Γενοκτονία και Ολοκαύτωμα

Γενοκτονία
Με τον όρο αυτόν ο δικηγόρος Ράφαελ Λέμκιν περιέγραψε το 1944 το έγκλημα της μαζικής εξόντωσης των Εβραίων από τους ναζί στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου και έδωσε χαρακτηρισμό στο συγκεκριμένο έγκλημα κατά τη ανθρωπότητας.
H Σύμβαση για την Πρόληψη και την Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας, που εγκρίθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 9 Δεκεμβρίου 1948, ορίζει ως εξής:
[Γ]ενοκτονία αποτελεί οποιαδήποτε από τις ακόλουθες πράξεις η οποία διαπράττεται με σκοπό την καταστροφή, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, μιας εθνικής, εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας:
(α) Η δολοφονία μελών της ομάδας.
(β) Η πρόκληση σοβαρής σωματικής ή διανοητικής βλάβης σε μέλη της ομάδας.
(γ) Η εθελούσια επιβολή στην ομάδα συνθηκών διαβίωσης που αποσκοπούν στην ολοσχερή ή μερική φυσική εξόντωσή της.
(δ) Η επιβολή μέτρων που αποσκοπούν στην παρεμπόδιση των γεννήσεων στο εσωτερικό της ομάδας.
(ε) Η δια της βίας μεταφορά των παιδιών της ομάδας σε μια άλλη ομάδα.
Πηγή

Το έγκλημα έχει υπερχειλή υποκειμενική υπόσταση, δηλαδή οι παράνομες πράξεις γίνονται όχι απλώς με δόλο τέλεσης της συγκεκριμένης αξιόποινης πράξης, αλλά με σκοπό τον αφανισμό της ομάδας. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι δεν συνιστούν γενοκτονία όλα τα εγκλήματα πολέμου και όλα τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Ποινική ευθύνη για το έγκλημα της γενοκτονίας δεν έχουν κράτη αλλά μόνο φυσικά πρόσωπα (τα οποία στελέχωναν την ιεραρχία του κράτους με διάφορες ιδιότητες και αξιώματα).
Στη δίκη της Νυρεμβέργης (Νοέμβριος 1945-Οκτώβριος 1946) οι κατηγορούμενοι παραπέμφθηκαν με τις κατηγορίες εγκλημάτων κατά της ειρήνης, εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και όχι για το έγκλημα της γενοκτονίας, γιατί η Σύμβαση ΟΗΕ του 1948 τέθηκε σε ισχύ στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου το 1951.

Θα πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι ο όρος γενοκτονία δεν είναι είναι λέξη της καθομιλουμένης που περιγράφει φρικαλεότητες, αλλά νομικός όρος που χρησιμοποιείται με φειδώ και εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις που ορίζει ο διεθνής νόμος.

Ολοκαύτωμα
Με τον όρο αυτόν περιγράφεται η προμελετημένη, οργανωμένη και συστηματική προσπάθεια της ναζιστικής γερμανίας και των συνεργατών της να αφανίσει διάφορες εθνικές, κοινωνικές, θρησκευτικές και πολιτικές ομάδες στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Στην υπηρεσία του εγκλήματος, που με πρωτοφανή αγριότητα τελέστηκε σε μεγάλη γεωγραφική κλίμακα, οι ναζί έθεσαν την επιστήμη και την τεχνολογία, πολύ χρήμα και έμψυχο δυναμικό.
Θύματα του Ολοκαυτώματος ήταν Εβραίοι, Πολωνοί, Τσιγγάνοι, ανάπηροι και ψυχικά ασθενείς, μασόνοι, ομοφυλόφιλοι, μάρτυρες του Ιαχωβά, Σέρβοι, Ρώσοι, κομμουνιστές, συνδικαλιστές, διανοούμενοι, ακτιβιστές, ποινικοί κρατούμενοι και άλλοι άνθρωποι που απλώς δεν ανήκαν στην άρεια φυλή ή που τη μόλυναν. Το έγκλημα διαπράχτηκε με εγκλεισμούς σε γκέτο, μεταφορές σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας, πρόγραμμα ευθανασίας, μαζικές δολοφονίες στα στρατόπεδα εξόντωσης, γενοκτονία, πογκρόμ, σφαγές και πορείες θανάτου.

Η 27η Ιανουαρίου, σύμφωνα με απόφαση του  ΟΗΕ 2005, έχει καθιερωθεί ως Διεθνής Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος. (Στις 27 Ιανουαρίου 1945 απελευθερώθηκε το στρατόπεδο εξόντωσης Άουσβιτς-Μπιρκενάου). Στην Ελλάδα έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος.

Με την ευκαιρία ας σημειώσουμε κάτι που επισήμανε και ο δήμαρχος Μπουτάρης στην ομιλία του στις 27 Ιανουαρίου 2016, ότι κακώς χρησιμοποιείται η λέξη στο πληθυντικό προκειμένου να περιγράψουμε τις ναζιστικές φρικαλεότητες σε χωριά του τόπου μας. Η λέξη Ολοκαύτωμα αποδίδει τη γενοκτονία των Εβραίων και τη μαζική εξόντωση μελών των ομάδων που είχε στοχοποιήσει η ναζιστική γερμανία στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου.

Advertisements