Γεώργιος είχε το δικαίωμα να απονείμει χάρη. Δεν το έκανε όμως, θέλοντας να διαλύσει τις υπόνοιες περί σκηνοθετημένης απόπειρας. Κι έπειτα οι νεκροί είναι ελάχιστα ομιλητικοί, ενώ οι κρατούμενοι φλυαρούν. Οι καταδικασμένοι εκτελέστηκαν στις 27 Απριλίου του ίδιου χρόνου. Όλα έγιναν με μεγάλη ταχύτητα, που συνήθως δεν χαρακτηρίζει τον κρατικό μηχανισμό. Πάντως το βαρύ κλίμα σε βάρος του αντιστράφηκε και ο Γεώργιος ξανακέρδισε τη συμπάθεια του λαού.
Αμέσως μετά την απόπειρα, αφού τελέστηκε δοξολογία στη Μητρόπολη, αποφασίστηκε ανέγερση ναού του Σωτήρος στο μέρος ακριβώς όπου διεσώθη θαυματουργικώς η ζωή του άνακτος και της βασιλόπαιδος. Διότι ασφαλώς κάποιο θαύμα μεσολάβησε, αφού οι εφτά διαδοχικοί πυροβολισμοί που έπεσαν από απόσταση δέκα μέτρων το μόνο αποτέλεσμα που είχαν ήταν να τραυματίσουν ελαφρά έναν ακόλουθο και ένα άλογο. Συμπτωματικά κάποιος Σκαβάντζος, αυτόπτης μάρτυρας της απόπειρας, είχε κτήμα στο συγκεκριμένο σημείο, το οποίο και δώρισε. Ταυτόχρονα άρχισαν οι προσφορές και οι έρανοι. Μια εβδομάδα μετά την απόπειρα, στις 22 Φεβρουαρίου 1898, ετέθη ο θεμέλιος λίθος. Είπαμε, όλα έγιναν ταχύτατα. Ο ναός όμως θ’ αργούσε λίγο ακόμη.

Άγιος Σώστης_4
Τα περίπτερα της Διεθνούς Εκθέσεως των Παρισίων του 1900. Από το αρχείο του Δημήτρη Παπαγεωργόπουλου.

Το 1900 η Ελλάδα πήρε μέρος στη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων. Το περίπτερο κάθε χώρας αναδείκνυε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της και αναπαρίστανε κάποιο χαρακτηριστικό μνημείο ή οικοδόμημα. Το ελληνικό περίπτερο, που σχεδίασε ο Γάλλος Lucien Magne, ήταν αναπαράσταση βυζαντινού ναού, καμωμένου από μεταλλικό σκελετό και τούβλα.

Άγιος Σώστης_1
Ελληνικό χρώμα στη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων 1900. Από το αρχείο του Δημήτρη Παπαγεωργόπουλου.

Η έκθεση εγκαινιάστηκε την 1η Απριλίου 1900 και διήρκεσε επτά μήνες. Μετά το τέλος της το περίπτερο αποσυναρμολογήθηκε και το 1901 μεταφέρθηκε με πλοίο στην Ελλάδα.

Άγιος Σώστης_5
Το ελληνικό περίπτερο στην Διεθνή Έκθεση των Παρισίων 1900. Από το αρχείο του Δημήτρη Παπαγεωργόπουλου.

Η ομοιότητά του με βυζαντινό ναό έδωσε μια ιδέα στον δήμαρχο Αθηναίων Σπυρίδωνα Μερκούρη. Γιατί να χτιστεί ναός στο σημείο της δολοφονικής απόπειρας, αφού υπήρχε ναός και μάλιστα έτοιμος; Έτσι, το περίπτερο συναρμολογήθηκε εκ νέου στη λεωφόρο Αθηνών-Φαλήρου (νυν λεωφόρο Συγγρού) εκεί όπου το 1989 είχε τεθεί ο θεμέλιος λίθος.

1902.jpg
Ο Άγιος Σώστης το 1902.

 

Ο ναός του Σωτήρος ή άγιος Σώστης, όπως είναι γνωστός, λειτουργεί από τότε και γιορτάζει στις 6 Αυγούστου, στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος, και στις 7 Σεπτεμβρίου, του αγίου Σώζοντος.
Τέτη Σώλου
Ιούνιος 2016


Οι φωτογραφίες από τη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων 1900 προέρχονται από το αρχείο του Δημήτρη Παπαγεωργόπουλου. Τον ευχαριστώ που μου παραχώρησε την άδεια χρήσης τους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s